Dragón

Dragón

Último episodio hace 125 días · 130 episodios
0 followers 📻 Radio La Granja
Follow
O Suenio d'o Dragón: ni gavias ni peixeras

O Suenio d'o Dragón: ni gavias ni peixeras

Cabecera----------------------------------(1:56) Buen dia, si hue ye mierques as 11 d’o maitín, y somos en Radio La Granja, isto ha de ser....O Suenio d’o Dragón. Soniando----------------------Grupo Val d’Echo(4:36) Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, a ciudat do s’amortan os suenios y prencipian as barucas. Prencipiamos!!!! Mosica de fundo--------BSO In the name of the Father. Buen día a totz y a todas. 976 36 88 94/ OSDD #689 98 06 27 Ya veyes, s'acaba iste maldito anyo,y, encara que pareixe que tot han estau malas noticias y enueyos, resulta que no tot ha d'estar malo, o futuro, siempre imperfecto, se veye d'unatra traza, iste fatidico 2020 tamién nos deixa o buen gusto de boca de saber que dos nuevos dragons han veniu a iluminar o nuestro mundo de uembras. Me refiero a Guillén, que ya ye o tercer dragonet, chunto a Miquel y Valero, d'os nuestros companyers Miguel Ángel y María, por un costau; y Aya, una chicota dragona que fa poco que ha visto a luz d'o día, y con que os suyos pais Ana y Miguel iste viello Dragón tenió a suerte y o placer de compartir espacio radiofonico en a Mirada Sucia; y que diz Miguel que ye lo más bonico d’o mundo. Dende lo mas fundo d'o mío corazón, muitas felicidatz. Agora empecipia lo duro, alcordatz-os que , para educar a un Dragón ye necesario contar con toda a manada; a veyer si, entre todas, aconseguimos que ells puedan desfrutar d'un futuro en o qual no i haiga ni gavias ni peixeras Ni jaulas ni peceras/Ni gavias ni peixeras---------------------La Cabra Mecánica (5:09) O zaguer mierques t'estié charrando de Jacques Mesrine, l'enemigo publico numero un en os anyos 70 en Francia y Canadá. Mesrine, dimpués d'una vida d’atracos, y fuyidas de prisión, estió acotolau por babuins armaus a soldata de l'alavez Capezacan francés Giscard d’Estaign. Como que ya te conté tamién, antes d'a suya zaguera fuyida de prisión, escribió un libro autobiografico en o qual narraba totz los pormenors d'a suya trachinada existencia y que constituyó, quasi con toda seguranza, a suya sentencia de muerte. Hue te quereba leyer o prelogo d'ixe libro, Instinto de muerte, aprofitando que iste cabo de semana pasau tenió puesto una nueva emisión d'o Cadenazo entre Radios Libres, precisament dedicau a o tema d'a perda d'a Libertat y d'o sistema penitenciario, Trencando maruenyos, ista vegada coordinau per o pai de Guillén , Miquel Anchel. Diz, mas u menos, asinas París, 16 d'aviento de 1975 PRISION D'A SANTÈ. A nueit acaba d'extender a suya ves-lo sobre os sufrimientos d'o mundo carcelario. Ye hibierno y fa frío. As luces s'han amortau. A uembra d'os barotz se reflecta en os maruenyos blanquiaus d'as celdas como si aprisionara a sola evasión posible: o suenio. A foscor de cada celda atranca una historia, un drama, un dolor, un hombre con a suya solitut a cuestas que a nueit apaciguará u ferá encara mas pesada. Tino, o chicot esculabolsas, se disposa a pasar a suya zaguera nueit entre reixas churando-se a si mesmo que no tornará nunca mas. Manyana quedará libre, u a lo menos o lo creye asinas. O gorila d'a puerta lo despedirá con ironía, “dica a proxima”. Le ha visto tornar seis vegadas. Ye un clientasiduo, como tantos atros a os quals s'arrulla a la carrera sin treballo, sin pasta, sin domicilio, sin esperanzas de poder salir adebant, con a perspectiva d'a garchola a plazos como solo porvenir. Os gruesos paretons d'a suya celda le impiden sentir os chemequidos y insultos que profiere o suyo vecino. “Puerca... maldita puerca”, una foto d'a suya muller chace en o suelo. Por a carta recibida ista tarde ha sabiu que a suya moceta le ha abandonau. En a quala recibió ahiere, ella le charraba encara como que una muller enamorada, pero a carta que tiene agora entre as mans, ye como un certificau que le ha meso os chiracans y ell vomeca o suyo rencor. No se sabe con certeza si o que causa o suyo sufrimiento ye l'amor traicionau u o orgüello. Un cornudo en libertat, puede fer redir; un cornudo engayolau ye siempre dramatico. Pero puede plorar quanto quiera porque dengún se dará cuenta, encara que ye posible que a suya planto solament vaiga por adintro.”Dimpués de tot o que he feito por ella, tía puerca...” En o fondo sabe que no tiene razón. Ha quiesto siempre a la suya muller entre dos atracos, y cada vegada que pillaba una kurda, le apegaba como que a una bestia pa contrimostrar-le que yera ell o verdadero masto. La ha manteniu a pur de prometer-le riquezas y ilusions. Ella le aguardó dos vegadas con a esperanza de veyer-le cambiar. A la fin, cansada de tantos locutorios sin vida, le escribió decindo-le que no podeba pero. Dimpués trobó un buen tipo con o qual quiere reconstruir a suya vida. Manyana o se inventará qualsiquier conto que narrará a os suyos companyers de gambada, reservando-se o paper de protagonista. Se las dará d'important. Entremistanto chemeca como un nino. Os maruenyos son acostumbraus a ista clase de confidencias. Son o paper secante de quasi un sieglo de sufrimientos. A celda vecina atranca a un guapo tipo, Claudio, un atracadaire. Dende fa seis meses aspera o suyo proceso. Quantas vegadas ha intentau escapar-se, sin exito. Ye dificil evadir-se d'a Santé. Ell querió comprebar-lo. Encara ye dispierto y, como que cada nueit, revisa una parte d'a suya expedient preparando a suya esfensa. Se constituye en o suyo propio advogau. Fa a riseta quan se le ocurre una brillant frase con a quala replicar a las acusacions que o fiscal intentará fer-le. Siempre ha furtau, ye un profesional. A o tamién le abandonó a suya muller fa tres anyos, pero sin fayenas/fainas... Leyalment. No se puede asperar a un hombre entre vinte anyos. Ell lo comprendió y la deixó en libertat pa mantener intactos as memorias. Adiós y buena suerte... y brenca mas. O suyo vecino de celda se masturba. Ista nueit le toca zampar-se a todas as mocetas que ha estau contemplando en o Playboy, antes que amortasen a luz. O batallo ye a suya razón d'existir. De profesión macarra, o suyo dominio lo forma l'anglo d'as piernas. Tiene tres mullers chitadas a o mundo, pero no conoixe l'amor. As tres asperan acabar instaladas en a tabierna que ell les ha prometiu a la fin d'as suyas corridas. I hai muitas posibilidatz, manimenos, que o día que ya no sirvan pa cosa las meta en a carrera. As suyas promesas son como que a ideya que tiene sobre l'amor. O solo sayetazo d'a suya vida estió por Molière o día que veyió marabillau a suya imachen impresa en os billetz de cinquanta francos. Por o momento, os suyos cinco didos, como que cinco amantz, le rancan un sospiro de placer. En a puerta d'o costau han colocau un cartel: Ficacio. Posible suicidio. Estreita vichilancia. Dimpués d'ella, un endrogau de 19 anyos. Como que solo remeyo pa des-intoxicar-lo, o chuez d'instrucción ha ordenau que le atranquen en una celda de solament ueito metros quadraus. Luen d'osuyo paradiso artificial, vive una constant baruca. Ha intentau enforcar-se porque le falta a droga, le falta l'amor y a comprensión. Un endrogau ye un nino que pide socorro a gritos. Y a os ninos no se les fica en a garchola; no comprenderían porqué. Solament que ista vegada no ha fallau. O suyo cuerpo, con un zaguer esbrunce, saluda a la muerte. O macarra ha aconseguiu l’orgasmo, mientres amán d'o, unatro l’espicha. Talment o placer les ha plegau a o mesmo tiempo, con a sola diferencia que a muerte ye una amant fidel que no abandona a os suyos enamoraus. Dentro de poco, en a ronda de meyanueit, o vichilant dirá “mierda” entre dients, antes de chitar a correr pa gritar a os suyos chefes. Entre a nueit y como que medida de seguranza, no leva dencima as claus d'as celdas. Quantos menutos se perderán? Plegarán masiau tarde como que muitas atras vegadas. A seguranza pasa por debant d'a vida d'un deteniu. Pero, se puede impedir que un hombre se mate? No. Por tanto, o reglamento seguirá estando o mesmo. Manyana a celda quedará vueda, impersonal, sin sinyal bella d'o drama d'a nueit anterior. S'habrá limitau a escupir un chicot endrogau. A garchola mata a os febles y, si no destruye a totz, a lo menos les marca con o suyo siello inconfundible pa siempre... Dueño de mi destino/duenyo d'o mío destín-------------Voyeur(3:32) A garchola d'a Santé se sondorme. En atras celdas, atros hombres asperan, ploran, les importa un bleto a vida, ronqueyan, s'arrepienten, se masturban, soneyan, sobreviven ya que no pueden vivir. Sección d'extrema vichilancia. Una garchola dentro d'a garchola. Un solament preso ye atrancau en a celda numero 7. Se troba aislau d'os de demás por razons de seguranza. Un hombre ficau entre as mantas ye tumbau boca alto con as mans emparadas dezaga d'a suya cabeza. Mira fixament ent'o teito. Le fa goyo a nueit, no aspera absolutament brenca. A os suyos trenta y nueu anyos, lo solo que aguarda ye que le condenen a cadena perpetua u a muerte. Fatalista u buen chugador, sabe que s’o mereixe y le da lo mesmo. Tamién o cometió una ratería y dimpués paso a paso estió escalando o camín d'o crimen. Trigó estar estase d'a lei por ronca, por amor a o risgo y a os diners. Talment tamién por atros motivos que alza secretament en lo mas profundo d'o suyo corazón. Qualques hombres dentran en o mundo de l’hampa como que se dentra en una orden relichiosa, simplament por vocación. O crimen constituye tamién o cubillar d'os inadaptaus, a solución pero facil pa resolver momentaniament bells problemas. No podeba imachinar-se que deciséis anyos d'o suyo primer furto se le qualificaría con a embotada de “enemigo publico no 1”. O suyo expedient criminal ye toda una novela en a quala van unidas as scenas burlescas, a sangre, a violencia, as fembras y l'amistat. Acusau de tres crimens, d’atracos a man armada, d'intento d’asasinato a quantos policías, de tres evasions ye un hombre perigloso. Pero por alto de tot isto existen unas razons que contrimuestran porqué s'ha convertiu en un kamikaze d'o crimen. Y tamién que tiene as suyas debilidatz, os suyos amors y as suyas penas. Recuerda as parolas que un viello trun le dició en una reunión d'amigos: “abandona chicot que yo he arruinau a mía vida, no faigas tu lo mesmo”. Manimenos, lo solo que se le ocurrió estió fer a riseta debant d'os consellos d'aquell hombre que yera de tornada y que levaba sobre as suyas espaldas vinte anyos de garchola. “No me pillarán, me retiraré malas que tienga pro pa instalar un comercio”, pero furtar se convierte en una droga. No se furta solament por gusto a os diners; se furta por o placer d'o risgo. Un se siente por alto d'os de demás y leva una vida distinta a la d'a mayoría. Dica que plega o día en que se dispara por primera vegada debant d'un obstaclo u por un simple achuste de cuentas. En ixe inte ye quan se da o gran paso y ya no ye posible dar marcha dezaga. L'hombre que remaneix tumbau lo sabe millor que dengún. O querió ixa vida, trigó deliberadament dar o paso definitivo pa no sentir-se obligau a tornar dezaga. Querió que no le quedase brenca por perder, pa que a nueva situación le empentase a ganar-lo tot.A suya libertat le importa un bledo, se la ha chugau, la ha perdiu, tornau a chugar y perdiu de nuevo. S'ha suicidau socialment, no por disprecio a la sociedat, sino porque un día miró a o suyo arredol, prenió un arma en a man y creyió, de forma equivocada, que ixa yera a solución a o suyo problema. Hue , chitau en o suyo camenya no lamenta brenca. por orgüello u por inconsciencia? Posiblement por todas dos cosetas. Por ixo no busca garra sincusa. Prefiere fer frent a o suyo destín acceptando pagar o pre achustau. Título original Mesrine: L'instinct de mort Año 2008 Duración 113 min. País Francia Dirección Jean-François Richet Guion Abdel Raouf Dafri (Novela: Jacques Mesrine) Música Marco Beltrami, Marcus Trumpp Fotografía Robert Gantz Reparto Vincent Cassel, Cécile De France, Gérard Depardieu, Gilles Lellouche, Roy Dupuis, Elena Anaya, Michel Duchaussoy, Myriam Boyer, Florence Thomassin, Ludivine Sagnier Villancico laico gitano/villancico laico chitano-------Amancio Prada (de Chicho Sánchez Ferlosio) (2:33) Ixe mismo anyo, octubre 1975, en Reino Uniu: Os Quatro de Guildford yera un grupo de quatro personas (Paul Hill, Gerry Conlon, Patrick «Paddy» Armstrong y Carole Richardson) que estioron condenadas inchustament por a colocación de bombas en dos pubs de Guildford y un en Woolwich, atentaus en os quals murioron siet personas, atribuius a l'IRA Provisional. Os Quatro de Guildford cumplioron penas de garchola de mas de quince anyos por un delito que no heban cometiu. A suya historia, de conchunta con a d'os Siet de Maguire, se narra en un libro (Proved Innocent) y en a cinta En o nombre d'o pai. Iste escayecimiento ye considerau como un d'os mas grieus errors chudicials en o Reino Uniu. Os verdaders responsables de l'atentau de Guildford nunca han estau procesaus. En 1989, o tribunal d'apelacions de Londres anuló as sentencias, qüestionando as prebas presentadas por a policía. En 2005, Tony Blair, primer ministro, pidió perdón por a inchusticia y o dolor causaus a os condenaus. Carcelero-----------------------Kojón Prieto y Los Huajolotes(3:15)In the Name of the Father Anyo 1993 Duración 135 min. País Irlanda Irlanda Adreza Jim Sheridan Guión Terry George, Jim Sheridan (Novela: Gerry Conlon) Mosica Trevor Jones (Cantas: Bono, Gavin Friday) Fotografía Peter Biziou Reparto Daniel Day-Lewis, Emma Thompson, Pete Postlethwaite, John Lynch, Beatie Edney, Mark Sheppard, Don Baker, Frank Harper, Saffron Burrows, Tom Wilkinson, Gerard McSorley Productora Co-production Irlanda-Reino Uniu; Universal Pictures, Hell's Kitchen Films Creigo que ‘En o nombre d'o pai’ ye una d'ixas cintas porque una vegada que la has visto ya nunca puetz ixuplidar-la. Y no solament ixo: las amenestes pa salir adebant, pa dar-te fuerzas quan ya no te quedan, pa creyer que qualques cosetas en apariencia imposibles pueden estar posibles. L’irlandés Jim Sheridan fació una d'ixas cintas, un film que, mas que cine de gran calidat, que lo ye, sobre tot represienta una inchección d'enerchía vital, de busca emocional d'a innocencia y a libertat. Charrando en plata: un chute d’adrenalina en toda regla, que ye imposible que deixe indiferent a dengún. En l'interior d'o relato de ‘En o nombre d'o pai’, dillá d'a narración d'as atroces tacticas de venganza de l’aparato legal britanico contra a churma que emplegan como cabeza de turco, traquian quantas cintas, todas ellas elaboradas con esmero y convicción: a historia d'un pai y un fillo, l’aprendizache vital y quasi espiritual d'un choven que se convierte en hombre en a garchola, a invocación de formas d'o chenero negro y d'o carcelario, la luita contra a opresión y a crueldat d'a venganza ritualizada. O ranque d'o film ye formidable. Creigo que se tracta d'un gran film construiu a pur de *picos formidables y de zonas pro menos poderosas. Pero os momentos buenos son buenismos, y sin dubda o prencipio ye un d'ells. T'atrapa y te cautiva de traza irremeyable, y sin dar-te cuenta yes seguindo l'aventura de Gerry Conlon y d'a suya familia, y no te quiers deseparar d'ells. Lo interesant ye que Sheridan elude qualsiquier tipo de maniquesmo u de puesto común en o retrato d'istos personaches. Gerry Conlon (Daniel Day-Lewis) furta materials d'os tellatos de Belfast con un amigo, y propicia un tiroteyo y una posterior escaramucia con os soldaus britanicos. Y qué bien ye filmau, sonorizau y amontau iste comienzo. De truco, nos trobamos enmeyo d'o conflicto d'Irlanda d'o Norte, podemos quasi fer olor l'ambient, mientres sona a tot trapo ‘Voodoo Child’ de Jimi Hendrix, y o caos s'apodera de Belfast. A violencia ye como que o pan nuestro de cada día, pero Sheridan s'abstiene de qualsiquier chudicio de valor, u de qualsiquier significación estetica. Simplament se limita a narrar feitos lamentables, la disputa loca entre sers humans por un troz de terreno. Y entre tot ixo, Gerry Conlon, un esparrias, un crío sin futuro y sin respecto por ell mesmo, como que diría o suyo pai Giuseppe. A interpretación de Daniel Day-Lewis ye, a falta d'unatra parolamillor, impresionant, sorprendent. Con apariencia de facilidat, iste actor londinense da vida a un irlandés atabalau quasi mocico (Day-Lewis contaba ta part d'alavez trenta y cinco anyos), y a lo largo d'os anyos le veyemos transformar-se en un hombre adulto. No i hai o menor finchimiento u martingala d'actor. Day-Lewis sabeba que ell yera, chunto a o suyo colega Postlethwaite, a clau pa que o publico sentise o paso d'o tiempo como bella cosa real, sin os clasicos recursos de montache. Pete Postlethwaite, a la suya vegada, borda un prodichioso treballo d'actor secundario, entre atras cosetas porque siempre ha estau un actor sensacional, y fa encara mas gran o treballo de Day-Lewis, en un eixemplo maximo d'emparo entre dos artistas frent a la camera, que son mas grans porque tienen a l'unatro amán, en o plano. O suyo dugo, que ye una d'as cosetas mas fermosas d'o cine europeu d'os anyos novanta, contiene qualques dialogos chenials y conmocionadors. Porque ixa relación ye o nuclio, o corazón d'a historia. Ye emocionant tornar a veyer a cinta, una vegada mas, y fixar-se detenidament en a forma en que istos dos actors, con o director, contan o pasau de pai y fillo sin que lo veigamos, y o progreso entre mas d'un decenio d'una tuerta relación basada muitas vegadas en a incomprensión mas absoluta. Os cenyos, as replicas, as contra-replicas, os silencios, as miradas. l'abismo cheneracional y, finalment, o dar-se cuenta d'a error, d'haber feito malament Entre llamas/entre flamas--------------------Tahúres zurdos(3:18) Tot isto enriquido encara mas por a presencia estimulant d'una gran Emma Thompson, y de quantas dotzenas de secundarios en estau de gracia. Ells nos fan ixuplidar a ratos o terrible drama, a historia real d'os quatro de Guildford, falsament acusaus de perteneixer a l'Ira y d'un asasinato salvache una nueit londinense de meyaus d'os setanta. O caso ye tant increyible, que o feito que sía una historia completament veridica no significa que o espectador d'a cinta vaiga a creyer-lo con facilidat. O merito que lo faigamos, ye sobre tot en una mesa en scena muit sencilla y muit directa, sin o menor aparato ni divismo d'autor, pero tremendament eficaz. Sheridan endreza con pasión pero tamién con sobriedat, y en a suya cinta os miembros de l'IRA son tant despreciables como os policías britanicos que torturan a chovens d'os quals “sospeitan a suya innocencia”. Sin a menor caita de ritmo ni de convicción, a historia se revoluciona una vegada que Gerry ye deteniu, y nos capuzamos en una verdadera baruca sin fin, en un túnel d'o que no i hai salida. As torturas fisicas y mentals a las qualas Conlon ye sozmetiu nos duelen en as nuestras propias carnes, como que tamién nos dolió a explosión de Guildford, pro. Y sentimos como nunca a fría y despiedada maquinaria d'un gubierno que ha de lavar a cara debant d'os ciudadans apisonando, como que gosa succeder, a os de siempre: os humils, l'hombre d'a carrera, a familia treballadera. Os mesmos a os quals diz protecher y salvaguardar. En ista historia no i hai piedat pa o gubierno britanico, ni pa las suyas institucions, ni os suyos advogaus, ni os suyos chueces, ni o suyo sistema legal, ni os suyos achents. Totz son secuaces, babuins a soldata. Talment por ixo o final d'ista cinta ye bella cosa tant indescriptiblement liberador, catarquico y fermoso. Mas que una comprebación que a vegadas os buenos trunfan, ye una constatación, en a mirada y en a enerchía de Day-Lewis/Gerry, que i hai cosetas que no te pueden arrebatar, que i hai bella cosa indestructible que t'anima a continar quan tot pareixe perdiu. L'hombre común, encara que imperfecto y talment mezquino en ocasions, recuperando a suya dignidat, a suya condición humana. En iste feroz retrato d'un país consumiu por a venganza y a crueldat (retener, incomunicaus, sin prebas, a sospitosos entre siet días ye bella cosa asinas como negar a suya humanidat) se pueden reflectar, con gran facilidat, as millons d'inchusticias sufiertas por sers innocents en totz. No en vano, Day-Lewis estió a punto d'interpretar a Edmundo Dantés pa Polanski, l'eixemplo maximo d'innocent a o que no le deixan ni a dignidat. Whiskey on the Jar---------------------Thin Lizzy(4:13)Y dica aquí, O Suenio d’o Dragón de hue. Si t’ha feito goyo, nos ascuitamos en a Radio, nos veyemos en suenios. Salut y una micarrona d’anarquía Villancicos--------------------La Libertina(00:48) Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas------AC/DC (4:50)

O Suenio d'o Dragón: ni gavias ni peixeras

O Suenio d'o Dragón: ni gavias ni peixeras

Cabecera----------------------------------(1:56) Buen dia, si hue ye mierques as 11 d’o maitín, y somos en Radio La Granja, isto ha de ser....O Suenio d’o Dragón. Soniando----------------------Grupo Val d’Echo(4:36) Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, a ciudat do s’amortan os suenios y prencipian as barucas. Prencipiamos!!!! Mosica de fundo--------BSO In the name of the Father. Buen día a totz y a todas. 976 36 88 94/ OSDD #689 98 06 27 Ya veyes, s'acaba iste maldito anyo,y, encara que pareixe que tot han estau malas noticias y enueyos, resulta que no tot ha d'estar malo, o futuro, siempre imperfecto, se veye d'unatra traza, iste fatidico 2020 tamién nos deixa o buen gusto de boca de saber que dos nuevos dragons han veniu a iluminar o nuestro mundo de uembras. Me refiero a Guillén, que ya ye o tercer dragonet, chunto a Miquel y Valero, d'os nuestros companyers Miguel Ángel y María, por un costau; y Aya, una chicota dragona que fa poco que ha visto a luz d'o día, y con que os suyos pais Ana y Miguel iste viello Dragón tenió a suerte y o placer de compartir espacio radiofonico en a Mirada Sucia; y que diz Miguel que ye lo más bonico d’o mundo. Dende lo mas fundo d'o mío corazón, muitas felicidatz. Agora empecipia lo duro, alcordatz-os que , para educar a un Dragón ye necesario contar con toda a manada; a veyer si, entre todas, aconseguimos que ells puedan desfrutar d'un futuro en o qual no i haiga ni gavias ni peixeras Ni jaulas ni peceras/Ni gavias ni peixeras---------------------La Cabra Mecánica (5:09) O zaguer mierques t'estié charrando de Jacques Mesrine, l'enemigo publico numero un en os anyos 70 en Francia y Canadá. Mesrine, dimpués d'una vida d’atracos, y fuyidas de prisión, estió acotolau por babuins armaus a soldata de l'alavez Capezacan francés Giscard d’Estaign. Como que ya te conté tamién, antes d'a suya zaguera fuyida de prisión, escribió un libro autobiografico en o qual narraba totz los pormenors d'a suya trachinada existencia y que constituyó, quasi con toda seguranza, a suya sentencia de muerte. Hue te quereba leyer o prelogo d'ixe libro, Instinto de muerte, aprofitando que iste cabo de semana pasau tenió puesto una nueva emisión d'o Cadenazo entre Radios Libres, precisament dedicau a o tema d'a perda d'a Libertat y d'o sistema penitenciario, Trencando maruenyos, ista vegada coordinau per o pai de Guillén , Miquel Anchel. Diz, mas u menos, asinas París, 16 d'aviento de 1975 PRISION D'A SANTÈ. A nueit acaba d'extender a suya ves-lo sobre os sufrimientos d'o mundo carcelario. Ye hibierno y fa frío. As luces s'han amortau. A uembra d'os barotz se reflecta en os maruenyos blanquiaus d'as celdas como si aprisionara a sola evasión posible: o suenio. A foscor de cada celda atranca una historia, un drama, un dolor, un hombre con a suya solitut a cuestas que a nueit apaciguará u ferá encara mas pesada. Tino, o chicot esculabolsas, se disposa a pasar a suya zaguera nueit entre reixas churando-se a si mesmo que no tornará nunca mas. Manyana quedará libre, u a lo menos o lo creye asinas. O gorila d'a puerta lo despedirá con ironía, “dica a proxima”. Le ha visto tornar seis vegadas. Ye un clientasiduo, como tantos atros a os quals s'arrulla a la carrera sin treballo, sin pasta, sin domicilio, sin esperanzas de poder salir adebant, con a perspectiva d'a garchola a plazos como solo porvenir. Os gruesos paretons d'a suya celda le impiden sentir os chemequidos y insultos que profiere o suyo vecino. “Puerca... maldita puerca”, una foto d'a suya muller chace en o suelo. Por a carta recibida ista tarde ha sabiu que a suya moceta le ha abandonau. En a quala recibió ahiere, ella le charraba encara como que una muller enamorada, pero a carta que tiene agora entre as mans, ye como un certificau que le ha meso os chiracans y ell vomeca o suyo rencor. No se sabe con certeza si o que causa o suyo sufrimiento ye l'amor traicionau u o orgüello. Un cornudo en libertat, puede fer redir; un cornudo engayolau ye siempre dramatico. Pero puede plorar quanto quiera porque dengún se dará cuenta, encara que ye posible que a suya planto solament vaiga por adintro.”Dimpués de tot o que he feito por ella, tía puerca...” En o fondo sabe que no tiene razón. Ha quiesto siempre a la suya muller entre dos atracos, y cada vegada que pillaba una kurda, le apegaba como que a una bestia pa contrimostrar-le que yera ell o verdadero masto. La ha manteniu a pur de prometer-le riquezas y ilusions. Ella le aguardó dos vegadas con a esperanza de veyer-le cambiar. A la fin, cansada de tantos locutorios sin vida, le escribió decindo-le que no podeba pero. Dimpués trobó un buen tipo con o qual quiere reconstruir a suya vida. Manyana o se inventará qualsiquier conto que narrará a os suyos companyers de gambada, reservando-se o paper de protagonista. Se las dará d'important. Entremistanto chemeca como un nino. Os maruenyos son acostumbraus a ista clase de confidencias. Son o paper secante de quasi un sieglo de sufrimientos. A celda vecina atranca a un guapo tipo, Claudio, un atracadaire. Dende fa seis meses aspera o suyo proceso. Quantas vegadas ha intentau escapar-se, sin exito. Ye dificil evadir-se d'a Santé. Ell querió comprebar-lo. Encara ye dispierto y, como que cada nueit, revisa una parte d'a suya expedient preparando a suya esfensa. Se constituye en o suyo propio advogau. Fa a riseta quan se le ocurre una brillant frase con a quala replicar a las acusacions que o fiscal intentará fer-le. Siempre ha furtau, ye un profesional. A o tamién le abandonó a suya muller fa tres anyos, pero sin fayenas/fainas... Leyalment. No se puede asperar a un hombre entre vinte anyos. Ell lo comprendió y la deixó en libertat pa mantener intactos as memorias. Adiós y buena suerte... y brenca mas. O suyo vecino de celda se masturba. Ista nueit le toca zampar-se a todas as mocetas que ha estau contemplando en o Playboy, antes que amortasen a luz. O batallo ye a suya razón d'existir. De profesión macarra, o suyo dominio lo forma l'anglo d'as piernas. Tiene tres mullers chitadas a o mundo, pero no conoixe l'amor. As tres asperan acabar instaladas en a tabierna que ell les ha prometiu a la fin d'as suyas corridas. I hai muitas posibilidatz, manimenos, que o día que ya no sirvan pa cosa las meta en a carrera. As suyas promesas son como que a ideya que tiene sobre l'amor. O solo sayetazo d'a suya vida estió por Molière o día que veyió marabillau a suya imachen impresa en os billetz de cinquanta francos. Por o momento, os suyos cinco didos, como que cinco amantz, le rancan un sospiro de placer. En a puerta d'o costau han colocau un cartel: Ficacio. Posible suicidio. Estreita vichilancia. Dimpués d'ella, un endrogau de 19 anyos. Como que solo remeyo pa des-intoxicar-lo, o chuez d'instrucción ha ordenau que le atranquen en una celda de solament ueito metros quadraus. Luen d'osuyo paradiso artificial, vive una constant baruca. Ha intentau enforcar-se porque le falta a droga, le falta l'amor y a comprensión. Un endrogau ye un nino que pide socorro a gritos. Y a os ninos no se les fica en a garchola; no comprenderían porqué. Solament que ista vegada no ha fallau. O suyo cuerpo, con un zaguer esbrunce, saluda a la muerte. O macarra ha aconseguiu l’orgasmo, mientres amán d'o, unatro l’espicha. Talment o placer les ha plegau a o mesmo tiempo, con a sola diferencia que a muerte ye una amant fidel que no abandona a os suyos enamoraus. Dentro de poco, en a ronda de meyanueit, o vichilant dirá “mierda” entre dients, antes de chitar a correr pa gritar a os suyos chefes. Entre a nueit y como que medida de seguranza, no leva dencima as claus d'as celdas. Quantos menutos se perderán? Plegarán masiau tarde como que muitas atras vegadas. A seguranza pasa por debant d'a vida d'un deteniu. Pero, se puede impedir que un hombre se mate? No. Por tanto, o reglamento seguirá estando o mesmo. Manyana a celda quedará vueda, impersonal, sin sinyal bella d'o drama d'a nueit anterior. S'habrá limitau a escupir un chicot endrogau. A garchola mata a os febles y, si no destruye a totz, a lo menos les marca con o suyo siello inconfundible pa siempre... Dueño de mi destino/duenyo d'o mío destín-------------Voyeur(3:32) A garchola d'a Santé se sondorme. En atras celdas, atros hombres asperan, ploran, les importa un bleto a vida, ronqueyan, s'arrepienten, se masturban, soneyan, sobreviven ya que no pueden vivir. Sección d'extrema vichilancia. Una garchola dentro d'a garchola. Un solament preso ye atrancau en a celda numero 7. Se troba aislau d'os de demás por razons de seguranza. Un hombre ficau entre as mantas ye tumbau boca alto con as mans emparadas dezaga d'a suya cabeza. Mira fixament ent'o teito. Le fa goyo a nueit, no aspera absolutament brenca. A os suyos trenta y nueu anyos, lo solo que aguarda ye que le condenen a cadena perpetua u a muerte. Fatalista u buen chugador, sabe que s’o mereixe y le da lo mesmo. Tamién o cometió una ratería y dimpués paso a paso estió escalando o camín d'o crimen. Trigó estar estase d'a lei por ronca, por amor a o risgo y a os diners. Talment tamién por atros motivos que alza secretament en lo mas profundo d'o suyo corazón. Qualques hombres dentran en o mundo de l’hampa como que se dentra en una orden relichiosa, simplament por vocación. O crimen constituye tamién o cubillar d'os inadaptaus, a solución pero facil pa resolver momentaniament bells problemas. No podeba imachinar-se que deciséis anyos d'o suyo primer furto se le qualificaría con a embotada de “enemigo publico no 1”. O suyo expedient criminal ye toda una novela en a quala van unidas as scenas burlescas, a sangre, a violencia, as fembras y l'amistat. Acusau de tres crimens, d’atracos a man armada, d'intento d’asasinato a quantos policías, de tres evasions ye un hombre perigloso. Pero por alto de tot isto existen unas razons que contrimuestran porqué s'ha convertiu en un kamikaze d'o crimen. Y tamién que tiene as suyas debilidatz, os suyos amors y as suyas penas. Recuerda as parolas que un viello trun le dició en una reunión d'amigos: “abandona chicot que yo he arruinau a mía vida, no faigas tu lo mesmo”. Manimenos, lo solo que se le ocurrió estió fer a riseta debant d'os consellos d'aquell hombre que yera de tornada y que levaba sobre as suyas espaldas vinte anyos de garchola. “No me pillarán, me retiraré malas que tienga pro pa instalar un comercio”, pero furtar se convierte en una droga. No se furta solament por gusto a os diners; se furta por o placer d'o risgo. Un se siente por alto d'os de demás y leva una vida distinta a la d'a mayoría. Dica que plega o día en que se dispara por primera vegada debant d'un obstaclo u por un simple achuste de cuentas. En ixe inte ye quan se da o gran paso y ya no ye posible dar marcha dezaga. L'hombre que remaneix tumbau lo sabe millor que dengún. O querió ixa vida, trigó deliberadament dar o paso definitivo pa no sentir-se obligau a tornar dezaga. Querió que no le quedase brenca por perder, pa que a nueva situación le empentase a ganar-lo tot.A suya libertat le importa un bledo, se la ha chugau, la ha perdiu, tornau a chugar y perdiu de nuevo. S'ha suicidau socialment, no por disprecio a la sociedat, sino porque un día miró a o suyo arredol, prenió un arma en a man y creyió, de forma equivocada, que ixa yera a solución a o suyo problema. Hue , chitau en o suyo camenya no lamenta brenca. por orgüello u por inconsciencia? Posiblement por todas dos cosetas. Por ixo no busca garra sincusa. Prefiere fer frent a o suyo destín acceptando pagar o pre achustau. Título original Mesrine: L'instinct de mort Año 2008 Duración 113 min. País Francia Dirección Jean-François Richet Guion Abdel Raouf Dafri (Novela: Jacques Mesrine) Música Marco Beltrami, Marcus Trumpp Fotografía Robert Gantz Reparto Vincent Cassel, Cécile De France, Gérard Depardieu, Gilles Lellouche, Roy Dupuis, Elena Anaya, Michel Duchaussoy, Myriam Boyer, Florence Thomassin, Ludivine Sagnier Villancico laico gitano/villancico laico chitano-------Amancio Prada (de Chicho Sánchez Ferlosio) (2:33) Ixe mismo anyo, octubre 1975, en Reino Uniu: Os Quatro de Guildford yera un grupo de quatro personas (Paul Hill, Gerry Conlon, Patrick «Paddy» Armstrong y Carole Richardson) que estioron condenadas inchustament por a colocación de bombas en dos pubs de Guildford y un en Woolwich, atentaus en os quals murioron siet personas, atribuius a l'IRA Provisional. Os Quatro de Guildford cumplioron penas de garchola de mas de quince anyos por un delito que no heban cometiu. A suya historia, de conchunta con a d'os Siet de Maguire, se narra en un libro (Proved Innocent) y en a cinta En o nombre d'o pai. Iste escayecimiento ye considerau como un d'os mas grieus errors chudicials en o Reino Uniu. Os verdaders responsables de l'atentau de Guildford nunca han estau procesaus. En 1989, o tribunal d'apelacions de Londres anuló as sentencias, qüestionando as prebas presentadas por a policía. En 2005, Tony Blair, primer ministro, pidió perdón por a inchusticia y o dolor causaus a os condenaus. Carcelero-----------------------Kojón Prieto y Los Huajolotes(3:15)In the Name of the Father Anyo 1993 Duración 135 min. País Irlanda Irlanda Adreza Jim Sheridan Guión Terry George, Jim Sheridan (Novela: Gerry Conlon) Mosica Trevor Jones (Cantas: Bono, Gavin Friday) Fotografía Peter Biziou Reparto Daniel Day-Lewis, Emma Thompson, Pete Postlethwaite, John Lynch, Beatie Edney, Mark Sheppard, Don Baker, Frank Harper, Saffron Burrows, Tom Wilkinson, Gerard McSorley Productora Co-production Irlanda-Reino Uniu; Universal Pictures, Hell's Kitchen Films Creigo que ‘En o nombre d'o pai’ ye una d'ixas cintas porque una vegada que la has visto ya nunca puetz ixuplidar-la. Y no solament ixo: las amenestes pa salir adebant, pa dar-te fuerzas quan ya no te quedan, pa creyer que qualques cosetas en apariencia imposibles pueden estar posibles. L’irlandés Jim Sheridan fació una d'ixas cintas, un film que, mas que cine de gran calidat, que lo ye, sobre tot represienta una inchección d'enerchía vital, de busca emocional d'a innocencia y a libertat. Charrando en plata: un chute d’adrenalina en toda regla, que ye imposible que deixe indiferent a dengún. En l'interior d'o relato de ‘En o nombre d'o pai’, dillá d'a narración d'as atroces tacticas de venganza de l’aparato legal britanico contra a churma que emplegan como cabeza de turco, traquian quantas cintas, todas ellas elaboradas con esmero y convicción: a historia d'un pai y un fillo, l’aprendizache vital y quasi espiritual d'un choven que se convierte en hombre en a garchola, a invocación de formas d'o chenero negro y d'o carcelario, la luita contra a opresión y a crueldat d'a venganza ritualizada. O ranque d'o film ye formidable. Creigo que se tracta d'un gran film construiu a pur de *picos formidables y de zonas pro menos poderosas. Pero os momentos buenos son buenismos, y sin dubda o prencipio ye un d'ells. T'atrapa y te cautiva de traza irremeyable, y sin dar-te cuenta yes seguindo l'aventura de Gerry Conlon y d'a suya familia, y no te quiers deseparar d'ells. Lo interesant ye que Sheridan elude qualsiquier tipo de maniquesmo u de puesto común en o retrato d'istos personaches. Gerry Conlon (Daniel Day-Lewis) furta materials d'os tellatos de Belfast con un amigo, y propicia un tiroteyo y una posterior escaramucia con os soldaus britanicos. Y qué bien ye filmau, sonorizau y amontau iste comienzo. De truco, nos trobamos enmeyo d'o conflicto d'Irlanda d'o Norte, podemos quasi fer olor l'ambient, mientres sona a tot trapo ‘Voodoo Child’ de Jimi Hendrix, y o caos s'apodera de Belfast. A violencia ye como que o pan nuestro de cada día, pero Sheridan s'abstiene de qualsiquier chudicio de valor, u de qualsiquier significación estetica. Simplament se limita a narrar feitos lamentables, la disputa loca entre sers humans por un troz de terreno. Y entre tot ixo, Gerry Conlon, un esparrias, un crío sin futuro y sin respecto por ell mesmo, como que diría o suyo pai Giuseppe. A interpretación de Daniel Day-Lewis ye, a falta d'unatra parolamillor, impresionant, sorprendent. Con apariencia de facilidat, iste actor londinense da vida a un irlandés atabalau quasi mocico (Day-Lewis contaba ta part d'alavez trenta y cinco anyos), y a lo largo d'os anyos le veyemos transformar-se en un hombre adulto. No i hai o menor finchimiento u martingala d'actor. Day-Lewis sabeba que ell yera, chunto a o suyo colega Postlethwaite, a clau pa que o publico sentise o paso d'o tiempo como bella cosa real, sin os clasicos recursos de montache. Pete Postlethwaite, a la suya vegada, borda un prodichioso treballo d'actor secundario, entre atras cosetas porque siempre ha estau un actor sensacional, y fa encara mas gran o treballo de Day-Lewis, en un eixemplo maximo d'emparo entre dos artistas frent a la camera, que son mas grans porque tienen a l'unatro amán, en o plano. O suyo dugo, que ye una d'as cosetas mas fermosas d'o cine europeu d'os anyos novanta, contiene qualques dialogos chenials y conmocionadors. Porque ixa relación ye o nuclio, o corazón d'a historia. Ye emocionant tornar a veyer a cinta, una vegada mas, y fixar-se detenidament en a forma en que istos dos actors, con o director, contan o pasau de pai y fillo sin que lo veigamos, y o progreso entre mas d'un decenio d'una tuerta relación basada muitas vegadas en a incomprensión mas absoluta. Os cenyos, as replicas, as contra-replicas, os silencios, as miradas. l'abismo cheneracional y, finalment, o dar-se cuenta d'a error, d'haber feito malament Entre llamas/entre flamas--------------------Tahúres zurdos(3:18) Tot isto enriquido encara mas por a presencia estimulant d'una gran Emma Thompson, y de quantas dotzenas de secundarios en estau de gracia. Ells nos fan ixuplidar a ratos o terrible drama, a historia real d'os quatro de Guildford, falsament acusaus de perteneixer a l'Ira y d'un asasinato salvache una nueit londinense de meyaus d'os setanta. O caso ye tant increyible, que o feito que sía una historia completament veridica no significa que o espectador d'a cinta vaiga a creyer-lo con facilidat. O merito que lo faigamos, ye sobre tot en una mesa en scena muit sencilla y muit directa, sin o menor aparato ni divismo d'autor, pero tremendament eficaz. Sheridan endreza con pasión pero tamién con sobriedat, y en a suya cinta os miembros de l'IRA son tant despreciables como os policías britanicos que torturan a chovens d'os quals “sospeitan a suya innocencia”. Sin a menor caita de ritmo ni de convicción, a historia se revoluciona una vegada que Gerry ye deteniu, y nos capuzamos en una verdadera baruca sin fin, en un túnel d'o que no i hai salida. As torturas fisicas y mentals a las qualas Conlon ye sozmetiu nos duelen en as nuestras propias carnes, como que tamién nos dolió a explosión de Guildford, pro. Y sentimos como nunca a fría y despiedada maquinaria d'un gubierno que ha de lavar a cara debant d'os ciudadans apisonando, como que gosa succeder, a os de siempre: os humils, l'hombre d'a carrera, a familia treballadera. Os mesmos a os quals diz protecher y salvaguardar. En ista historia no i hai piedat pa o gubierno britanico, ni pa las suyas institucions, ni os suyos advogaus, ni os suyos chueces, ni o suyo sistema legal, ni os suyos achents. Totz son secuaces, babuins a soldata. Talment por ixo o final d'ista cinta ye bella cosa tant indescriptiblement liberador, catarquico y fermoso. Mas que una comprebación que a vegadas os buenos trunfan, ye una constatación, en a mirada y en a enerchía de Day-Lewis/Gerry, que i hai cosetas que no te pueden arrebatar, que i hai bella cosa indestructible que t'anima a continar quan tot pareixe perdiu. L'hombre común, encara que imperfecto y talment mezquino en ocasions, recuperando a suya dignidat, a suya condición humana. En iste feroz retrato d'un país consumiu por a venganza y a crueldat (retener, incomunicaus, sin prebas, a sospitosos entre siet días ye bella cosa asinas como negar a suya humanidat) se pueden reflectar, con gran facilidat, as millons d'inchusticias sufiertas por sers innocents en totz. No en vano, Day-Lewis estió a punto d'interpretar a Edmundo Dantés pa Polanski, l'eixemplo maximo d'innocent a o que no le deixan ni a dignidat. Whiskey on the Jar---------------------Thin Lizzy(4:13)Y dica aquí, O Suenio d’o Dragón de hue. Si t’ha feito goyo, nos ascuitamos en a Radio, nos veyemos en suenios. Salut y una micarrona d’anarquía Villancicos--------------------La Libertina(00:48) Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas------AC/DC (4:50)

O Suenio d'o Dragón: Instinto de muerte

O Suenio d'o Dragón: Instinto de muerte

Cabecera----------------------------------(1:56) Buen dia, si hue ye mierques as 11 d’o maitín, y somos en Radio La Granja, isto ha de ser….O Suenio d’o Dragón. Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, a ciudat do s’amortan os suenios y prencipian as barucas. Prencipiamos!!!! Ciudad sin Sueño/ ciudat sin suenio------Morente&Lagartija Nick (5:46) Mosica de fundo--------Repression------Trust (1980). 976 36 88 94/ OSDD #689 98 06 27 Bueno, empecipiamos hue recordando-tos que hemos feito un calandario d'o 2021 Hemos contau con 13 buens amigos ara Bea, Barbara Abyss, Ita Rasquin, Gaudi Ramone, Vázquez, María Puñales, Furillo, Jorge Rueda, Carlos Canales, Jorge Valero, Carlos Colás y Begoña Simón. Si os cuentas veyerás que falta un, a portiada, pero ixo nos l'alzamos dica o momento en o qual o calandario sía en a carrera.En preorder u encomienda o calandario levará de regalo una chapa de Radio La Granja y serán 7 €. Dimpués d'o 22 de noviembre, será bell euret mas. Escribe a emisoraradiolagranja@gmail.com y te contaremos cómo fer o tuyo pediu. Con iste articlo amaneixió a edición impresa d'o Sabado, 3 de noviembre de 1979 «Jacques Mesrine ha muerto». O flash radiofonico que anunció ahiere por a tarde a eliminación d'o «enemigo publico numero un» talló a respiración de muitos millons de franceses. L’affaire yera poco menos que un afer d'Estau: o ministro de l'Interior, Christian Bonnet, malas que sabió a «buena nueva» estió correndo a o palacio de l'Elíseo pa informar a o president, Valery Giscard d'Estaing, que, seguntes se dició, manimenos os diamantz de Bokassa y d'o suicidio d'o suyo ministro de Treballo, Robert Boulin, heba seguiu entre os zaguers quatro días minuciosament o desembolique d'a trama, que concluyó con a muerte a mans d'a policía, en París, de l'hombre mas buscau de Francia. Una muller siguió os trangos de Mesrine. A zaguera etapa d'a vida d'este «bandiu moralista», de 42 anyos, empecipió o luns pasau en París. Gracias a o sistema d'escuitas telefonicas, a policía reconoixió a suya voz. Ipso facto, un dispositivo impresionant se metió en acción baixo l'adreza d'o «coordinador de la luita contra Mesrine», cargo creyau por o ministro de l'Interior fa qualques meses.Dende antes d'ahiere, as fuerzas de policía ya heban localizau o suyo apartamento, proximo a la Puerta de Clignancourt, vico en o qual pasó a suya infancia y en an istos días viviba con a suya amiga y consiente Sylvie. En dos ocasions estió reconoixiu por a policía, una d'ellas en o mercau ambulant en o qual feba as compras con a suya amiga, pero estió perdonau pa privar un enfrontinamiento que podeba causar victimas entre o publico. Ahiere, por fin, a las tres y quarto d'a tarde, Mesrine salió d'a suya casa con Sylvie, dentró en un auto, y quan se disposaba a rancar, cinquanta policías, en autos, en cambionetas y a piet, distribuius en forma de barzo infernal, firioron grieuisimament a la muller y acaboron con l'hombre: deciueito balas estioron contadas dimpués en a suya cabeza y en os brazos. Immediatament dimpués d'o suceso, que no duró mas d'uns segundos, o publico s’arremolinó estupefacto y curioso debant de l’espectaculo: un hombre muerto, una muller morindo, sangre, balas y meyo centenar de policías abrazando-se, intercambiando apretons de mans, chilando de goyo, blincando. Acababa de desapareixer «l'enemigo publico numero un» d'a sociedat francesa. Os suyos vinte anyos d'exercicio de «enemigo numero un» que le atribuyoron os traficantz d'as emocions populars estioron, por contra, una demostración constant de singularidat. No perteneixeba a o «meyo», as bandas tradicionals le odiaban, cadagún d'os suyos «trucos» estió como un diccionario d'audacia, de calculo y d'imachinación. Amaneixeba y desapareixeba como que una uembra. A os vinte anyos ya realizó o suyo primer secuestro en Canadá contra un industrial que, por dotze millons de pecetas, recobró a libertat. Dinantes ya s'heba encetau en o furto en Francia, y dimpués, de tornada d'as Americas, no aturó: futos, atracos, asasinatos, secuestros, entrevistas a os periodicos, chapurquiaus con tres detencions que lo conducioron a la garchola. En cadaguna d'istas ocasions, entre o suyo proceso u dende a suya celda, con complicidatz nunca conoixidas, s'evaporó d'a garchola. En 1973, entre un d'os suyos descansos en a garchola, escribió O instinto d'a muerte, libro de memorias. O pasau mes de setiembre citó a un periodista d'extrema dreita que no le heba tractau bien en os suyos articlos (y que heba estau policía dinantes que periodista), y, en una selva cercana a París, le abatanó a gusto pa dimpués tornar a l’anonimato. Estió a suya zaguera aventura. Ahiere, os franceses, anguniaus entre toda a semana a causa d'un suicidio politico, estioron compensaus con l’asasinato d'o crapula oficial d'o país, a o que s'adhibió a zaguera hora d'o día la captura d'atros dos complicaus de Mesrine. En Francia ya no se charra d'unatra coseta. Le mitard-----------Trust--------------------(5:11) A prensa lo clamaba "l'hombre d'os mil desfraces"; o pueblo, "o Robin Hood francés". «Beluns quieren convertir-me en un heroe, y en a criminalidat no i hai heroes. No i hai mas que hombres que s'han marguinau y que no acceptan as leis porque son feitas pa os ricos y pa os poderosos». J.M. Quan Jacques Mesrine prencipió a escribir a suya autobiografía sabeba que yera cavando a suya propia fuesa. O que contase segurament le condenaría a o paretón u a pasar a resta d'os suyos días en a garchola. Encara asinas, dedicó un d'as suyas tancadas en a prisión parisina d'a Santé a redactar as primeras quatro decenios d'a suya vida y lo fació sin escatimar detalles. Asaltos, asasinatos, palizas, achustes de cuentas, trapazas, fugas imposibles u emboscadas amaneixen en as suyas pachinas con a naturalidat con a quala se narra una novela d'aventuras. Qui ise considerau como enemigo publico numero un en Francia y Canadá en o decenio de 1970 confirmaba con iste libro que aspiraba a bella cosa mas que a estar un gangster respectau en os baixos fondos. Ell quereba humanizar o suyo figura, estar considerau un rebelde con causa, un renegau d'a sociedat que se venga d'ella por haber-le arrocegau a la marguinalidad. Como que gosa ocurrir con beluns d'os mas destacaus miembros de l’hampa, con o tiempo Mesrine se convirtió en una especie d'icono pop gracias a l'amplio espacio d'o que as suyas tropelías goyoron en os periodicos y mesmo plegó a estar ovacionau a la dentrada d'un d'os suyos chudicios por devotz y admiradors. Una vegada mas, se dio a paradoxa d'o criminal que trasciende a o crimen. Jacques Mesrine lo teneba tot pa liderar de forma eficient una organización criminal. Yera astuto, temerario, rudo, intelichent y violento. Siempre estió fidel a os suyos amigos y nunca s’apiodó d'os suyos enemigos. Tenió a decenas de policías dezaga d'os suyos calcanyos y sabió evadir-se entre largos periodos de tiempo con una sorprendent pericia. Protagonizó fugas espectaculars de prisions hermeticas y salió airoso d’emboscadas d'as qualas escapar vivo u libre yera tot un reto. Como que reconoixió en a suya sorprendent autobiografía L’instinct de mort (publicada en Espanya baixo o titol Instinto de muerte, Editorial Pepitas de Calabaza), a experiencia fació que perdese o espanto a las conseqüencias d'os suyos actos y los realizaba con una pasmosa naturalidat, con a facilidat d'un autentico virtuoso de l’hampa. “Yo me relaxo con l'atraco a man armada. Solament vivo pa o risgo. Sé que ye un poquet estupiu, pero me fa goyo meter a mía vida en periglo. Ya he superau o libel d'o espanto. Ixa parola no existe pa yo. Por ixe motivo soi un hombre perigloso”. Plegó a estar muit popular por os suyos malalzaus, pero tamién por un discurso alacetau en o culto a la suya persona que le convirtió en una especie de mito de l’hampa. Sabeba que a cada acción le acompanyaba una repercusión, y si ista no yera a l'altura se frustraba y espotricaba. Mesrine estió apresau por intentar atracar un banco o día d'o truco d'Estau de Pinochet. En leyer o periodico a l'atro'l día, clamó porque a suya portiada estase dedicada a o militar chileno en cuenta d'a o suyo arresto. No solament valeba con delinquir, sino que a cada chandrío l’heba d'acompanyar una necesaria dosis de publicidat pa que asinas engordora a suya leyenda negra. A corrida criminal de Mesrine estió larga y, en bell modo, exitosa. S'encetó en l’hampa con l'atraco a domicilios. Entre truco y truco se familiarizó con os diners facils y con una vida a la marguin d'a lei en a quala predominaban as “pistolas, putas, alcol, chuego y furtos”. Compliba a suya parola y as suyas menazas, y ixo fació que estase respectau dende muit luego, bien por confianza, u bien por espanto. Antes d'introducir-se en iste sub-mundo, vivió dos conflictos belicos que desiporon a suya innocencia, incrementoron a suya odeyo y endurioron o suyo esprito, seguntes reconoixió. Pasó a Segunda Guerra Mundial entre os bombardios previos a la ocupación de París y os movimientos d'os partisanos d'as provincias francesas, y allí conoixió de barzada o sin-sentiu d'a guerra pa la chent corrient. Anyos dimpués, combatió chunto a l'exercito d'o suyo país en Argelia y tenió a oportunidat d’exhibir con creixes o suyo costau temerario. Participó en todas as misions en as qualas podió como soldau raso, metendo en risgo a suya integridat en no pocas ocasions y estando condecorau por a suya especial valor. Os feitos a os quals asistió en o país norteafricano desencadenarían en ell os primers sintomas claros d'a suya sociopatía y le ferían plantiar-se quáls yeran as verdaderas intencions d'o Estau ent'o ciudadano: “Que un hombre podese morir en esfensa d'o suyo país contra l'invasor podeba admitir-lo, pero que un gubierno deixase esbotar a la suya choventut en una guerra colonial (…) no podeba admitir-lo y la solenca ideya me resultaba insoportable. A sociedat m'heba convertiu en un cornudo que arrisca a pelleta por una causa falsa, tornando-me dimpués a la vida civil sin preocupar-se d'as racadas que aquella guerra heba deixau en a mía psique. Por tanto, iba a enfrontinar-me a ella y a fer-le pagar o pre d'o que heba destruiu dentro de yo”. Ixe combate no tardó en desligar-se y luego cometió o suyo primer delito de sangre. Mesrine heba conoixiu os placers carnals gracias a Sara, una mandarra que se ganaba a vida en os mas foscos burdels y tabiernas de París, y que pagaba a suya diezma a un pincho clamau Ahmed. En un ataque de zelosías, Mesrine le fotió una brutal paliza debant d'os suyos complicaus. Rebaixau y carranyoso, este descargó a suya ira contra Sara, a la quala deixó a o canto d'a muerte. En venganza, Mesrine le secuestró, le levó a una selva y allí le degolló. “Nunca heba visto a un tipo como tu”, l’espetó Guido, o suyo companyero y consiente en observar a suya crueldat. Antes de cometer ixa atrocidat, Mesrine preparó cada detalle pa privar estar descubierto, deseparando cada capa de tierra removida pa camuflar millor a fuesa dimpués d'enronar o calavre y amagando-la con ramas y abono. Precisament ixe yera una d'as sinyals mas caracteristicas de l'enemigo publico numero un. Le feba goyo cubrir-se bien as espaldas y cudiaba dica o mas minimo aspecto pa privar estar descubierto u pa poder escapar si bella cosa se torceba. Treballaba con meticulosidat y solament se rodiaba de chent de confianza. Si decidiba esculipiar una casa, se vestiba con ropa elegant y mercaba un ramo de flors pa que os mas curiosos intuisen que yera allí de visita si se cruciaban con ell en o replano. Si se tractaba de meter en o mercau una important suma de billetz falsos, examinaba minuciosament as caracteristicas de cadagún d'ells pa asegurar-se que cosa fallase. Y si belún d'os suyos dispendios le heba deixau sin blanca y optaba por atracar un banco, preneba tot tipo de precaccions pa que os suyos uesos no isen a aturar a prisión. A infinidat de asaltos a man armada que perpetró convirtió a Mesrine en un autentico azote pa los bancos de Francia y Canadá. A rotina yera siempre a mesma. Acudiba chunto a o suyo consiente a la sucursal trigada y s'endrezaba a la usina d'o director con a maxima tranquilidat pa no devantar sospeitas. Sabeba exactament quán y quí pretaba la alarma y o tiempo meyo que transcorreba entre o momento en que s'activaba l'alerta y l'aparición d'a policía. Una vegada obtenius os diners d'a caixa fuerte, s'endrezaba amablement a las caxeras pa que le proporcionasen a resta d'o botín, a o mesmo tiempo que o suyo companyero de malalzadas instaba a os clients a no devantar as mans pa que los piatons no podese endevinar o que adintro se coceba. Dimpués d'o truco, escapaba en un, dos u quantos autos colocaus en puntos estratechicos y feba uso d'os suyos excelents conoixencias d'as carreteras secundarias pa espiguardar a l'autoridat. Conscient u inconscientment, Mesrine tamién yera un aliau d'o espectaclo. Qualques d'as suyas accions estioron tant inverosimils y requirioron tanta pericia que estioron obchecto d'admiración en publico y en privau. Ye o caso d'as suyas fugas de centros cosiraus dica o cabo, como que a prisión canadiense de Sainte-Anne-Des-Plaines. Iste penal establiba un nuevo concepto d'atranco, con unas completas instalacions y una filosofía que pasaba por un tracto atento y respectuoso a os reclusos. Tot un chiro de tuerca que a suya misión yera minimizar o malestar d'os hombres mas periglosos por o suyo cautiverio y, por tanto, disuadir-los d'intentar escapar. Pero os suyos arquitectos heban concebiu ista gavia dorada de tal forma que dengún podese evadir-se d'ella y, caso que l'aconseguise, a suya situación en una explanada sin arbols ni atros elementos que le podesen servir d'amagatón facilitaría que los vichías localizasen a o fuyiu con a mayor facilidat. Mesrine-------------The Blood (4:40) Dende o suyo primer día d'atranco, Mesrine buscó a hombres disposaus a chugar-se a suya integridat por aconseguir a suya libertat. Yera quasi seguro que os guardias d'as torres de vichilancia teneban orden de disparar si en a fuga i heba hombres periglosos, de traza que caleba planificar tot cudiadosament, no i heba puesto pa o fallo. Analisó cada palmo d'a prisión dica trobar o suyo punto feble, y si bien no trobó rendrijas en as suyas milimetradas instalacions, sí que veyió una veta en l'elemento humano. As autoridatz penitenciarias heban construiu en Sainte-Anne-Des-Plaines una pista de tenis pa os presos. Chugaban con palas de fusta fabricadas en o propio taller d'o penal, dentro d'un patio mugau por una arambrada rematada por arambre d’arto y siempre baixo l'atenta mirada d'as torres de control. U ixo pareixeba a simpla vista. Mesrine descubrió mientres pilotiaba que os luns por o maitín, dimpués d'a zorrera d'o domingo, os vichías gosaban escudiar a suya labor y adormir largas meyodiadas a la calor d'a suya resaca. Pa comprebar a profundidat d'a suya soneyo, entre quantos luns lanzó una pilota intencionadament a l'atro costau d'a linia que os presos no podeban cruciar y veyió que, quan iba a buscar-la, no recibiba garra aviso. Escapar a plena luz d'o día y por un d'os puestos en teoría mas observaus d'a penitenciaría yera arriscau, pero tot pareixeba indicar que yera fesable y talment a suya sola vía de salida. Pa foradar a reixa, fabricoron en o taller d'o penal una raqueta con una ferramienta de fierro amagada en o suyo interior y la ninvioron a o patio sin problema. Aduyaus d'ella, trencoron o perimetro de seguranza y escaporon. Beluns d'os hombres estioron interceptaus en as horas posteriors, manimenos, Mesrine sabió eludir a la policía. Iste criminal se moveba por obchectivos y pa aconseguir-los arriesgaba dica an estase necesario, encara que ixo rebailora meter a suya vida en chuego. Asinas lo contrimostró en unatra espectacular fuga que podese haber estau ideyada por qualsiquier guionista de cine d'acción. Mesrine se trobaba en a prisión d'a Santé (“ixa viella leprosa”) asperando estar chudgau en a corte de chusticia de Compiègne. Antes d'a calendata d'o chudicio, os suyos compinches introducioron una pistola en a cisterna d'un d'os suyos servicios, con a ideya que Mesrine podese accedir a ella en bell momento y encetar un plan d'escape. O día d'a vista oral, os chendarmes que costodiaban a Mesrine no veyioron brenca sospitoso en o feito que reclamase acudir a o fico en augua quantas vegadas entre o suyo curto viache. O suyo plan consistiba en simular una zurrera pa que, en o momento que plegase a o chudgau y pedise utilizar o servicio, os guardias no metesen garra impedimento. Y asinas estió. En a suya visita a l’escusau se fació con o revolver y, en o momento en que le sacoron as esposas pa encetar o chudicio, s’acapizó con l'arma en a man sobre o chuez, lo prenió como ostache y escapó. Os miembros d'a suya banda ya s'heban ocupau de preparar totz os detalles en l'exterior pa que a fuyida tenese as menors contumancias posibles. Una vegada mas, iste criminal podió burlar a la chusticia francesa. Si con isto quedaba bella cosa claro ye que Mesrine yera escorredizo, un muixón pa o qual no existiba a gayola inexpugnable, un enemigo publico de mente privilechiada que siempre trobaba una vía d'escape. Os suyos instintos le guiaban a la perfección y trigaba quasi siempre o camín correcto. Chugó a o gato y a o rato con as fuerzas de seguranza entre anyos y ganó a mayoría d'as partidas; muitas vegadas con una capacidat d'improvisación eixemplar, como que ocurrió en un d'os suyos viaches a la isla de Mallorca con motivo d'o que heba d'haber estau un lucrativo truco. O suyo amigo Guido le heba informau d'una excelent oportunidat pa ganar una buena suma de diners. O plan yera arriscau, pus consistiba en asaltar o chalet d'o gubernador militar d'a isla y extrayer uns nombres de l'achenda que alzaba amagada en o suyo escritorio. Para qué? Talment pa obtener os fondos de bella cuenta bancaria en l'exterior costodiada baixo una clau secreta? Entre a suya estancia en a isla, os dos malfeitors estudioron de forma concenzuda as rotinas de cadaguna d'as personas que viviban y treballaban en ixa casa y alcordoron asaltar-la a la sola hora en a quala remaniba vueda. Dimpués de superar as diversas medidas de seguranza d'a casa, obtenioron os datos deseyaus, manimenos, a plegada antes de tiempo d'o gubernador y d'os suyos escoltas fació que Mesrine difuera apresau. En sorprender-le usurpando ixa información confidencial, o militar especuló con que Mesrine no yera un vulgar ratero, sino un achent secreto. Mesrine, sabedor que a confusión d'o gubernador podeba chugar a la suya favor, s'amostró en tot momento ambiguo y tractó de trafucar a os investigadors con o suyo testimonio y con os suyos silencios. S'habría endrezau un vulgar ladrón a ixe puesto en o qual s'alzaban datos tant sensibles, u por contra i hese optau por arramblar os obchectos de valor material? Mesrine estió tresladau a las dependencias centrals de seguranza en Madrit y plegó a obtener mesmo a meyación de l'ambaixador francés, qui interpretó a negativa d'o criminal a contar-le lo succediu como una sinyal que yera un achent secreto. Sabedoras d'o revés diplomatico que podrían sufrir executando u condenando a quantos anyos de prisión a un treballador d'a intelichencia exterior, as autoridatz franquistas tractoron de forma respectuosa y cordial a Mesrine y solament le imposoron una simbolica pena de libertat cosirada en a isla de Mallorca. Pro, o criminal francés yera aliau con a suerte y atresoraba un excelent dominio d'as situacions de risgo. Pero las rayadas de buena suerte no son eternas y tot fuchitivo que no prenga as suficients precaccions acaba cayendo en mans d'o suyo captor. Manimenos estar acazau entre anyos por decenas de policías y de disposar d'un patrimonio con o qual hese puesto vivir de forma folgada entre toda a suya vida, Mesrine nunca deixó de delinquir. Os suyos compinches le advirtioron que, si no se retiraba, tarde u luego perdería a suya libertat pa siempre, pero no sabió frenar-se, seguntes reconoixió. Os atracos yeran pa ell o pan de cada día y le proporcionaban a dosis d’adrenalina y beneficios que amenesteba pa vivir y pa reivindicar-se. Como que en tantos atros casos, o criminal estió victima d'a suya adicción a o crimen. Enmeyo d'ista escalada de delitos, a popularidat d'as fuerzas armadas francesas se resentía, ye por ixo que o Gubierno de Valéry Giscard d’Estaing decidise en 1979 creyar una unidat especial con infinidat de meyos que se vulcó en o suyo captura. Y asinas estió. O quefer no estió cosa facil, pus s'enfrontinoron a un perspicaz enemigo que podeba adoptar mil y una caras pa privar estar descubierto —se revestía de muit diversas formas— y que teneba un amplio ret d'armas, amagatons y vehíclos a la suya disposición siempre que l'amenestese. Pero os esfuerzos dioron o suyo fruito y en noviembre d'ixe mesmo anyo lo troboron y l’aclibillaron en o suyo auto BMW, quan viachiaba por os arredols de París chunto a la suya novia. En ista autobiografía deixa un cabo suelto que clarifica un poquet l'obchectivo que quereba complir con ista obra y que constituye o suyo solo sinyal d'arrepentimiento verdadero. Con o suyo relato, pareixe pretender conservar o suyo status de tipo duro y implacable, pero con buens sentimientos dillá d'a suya guerra contra os malos. Encara yera un nino quan os suyos pais adquirioron una casa en o campo pa pasar os cabos de semana. Allí, Mesrine acostumbraba dar largas gambadas por as selvas y a practicar o tiro con una escopeta de cartuchos mientres exploraba os camins y escuitaba os sons d'a naturaleza. En una d'as suyas excursions, trobó cantaruliando a un muixón o qual, en veyer a o mesache, luen d'espantar-se y volar s'amanó a ell. En un empento imprevisible, Mesrine encanyonó a l'animal y lo disparó. “A lo piet de l'arbol chaceba o animalet, ensangrentau y con o peito rancau por o plomo. Sintié un immenso vuedo en o mío interior. Qué heba feito? No yera posible que l'hese matau. (…) M'odiaba por o que heba feito. De rapiconté, comprendié que un arma serviba pa matar. (…) Por extranyo que pueda pareixer, siempre recordé con tristeza ixe momento. En matar a aquell muixón destruyé talment lo millor que i heba en yo”. Tamién caldría recomendar l'atro libro que tiene publicau a mesma editorial, Pepitas de cabalaza, sobre Jacques Mesrine: “R.I.P. Jacques Mesrine” de Alèssi Dell’Umbria Iste escrito ye un complemento excelent de “*Instinto de muerte”, l'autobiografía de Mesrine. O suyo autor, Alèssi dell’Umbria, desmonta muitas d'as necedatz malintencionadas que s'han dito sobre Jacques Mesrine. Sin cayer en l'admiración facilona, re-capitula sobre qualques d'as accions de qui estase o «enemigo publico n. 0 1» en Francia entre os anyos setanta d'o sieglo pasau, y indaga en qualques qüestions a las qualas s'ha d'enfrontinar qualsiquier difuera d'a lei. Amás a edición se presienta en castellán y, en o suyo orichinal, francés. […] Heba adquiriu o costumbre de mirar a o mío arredol, de fixar-me en totz os que se cruciaban con yo en a carrera, en o metro, en o chicot restaurant an minchaba a o meyodía. Qué yera o que veyeba? Caras tristas, miradas cansas, individuos acotolaus por un treballo mal pagau, pero constrenyius a fer-lo pa sobrevivir y que no podeban permitir-se mas que o estricto minimo. Seres condenaus a la mediocridat perpetua. Seres que s’asemellaban entre ell por a vestimenta y os problemas financiers de fin de mes. Seres incapaces de satisfer os suyos menors deseyos, condenaus a estar eternos soniadors debant d'os escaparates d'as botigas de fachenda y d'as achencias de viaches. Estamagos acostumbraus a o menú d'o día y a o vaso de tinto corrient. Seres que conoixen o suyo porvenir, porque no tienen. Automatas esclataus y controlaus, mas respectuosos d'as leis por espanto que por integridat moral. Seres sozmetius, vencius, esclaus d'o dispertador. Yo formaba parte d'ixa mayoría por obligación, pero me sentiba alleno a ella. No la acceptaba. No quereba que a mía vida estase reglamentada d’antimano u decidida por atros. Si a las seis d'o maitín teneba ganas de fer l'amor, quereba prener-me o tiempo de fer-lo sin haber de mirar a o reloch. Quereba vivir sin horario fixo, pus yera convenciu que a primera coacción de l'hombre prencipió en l'inte en que se metió a calcular o tiempo. En o mío celebro resonaban as frases habituals d'a existencia de totz os días. No tiengo tiempo de Plegar a tiempo Ganar tiempo Perder o tiempo Yo quereba «tener tiempo pa vivir» y o solo meyo de poder fer-lo yera no estar o suyo esclau. Sabeba que yera una teoría irracional, inservible pa fundar una sociedat. Pero qué sociedat yera aquella, con os suyos bonicos prencipios y as suyas leis? […] […] Si bien he furtau, nunca he espullau a os pobres. A mayoría d'os míos atracos han estau endrezaus contra bancos y interpresas importants. Nunca he utilizau a violencia contra un caxero ni contra belún que transportase diners. Soi convenciu d'haber treballau siempre con limpieza. No he violau a dengún, ni agrediu a ancianos, ni esclatau a una muller. Si he abrazado l'aventura, ye porque amaba o periglo. Si muitos hombres perdioron a vida a causa d'as mías balas yera porque no quedaba unatra opción: u ells u yo. S’arriesgoron tanto como yo en acceptar o cara a cara. […] […] Sabrina tornó de Montreal en o momento en que yo me meteba a escribir un libro sobre a mía vida sin fuyir de as grieus conseqüencias que o texto podeba deparar-me a la hora d'o chudicio. Pero heba aconseguiu o «punto zero», y como que ya no teneba brenca que perder, me decidié a lanzar «a mía verdat» a la cara d'a sociedat que muit luego s'encargaría de chudgar-me. Aquella verdat, manimenos, podría estar interpretada como un desafío. Un asasino describindo os suyos crimens indignaría talment a os honraus ciudadans. As zagueras pachinas d'o libro menazaban con convertir-se en as primeras escaleretas d'a guillotina. Pero no teneba a menor importancia. Una celda no ye mas que una fuesa a la quala de vegada en quan se le devanta a losa que la cubre pa comprebar si l'enronau vivo sigue encara allí. […] Ami manera----------El Noi del Sucre (6:21) Te contaré sobre l'enemigo publico numero 1 O que has retratau como que una bestia feroz. No quiero chudgar-lo, no quiero glorificar-lo Pero a tuya gran boca, testigo, t'entivoqués en zarrar-la Amán de Porteye de Clignancourt, viernes 2 de noviembre ye orgulloso d'a tuya policía, ella executó. O estau triga os suyos obchectivos, esclarexe as suyas ringleras. L'orden puede reinar, d'a muerte, d'o silencio. Pa o futuro d'os tuyos fillos que serán acazaus, En ista modelica prisión, Fleuri Mérogis 5 por celda, encara i hai espacio pa o tuyo fillo. Dau que a pena de muerte ye administrativa Has visto redir a totz os nuestros grans chueces Como un rabanyo de uellas que s'arrullan a o mosén. O país se mueve, o ciudadano mira. L'hombre mincha, ye fambrudo. No soi de seguras d'o día siguient. Ye en as suyas prisions an se comete o crimen Les Buisson, Willoquet y muitos atros, Mesrine. Creixe, a man extendida ye millor que as cadenas Especialment quan yes un nino, aprendes odeyo rapido. Destinau a morir en alta seguranza Reino de palizas, impunidat calculada O crimen se glorifica a o son d'a Marsellesa Y en un puesto publico, o suyo cuerpo ye exposau. Ye en as suyas prisions an se comete o crimen Les Buisson, Willoquet y muitos atros Mesrine. L'orden puede prevaler Muerte, silencio. Instinct de mort---------Trust (3:46) Y dica aquí O Suenio dó Dragón de hue. Si tos a cuacau, nos ascuitamos o proximo mierque, nos veyemos en os suenios. Salut!!!! Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas-Sam Lightnin’ Hopkins(2:54)

O Suenio d'o Dragón: Instinto de muerte

O Suenio d'o Dragón: Instinto de muerte

Cabecera----------------------------------(1:56) Buen dia, si hue ye mierques as 11 d’o maitín, y somos en Radio La Granja, isto ha de ser….O Suenio d’o Dragón. Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, a ciudat do s’amortan os suenios y prencipian as barucas. Prencipiamos!!!! Ciudad sin Sueño/ ciudat sin suenio------Morente&Lagartija Nick (5:46) Mosica de fundo--------Repression------Trust (1980). 976 36 88 94/ OSDD #689 98 06 27 Bueno, empecipiamos hue recordando-tos que hemos feito un calandario d'o 2021 Hemos contau con 13 buens amigos ara Bea, Barbara Abyss, Ita Rasquin, Gaudi Ramone, Vázquez, María Puñales, Furillo, Jorge Rueda, Carlos Canales, Jorge Valero, Carlos Colás y Begoña Simón. Si os cuentas veyerás que falta un, a portiada, pero ixo nos l'alzamos dica o momento en o qual o calandario sía en a carrera.En preorder u encomienda o calandario levará de regalo una chapa de Radio La Granja y serán 7 €. Dimpués d'o 22 de noviembre, será bell euret mas. Escribe a emisoraradiolagranja@gmail.com y te contaremos cómo fer o tuyo pediu. Con iste articlo amaneixió a edición impresa d'o Sabado, 3 de noviembre de 1979 «Jacques Mesrine ha muerto». O flash radiofonico que anunció ahiere por a tarde a eliminación d'o «enemigo publico numero un» talló a respiración de muitos millons de franceses. L’affaire yera poco menos que un afer d'Estau: o ministro de l'Interior, Christian Bonnet, malas que sabió a «buena nueva» estió correndo a o palacio de l'Elíseo pa informar a o president, Valery Giscard d'Estaing, que, seguntes se dició, manimenos os diamantz de Bokassa y d'o suicidio d'o suyo ministro de Treballo, Robert Boulin, heba seguiu entre os zaguers quatro días minuciosament o desembolique d'a trama, que concluyó con a muerte a mans d'a policía, en París, de l'hombre mas buscau de Francia. Una muller siguió os trangos de Mesrine. A zaguera etapa d'a vida d'este «bandiu moralista», de 42 anyos, empecipió o luns pasau en París. Gracias a o sistema d'escuitas telefonicas, a policía reconoixió a suya voz. Ipso facto, un dispositivo impresionant se metió en acción baixo l'adreza d'o «coordinador de la luita contra Mesrine», cargo creyau por o ministro de l'Interior fa qualques meses.Dende antes d'ahiere, as fuerzas de policía ya heban localizau o suyo apartamento, proximo a la Puerta de Clignancourt, vico en o qual pasó a suya infancia y en an istos días viviba con a suya amiga y consiente Sylvie. En dos ocasions estió reconoixiu por a policía, una d'ellas en o mercau ambulant en o qual feba as compras con a suya amiga, pero estió perdonau pa privar un enfrontinamiento que podeba causar victimas entre o publico. Ahiere, por fin, a las tres y quarto d'a tarde, Mesrine salió d'a suya casa con Sylvie, dentró en un auto, y quan se disposaba a rancar, cinquanta policías, en autos, en cambionetas y a piet, distribuius en forma de barzo infernal, firioron grieuisimament a la muller y acaboron con l'hombre: deciueito balas estioron contadas dimpués en a suya cabeza y en os brazos. Immediatament dimpués d'o suceso, que no duró mas d'uns segundos, o publico s’arremolinó estupefacto y curioso debant de l’espectaculo: un hombre muerto, una muller morindo, sangre, balas y meyo centenar de policías abrazando-se, intercambiando apretons de mans, chilando de goyo, blincando. Acababa de desapareixer «l'enemigo publico numero un» d'a sociedat francesa. Os suyos vinte anyos d'exercicio de «enemigo numero un» que le atribuyoron os traficantz d'as emocions populars estioron, por contra, una demostración constant de singularidat. No perteneixeba a o «meyo», as bandas tradicionals le odiaban, cadagún d'os suyos «trucos» estió como un diccionario d'audacia, de calculo y d'imachinación. Amaneixeba y desapareixeba como que una uembra. A os vinte anyos ya realizó o suyo primer secuestro en Canadá contra un industrial que, por dotze millons de pecetas, recobró a libertat. Dinantes ya s'heba encetau en o furto en Francia, y dimpués, de tornada d'as Americas, no aturó: futos, atracos, asasinatos, secuestros, entrevistas a os periodicos, chapurquiaus con tres detencions que lo conducioron a la garchola. En cadaguna d'istas ocasions, entre o suyo proceso u dende a suya celda, con complicidatz nunca conoixidas, s'evaporó d'a garchola. En 1973, entre un d'os suyos descansos en a garchola, escribió O instinto d'a muerte, libro de memorias. O pasau mes de setiembre citó a un periodista d'extrema dreita que no le heba tractau bien en os suyos articlos (y que heba estau policía dinantes que periodista), y, en una selva cercana a París, le abatanó a gusto pa dimpués tornar a l’anonimato. Estió a suya zaguera aventura. Ahiere, os franceses, anguniaus entre toda a semana a causa d'un suicidio politico, estioron compensaus con l’asasinato d'o crapula oficial d'o país, a o que s'adhibió a zaguera hora d'o día la captura d'atros dos complicaus de Mesrine. En Francia ya no se charra d'unatra coseta. Le mitard-----------Trust--------------------(5:11) A prensa lo clamaba "l'hombre d'os mil desfraces"; o pueblo, "o Robin Hood francés". «Beluns quieren convertir-me en un heroe, y en a criminalidat no i hai heroes. No i hai mas que hombres que s'han marguinau y que no acceptan as leis porque son feitas pa os ricos y pa os poderosos». J.M. Quan Jacques Mesrine prencipió a escribir a suya autobiografía sabeba que yera cavando a suya propia fuesa. O que contase segurament le condenaría a o paretón u a pasar a resta d'os suyos días en a garchola. Encara asinas, dedicó un d'as suyas tancadas en a prisión parisina d'a Santé a redactar as primeras quatro decenios d'a suya vida y lo fació sin escatimar detalles. Asaltos, asasinatos, palizas, achustes de cuentas, trapazas, fugas imposibles u emboscadas amaneixen en as suyas pachinas con a naturalidat con a quala se narra una novela d'aventuras. Qui ise considerau como enemigo publico numero un en Francia y Canadá en o decenio de 1970 confirmaba con iste libro que aspiraba a bella cosa mas que a estar un gangster respectau en os baixos fondos. Ell quereba humanizar o suyo figura, estar considerau un rebelde con causa, un renegau d'a sociedat que se venga d'ella por haber-le arrocegau a la marguinalidad. Como que gosa ocurrir con beluns d'os mas destacaus miembros de l’hampa, con o tiempo Mesrine se convirtió en una especie d'icono pop gracias a l'amplio espacio d'o que as suyas tropelías goyoron en os periodicos y mesmo plegó a estar ovacionau a la dentrada d'un d'os suyos chudicios por devotz y admiradors. Una vegada mas, se dio a paradoxa d'o criminal que trasciende a o crimen. Jacques Mesrine lo teneba tot pa liderar de forma eficient una organización criminal. Yera astuto, temerario, rudo, intelichent y violento. Siempre estió fidel a os suyos amigos y nunca s’apiodó d'os suyos enemigos. Tenió a decenas de policías dezaga d'os suyos calcanyos y sabió evadir-se entre largos periodos de tiempo con una sorprendent pericia. Protagonizó fugas espectaculars de prisions hermeticas y salió airoso d’emboscadas d'as qualas escapar vivo u libre yera tot un reto. Como que reconoixió en a suya sorprendent autobiografía L’instinct de mort (publicada en Espanya baixo o titol Instinto de muerte, Editorial Pepitas de Calabaza), a experiencia fació que perdese o espanto a las conseqüencias d'os suyos actos y los realizaba con una pasmosa naturalidat, con a facilidat d'un autentico virtuoso de l’hampa. “Yo me relaxo con l'atraco a man armada. Solament vivo pa o risgo. Sé que ye un poquet estupiu, pero me fa goyo meter a mía vida en periglo. Ya he superau o libel d'o espanto. Ixa parola no existe pa yo. Por ixe motivo soi un hombre perigloso”. Plegó a estar muit popular por os suyos malalzaus, pero tamién por un discurso alacetau en o culto a la suya persona que le convirtió en una especie de mito de l’hampa. Sabeba que a cada acción le acompanyaba una repercusión, y si ista no yera a l'altura se frustraba y espotricaba. Mesrine estió apresau por intentar atracar un banco o día d'o truco d'Estau de Pinochet. En leyer o periodico a l'atro'l día, clamó porque a suya portiada estase dedicada a o militar chileno en cuenta d'a o suyo arresto. No solament valeba con delinquir, sino que a cada chandrío l’heba d'acompanyar una necesaria dosis de publicidat pa que asinas engordora a suya leyenda negra. A corrida criminal de Mesrine estió larga y, en bell modo, exitosa. S'encetó en l’hampa con l'atraco a domicilios. Entre truco y truco se familiarizó con os diners facils y con una vida a la marguin d'a lei en a quala predominaban as “pistolas, putas, alcol, chuego y furtos”. Compliba a suya parola y as suyas menazas, y ixo fació que estase respectau dende muit luego, bien por confianza, u bien por espanto. Antes d'introducir-se en iste sub-mundo, vivió dos conflictos belicos que desiporon a suya innocencia, incrementoron a suya odeyo y endurioron o suyo esprito, seguntes reconoixió. Pasó a Segunda Guerra Mundial entre os bombardios previos a la ocupación de París y os movimientos d'os partisanos d'as provincias francesas, y allí conoixió de barzada o sin-sentiu d'a guerra pa la chent corrient. Anyos dimpués, combatió chunto a l'exercito d'o suyo país en Argelia y tenió a oportunidat d’exhibir con creixes o suyo costau temerario. Participó en todas as misions en as qualas podió como soldau raso, metendo en risgo a suya integridat en no pocas ocasions y estando condecorau por a suya especial valor. Os feitos a os quals asistió en o país norteafricano desencadenarían en ell os primers sintomas claros d'a suya sociopatía y le ferían plantiar-se quáls yeran as verdaderas intencions d'o Estau ent'o ciudadano: “Que un hombre podese morir en esfensa d'o suyo país contra l'invasor podeba admitir-lo, pero que un gubierno deixase esbotar a la suya choventut en una guerra colonial (…) no podeba admitir-lo y la solenca ideya me resultaba insoportable. A sociedat m'heba convertiu en un cornudo que arrisca a pelleta por una causa falsa, tornando-me dimpués a la vida civil sin preocupar-se d'as racadas que aquella guerra heba deixau en a mía psique. Por tanto, iba a enfrontinar-me a ella y a fer-le pagar o pre d'o que heba destruiu dentro de yo”. Ixe combate no tardó en desligar-se y luego cometió o suyo primer delito de sangre. Mesrine heba conoixiu os placers carnals gracias a Sara, una mandarra que se ganaba a vida en os mas foscos burdels y tabiernas de París, y que pagaba a suya diezma a un pincho clamau Ahmed. En un ataque de zelosías, Mesrine le fotió una brutal paliza debant d'os suyos complicaus. Rebaixau y carranyoso, este descargó a suya ira contra Sara, a la quala deixó a o canto d'a muerte. En venganza, Mesrine le secuestró, le levó a una selva y allí le degolló. “Nunca heba visto a un tipo como tu”, l’espetó Guido, o suyo companyero y consiente en observar a suya crueldat. Antes de cometer ixa atrocidat, Mesrine preparó cada detalle pa privar estar descubierto, deseparando cada capa de tierra removida pa camuflar millor a fuesa dimpués d'enronar o calavre y amagando-la con ramas y abono. Precisament ixe yera una d'as sinyals mas caracteristicas de l'enemigo publico numero un. Le feba goyo cubrir-se bien as espaldas y cudiaba dica o mas minimo aspecto pa privar estar descubierto u pa poder escapar si bella cosa se torceba. Treballaba con meticulosidat y solament se rodiaba de chent de confianza. Si decidiba esculipiar una casa, se vestiba con ropa elegant y mercaba un ramo de flors pa que os mas curiosos intuisen que yera allí de visita si se cruciaban con ell en o replano. Si se tractaba de meter en o mercau una important suma de billetz falsos, examinaba minuciosament as caracteristicas de cadagún d'ells pa asegurar-se que cosa fallase. Y si belún d'os suyos dispendios le heba deixau sin blanca y optaba por atracar un banco, preneba tot tipo de precaccions pa que os suyos uesos no isen a aturar a prisión. A infinidat de asaltos a man armada que perpetró convirtió a Mesrine en un autentico azote pa los bancos de Francia y Canadá. A rotina yera siempre a mesma. Acudiba chunto a o suyo consiente a la sucursal trigada y s'endrezaba a la usina d'o director con a maxima tranquilidat pa no devantar sospeitas. Sabeba exactament quán y quí pretaba la alarma y o tiempo meyo que transcorreba entre o momento en que s'activaba l'alerta y l'aparición d'a policía. Una vegada obtenius os diners d'a caixa fuerte, s'endrezaba amablement a las caxeras pa que le proporcionasen a resta d'o botín, a o mesmo tiempo que o suyo companyero de malalzadas instaba a os clients a no devantar as mans pa que los piatons no podese endevinar o que adintro se coceba. Dimpués d'o truco, escapaba en un, dos u quantos autos colocaus en puntos estratechicos y feba uso d'os suyos excelents conoixencias d'as carreteras secundarias pa espiguardar a l'autoridat. Conscient u inconscientment, Mesrine tamién yera un aliau d'o espectaclo. Qualques d'as suyas accions estioron tant inverosimils y requirioron tanta pericia que estioron obchecto d'admiración en publico y en privau. Ye o caso d'as suyas fugas de centros cosiraus dica o cabo, como que a prisión canadiense de Sainte-Anne-Des-Plaines. Iste penal establiba un nuevo concepto d'atranco, con unas completas instalacions y una filosofía que pasaba por un tracto atento y respectuoso a os reclusos. Tot un chiro de tuerca que a suya misión yera minimizar o malestar d'os hombres mas periglosos por o suyo cautiverio y, por tanto, disuadir-los d'intentar escapar. Pero os suyos arquitectos heban concebiu ista gavia dorada de tal forma que dengún podese evadir-se d'ella y, caso que l'aconseguise, a suya situación en una explanada sin arbols ni atros elementos que le podesen servir d'amagatón facilitaría que los vichías localizasen a o fuyiu con a mayor facilidat. Mesrine-------------The Blood (4:40) Dende o suyo primer día d'atranco, Mesrine buscó a hombres disposaus a chugar-se a suya integridat por aconseguir a suya libertat. Yera quasi seguro que os guardias d'as torres de vichilancia teneban orden de disparar si en a fuga i heba hombres periglosos, de traza que caleba planificar tot cudiadosament, no i heba puesto pa o fallo. Analisó cada palmo d'a prisión dica trobar o suyo punto feble, y si bien no trobó rendrijas en as suyas milimetradas instalacions, sí que veyió una veta en l'elemento humano. As autoridatz penitenciarias heban construiu en Sainte-Anne-Des-Plaines una pista de tenis pa os presos. Chugaban con palas de fusta fabricadas en o propio taller d'o penal, dentro d'un patio mugau por una arambrada rematada por arambre d’arto y siempre baixo l'atenta mirada d'as torres de control. U ixo pareixeba a simpla vista. Mesrine descubrió mientres pilotiaba que os luns por o maitín, dimpués d'a zorrera d'o domingo, os vichías gosaban escudiar a suya labor y adormir largas meyodiadas a la calor d'a suya resaca. Pa comprebar a profundidat d'a suya soneyo, entre quantos luns lanzó una pilota intencionadament a l'atro costau d'a linia que os presos no podeban cruciar y veyió que, quan iba a buscar-la, no recibiba garra aviso. Escapar a plena luz d'o día y por un d'os puestos en teoría mas observaus d'a penitenciaría yera arriscau, pero tot pareixeba indicar que yera fesable y talment a suya sola vía de salida. Pa foradar a reixa, fabricoron en o taller d'o penal una raqueta con una ferramienta de fierro amagada en o suyo interior y la ninvioron a o patio sin problema. Aduyaus d'ella, trencoron o perimetro de seguranza y escaporon. Beluns d'os hombres estioron interceptaus en as horas posteriors, manimenos, Mesrine sabió eludir a la policía. Iste criminal se moveba por obchectivos y pa aconseguir-los arriesgaba dica an estase necesario, encara que ixo rebailora meter a suya vida en chuego. Asinas lo contrimostró en unatra espectacular fuga que podese haber estau ideyada por qualsiquier guionista de cine d'acción. Mesrine se trobaba en a prisión d'a Santé (“ixa viella leprosa”) asperando estar chudgau en a corte de chusticia de Compiègne. Antes d'a calendata d'o chudicio, os suyos compinches introducioron una pistola en a cisterna d'un d'os suyos servicios, con a ideya que Mesrine podese accedir a ella en bell momento y encetar un plan d'escape. O día d'a vista oral, os chendarmes que costodiaban a Mesrine no veyioron brenca sospitoso en o feito que reclamase acudir a o fico en augua quantas vegadas entre o suyo curto viache. O suyo plan consistiba en simular una zurrera pa que, en o momento que plegase a o chudgau y pedise utilizar o servicio, os guardias no metesen garra impedimento. Y asinas estió. En a suya visita a l’escusau se fació con o revolver y, en o momento en que le sacoron as esposas pa encetar o chudicio, s’acapizó con l'arma en a man sobre o chuez, lo prenió como ostache y escapó. Os miembros d'a suya banda ya s'heban ocupau de preparar totz os detalles en l'exterior pa que a fuyida tenese as menors contumancias posibles. Una vegada mas, iste criminal podió burlar a la chusticia francesa. Si con isto quedaba bella cosa claro ye que Mesrine yera escorredizo, un muixón pa o qual no existiba a gayola inexpugnable, un enemigo publico de mente privilechiada que siempre trobaba una vía d'escape. Os suyos instintos le guiaban a la perfección y trigaba quasi siempre o camín correcto. Chugó a o gato y a o rato con as fuerzas de seguranza entre anyos y ganó a mayoría d'as partidas; muitas vegadas con una capacidat d'improvisación eixemplar, como que ocurrió en un d'os suyos viaches a la isla de Mallorca con motivo d'o que heba d'haber estau un lucrativo truco. O suyo amigo Guido le heba informau d'una excelent oportunidat pa ganar una buena suma de diners. O plan yera arriscau, pus consistiba en asaltar o chalet d'o gubernador militar d'a isla y extrayer uns nombres de l'achenda que alzaba amagada en o suyo escritorio. Para qué? Talment pa obtener os fondos de bella cuenta bancaria en l'exterior costodiada baixo una clau secreta? Entre a suya estancia en a isla, os dos malfeitors estudioron de forma concenzuda as rotinas de cadaguna d'as personas que viviban y treballaban en ixa casa y alcordoron asaltar-la a la sola hora en a quala remaniba vueda. Dimpués de superar as diversas medidas de seguranza d'a casa, obtenioron os datos deseyaus, manimenos, a plegada antes de tiempo d'o gubernador y d'os suyos escoltas fació que Mesrine difuera apresau. En sorprender-le usurpando ixa información confidencial, o militar especuló con que Mesrine no yera un vulgar ratero, sino un achent secreto. Mesrine, sabedor que a confusión d'o gubernador podeba chugar a la suya favor, s'amostró en tot momento ambiguo y tractó de trafucar a os investigadors con o suyo testimonio y con os suyos silencios. S'habría endrezau un vulgar ladrón a ixe puesto en o qual s'alzaban datos tant sensibles, u por contra i hese optau por arramblar os obchectos de valor material? Mesrine estió tresladau a las dependencias centrals de seguranza en Madrit y plegó a obtener mesmo a meyación de l'ambaixador francés, qui interpretó a negativa d'o criminal a contar-le lo succediu como una sinyal que yera un achent secreto. Sabedoras d'o revés diplomatico que podrían sufrir executando u condenando a quantos anyos de prisión a un treballador d'a intelichencia exterior, as autoridatz franquistas tractoron de forma respectuosa y cordial a Mesrine y solament le imposoron una simbolica pena de libertat cosirada en a isla de Mallorca. Pro, o criminal francés yera aliau con a suerte y atresoraba un excelent dominio d'as situacions de risgo. Pero las rayadas de buena suerte no son eternas y tot fuchitivo que no prenga as suficients precaccions acaba cayendo en mans d'o suyo captor. Manimenos estar acazau entre anyos por decenas de policías y de disposar d'un patrimonio con o qual hese puesto vivir de forma folgada entre toda a suya vida, Mesrine nunca deixó de delinquir. Os suyos compinches le advirtioron que, si no se retiraba, tarde u luego perdería a suya libertat pa siempre, pero no sabió frenar-se, seguntes reconoixió. Os atracos yeran pa ell o pan de cada día y le proporcionaban a dosis d’adrenalina y beneficios que amenesteba pa vivir y pa reivindicar-se. Como que en tantos atros casos, o criminal estió victima d'a suya adicción a o crimen. Enmeyo d'ista escalada de delitos, a popularidat d'as fuerzas armadas francesas se resentía, ye por ixo que o Gubierno de Valéry Giscard d’Estaing decidise en 1979 creyar una unidat especial con infinidat de meyos que se vulcó en o suyo captura. Y asinas estió. O quefer no estió cosa facil, pus s'enfrontinoron a un perspicaz enemigo que podeba adoptar mil y una caras pa privar estar descubierto —se revestía de muit diversas formas— y que teneba un amplio ret d'armas, amagatons y vehíclos a la suya disposición siempre que l'amenestese. Pero os esfuerzos dioron o suyo fruito y en noviembre d'ixe mesmo anyo lo troboron y l’aclibillaron en o suyo auto BMW, quan viachiaba por os arredols de París chunto a la suya novia. En ista autobiografía deixa un cabo suelto que clarifica un poquet l'obchectivo que quereba complir con ista obra y que constituye o suyo solo sinyal d'arrepentimiento verdadero. Con o suyo relato, pareixe pretender conservar o suyo status de tipo duro y implacable, pero con buens sentimientos dillá d'a suya guerra contra os malos. Encara yera un nino quan os suyos pais adquirioron una casa en o campo pa pasar os cabos de semana. Allí, Mesrine acostumbraba dar largas gambadas por as selvas y a practicar o tiro con una escopeta de cartuchos mientres exploraba os camins y escuitaba os sons d'a naturaleza. En una d'as suyas excursions, trobó cantaruliando a un muixón o qual, en veyer a o mesache, luen d'espantar-se y volar s'amanó a ell. En un empento imprevisible, Mesrine encanyonó a l'animal y lo disparó. “A lo piet de l'arbol chaceba o animalet, ensangrentau y con o peito rancau por o plomo. Sintié un immenso vuedo en o mío interior. Qué heba feito? No yera posible que l'hese matau. (…) M'odiaba por o que heba feito. De rapiconté, comprendié que un arma serviba pa matar. (…) Por extranyo que pueda pareixer, siempre recordé con tristeza ixe momento. En matar a aquell muixón destruyé talment lo millor que i heba en yo”. Tamién caldría recomendar l'atro libro que tiene publicau a mesma editorial, Pepitas de cabalaza, sobre Jacques Mesrine: “R.I.P. Jacques Mesrine” de Alèssi Dell’Umbria Iste escrito ye un complemento excelent de “*Instinto de muerte”, l'autobiografía de Mesrine. O suyo autor, Alèssi dell’Umbria, desmonta muitas d'as necedatz malintencionadas que s'han dito sobre Jacques Mesrine. Sin cayer en l'admiración facilona, re-capitula sobre qualques d'as accions de qui estase o «enemigo publico n. 0 1» en Francia entre os anyos setanta d'o sieglo pasau, y indaga en qualques qüestions a las qualas s'ha d'enfrontinar qualsiquier difuera d'a lei. Amás a edición se presienta en castellán y, en o suyo orichinal, francés. […] Heba adquiriu o costumbre de mirar a o mío arredol, de fixar-me en totz os que se cruciaban con yo en a carrera, en o metro, en o chicot restaurant an minchaba a o meyodía. Qué yera o que veyeba? Caras tristas, miradas cansas, individuos acotolaus por un treballo mal pagau, pero constrenyius a fer-lo pa sobrevivir y que no podeban permitir-se mas que o estricto minimo. Seres condenaus a la mediocridat perpetua. Seres que s’asemellaban entre ell por a vestimenta y os problemas financiers de fin de mes. Seres incapaces de satisfer os suyos menors deseyos, condenaus a estar eternos soniadors debant d'os escaparates d'as botigas de fachenda y d'as achencias de viaches. Estamagos acostumbraus a o menú d'o día y a o vaso de tinto corrient. Seres que conoixen o suyo porvenir, porque no tienen. Automatas esclataus y controlaus, mas respectuosos d'as leis por espanto que por integridat moral. Seres sozmetius, vencius, esclaus d'o dispertador. Yo formaba parte d'ixa mayoría por obligación, pero me sentiba alleno a ella. No la acceptaba. No quereba que a mía vida estase reglamentada d’antimano u decidida por atros. Si a las seis d'o maitín teneba ganas de fer l'amor, quereba prener-me o tiempo de fer-lo sin haber de mirar a o reloch. Quereba vivir sin horario fixo, pus yera convenciu que a primera coacción de l'hombre prencipió en l'inte en que se metió a calcular o tiempo. En o mío celebro resonaban as frases habituals d'a existencia de totz os días. No tiengo tiempo de Plegar a tiempo Ganar tiempo Perder o tiempo Yo quereba «tener tiempo pa vivir» y o solo meyo de poder fer-lo yera no estar o suyo esclau. Sabeba que yera una teoría irracional, inservible pa fundar una sociedat. Pero qué sociedat yera aquella, con os suyos bonicos prencipios y as suyas leis? […] […] Si bien he furtau, nunca he espullau a os pobres. A mayoría d'os míos atracos han estau endrezaus contra bancos y interpresas importants. Nunca he utilizau a violencia contra un caxero ni contra belún que transportase diners. Soi convenciu d'haber treballau siempre con limpieza. No he violau a dengún, ni agrediu a ancianos, ni esclatau a una muller. Si he abrazado l'aventura, ye porque amaba o periglo. Si muitos hombres perdioron a vida a causa d'as mías balas yera porque no quedaba unatra opción: u ells u yo. S’arriesgoron tanto como yo en acceptar o cara a cara. […] […] Sabrina tornó de Montreal en o momento en que yo me meteba a escribir un libro sobre a mía vida sin fuyir de as grieus conseqüencias que o texto podeba deparar-me a la hora d'o chudicio. Pero heba aconseguiu o «punto zero», y como que ya no teneba brenca que perder, me decidié a lanzar «a mía verdat» a la cara d'a sociedat que muit luego s'encargaría de chudgar-me. Aquella verdat, manimenos, podría estar interpretada como un desafío. Un asasino describindo os suyos crimens indignaría talment a os honraus ciudadans. As zagueras pachinas d'o libro menazaban con convertir-se en as primeras escaleretas d'a guillotina. Pero no teneba a menor importancia. Una celda no ye mas que una fuesa a la quala de vegada en quan se le devanta a losa que la cubre pa comprebar si l'enronau vivo sigue encara allí. […] Ami manera----------El Noi del Sucre (6:21) Te contaré sobre l'enemigo publico numero 1 O que has retratau como que una bestia feroz. No quiero chudgar-lo, no quiero glorificar-lo Pero a tuya gran boca, testigo, t'entivoqués en zarrar-la Amán de Porteye de Clignancourt, viernes 2 de noviembre ye orgulloso d'a tuya policía, ella executó. O estau triga os suyos obchectivos, esclarexe as suyas ringleras. L'orden puede reinar, d'a muerte, d'o silencio. Pa o futuro d'os tuyos fillos que serán acazaus, En ista modelica prisión, Fleuri Mérogis 5 por celda, encara i hai espacio pa o tuyo fillo. Dau que a pena de muerte ye administrativa Has visto redir a totz os nuestros grans chueces Como un rabanyo de uellas que s'arrullan a o mosén. O país se mueve, o ciudadano mira. L'hombre mincha, ye fambrudo. No soi de seguras d'o día siguient. Ye en as suyas prisions an se comete o crimen Les Buisson, Willoquet y muitos atros, Mesrine. Creixe, a man extendida ye millor que as cadenas Especialment quan yes un nino, aprendes odeyo rapido. Destinau a morir en alta seguranza Reino de palizas, impunidat calculada O crimen se glorifica a o son d'a Marsellesa Y en un puesto publico, o suyo cuerpo ye exposau. Ye en as suyas prisions an se comete o crimen Les Buisson, Willoquet y muitos atros Mesrine. L'orden puede prevaler Muerte, silencio. Instinct de mort---------Trust (3:46) Y dica aquí O Suenio dó Dragón de hue. Si tos a cuacau, nos ascuitamos o proximo mierque, nos veyemos en os suenios. Salut!!!! Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas-Sam Lightnin’ Hopkins(2:54)

O Suenio d'o Dragón: Os maitins sangrantz

O Suenio d'o Dragón: Os maitins sangrantz

Cabecera----------------------------------(1:56) Buen dia, si hue ye mierques as 11 d’o maitín, y somos en Radio La Granja, isto ha de ser....O Suenio d’o Dragón. Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, a ciudat do s’amortan os suenios y prencipian as barucas. Prencipiamos!!!! Sueños Olvidados/Suenios ixublidaus---------------Alpujarra libre (4:19) Mosica de fundo-------Des Lendemains qui saignent/ Os maitins sangrantz----------Dominique Grange/ Jacques Tardi 976 36 88 94/ OSDD #689 98 06 27 Bueno, empecipiamos hue recordando-tos que hemos feito un calandario d'o 2021 Hemos contau con 13 buens amigos ara Bea, Barbara Abyss, Ita Rasquin, Gaudi Ramone, Vázquez, María Puñales, Furillo, Jorge Rueda, Carlos Canales, Jorge Valero, Carlos Colás y Begoña Simón. Si os cuentas veyerás que falta un, a portiada, pero ixo nos l'alzamos dica o momento en o qual o calandario sía en a carrera.En preorder u encomienda o calandario levará de regalo una chapa de Radio La Granja y serán 7 €. Dimpués d'o 22 de noviembre, será bell euret mas. Escribe a emisoraradiolagranja@gmail.com y te contaremos cómo fer o tuyo pediu. contra l’egoísmo capitalista, solidaridat anti-faixista. Manifestación viernes 20 de noviembre a las decinueu horas, organizada por a coordinadora anti-faixista de Zaragoza. Recuerda trayer a tuya mascareta, se puede luitar y seguir estando aprevenid@s Paths of Glory (1957). Carrerons de gloria O patriotismo ye o zaguer cubillar d'os covardes (Samuel Johnson). Inicialment, a Paramount mercó os dreitos d'a novela con a ideya de tresladar l'acción a la Rusia zarista, pero o prochecto no plegó a realizar-se. O guión pasó por quantos estudeos en os quals estió refusau. A Metro-Goldwyn-Mayer estió amán d'asumir o prochecto, plegando a ofrir o paper protagonista a Gregory Peck, que l'acceptó una vegada Kirk Douglas heba accediu a ixo. Estió gracias a Douglas que o prochecto podió salir adebant, pus quan leyió o guión, fació emplego detoda a suya influencia pa que o prochecto abanzase, y, ya con o suyo emparo, a United Artist decidió financiar-la con un curto presupuesto, de 850 000 dolars. Pa la redacción d'o guión, o productor James B. Harris y Stanley Kubrick encargoron o treballo a o novelista Jim Thopmson y a o guionista Calder Willingham. O guión orichinal conteneba un final feliz que acabó estando modificau dica estar o que amaneixe en a cinta, y nunca veyió a luz, ya que se tractaba mas bien d'un meyo de preservar a conclusión real y d'obtener o beneplacito d'a productora, a United Artist, que os suyos miembros, entusiasmaus con a cinta, no releyioron o guión final y no protestoron por a modificación. A cinta se rodó en Baviera, en os estudeos Geiselgasteig, debant d'as dificultatz d'estar rodada en Estaus Unius y, pro, en Francia. As seqüencias belicas y d'as trincheras se rodoron entre abril y mayo de 1957 en as cercanías de uchheim, amán de Múnich. Como que en a mayor parte d'a suya obra, o relato de ‘Carrerons de gloria’ ye dividiu en tres actos bien diferenciaus que en ista ocasión, gracias a una prodichiosa cohesión, funcionan como unidat en a quala tot queda perfectament zarrau. Ixo queda bien patent por un guión perfecto en o qual Kubrick y os suyos dos aduyantz contrimostrarían una gran capacidat de sintesi, bella cosa que o director no tornaría a aconseguir en posteriors realizacions. O primer bloque amuestra como os soldaus d'un rechimiento francés en primera ringlera de batalla reciben a orden de prener un tozal impracticable. Dimpués d'ixa acción imposible s'amaga l'avaricia d'un cheneral que mesmo presenciando una redota anunciada ordena disparar contra os suyos propios hombres que se retiran debant d'a imposibilidat d'abanzar, orden que ye refusada por l'oficial d’artillería por a gravedat d'a mesma. Encarranyau, o cheneral ordena un consello de guerra contra os suyos hombres incapaz d'acceptar que a culpa estió suya. O segundo bloque narra a esleción a o l’azar de tres hombres de l'exercito francés pa estar chudgaus por covardía debant de l'enemigo, una acusación tant ridicla como inevitable. A mayor parte d'iste bloque ye un chudicio que resulta toda una pantomima, os tres hombres son chudgaus a muerte y executaus debant d'a mirada impasible d'os suyos companyers y cómo no, d'o espectador, que a istas alturas tiene un nyudo en o garganchón que tardará en desfer-se. O zaguer bloque corresponde a una scena que estió a punto de no realizar-se y que suposa a prencipal diferencia con o libro. Un tramo en o qual a modo de falsa esperanza o cheneral recibe o suyo mereixiu y una estremoleixida seqüencia —prebablement un d'os millors finals d'a historia d'o cine— se centra en as miradas d'uns hombres cansos de luitar a las ordens de dictadors que dan ordens dende os suyos comodos despachos u dende trincheras protechidas. Locura de guerra-------------------------Máximo volumen (2:15) Esté pro citar os impresionants travellings que recorren o pasio d'o cheneral por as trincheras infundindo una valor de mentira a os suyos hombres, y mas tarde a Dax (Kirk Douglas) antes de salir a una muerte segura. A posterior batalla, camera a o huembro y uso d'o zoom pa enfocar as reaccions de Dax, tot ixo enlazau con un d'os travellings laterals mas impresionants que s'haigan visto. A ixarrallón d'os hombres de l'exercito francés que abanzan debant d'un enemigo que nuncaveyemos porque no ye necesario, de forma realista y contundent. Pocas cintas han retratau a horror d'o combate con tanta precisión como que ista. En a scena d'o chudicio Kubrick se vale d'un gran salón filmau de forma imponent, aumentando la menaza que se cerne sobre os tres infelices que son chudgaus por covardía pa dar eixemplo a l'exercito. Un gran tablero de xadrez en o qual se chuga sin compasión, y por motivos absolutament ridiclos, con a vida d'os tres acusaus, meros chornalers dentro d'a dictadura militar. En o momento d'o discurso de l'advogau defensor, paper que prene Kubrick, sitúa a camera dezaga d'os acusaus y con un cudiau baleyau de camera enfoca a Douglas qui recita o suyo inutil discurso tenendo en mente solament a os suyos tres protechius. Pa o fiscal y os chueces a vida d'aquells no tiene importancia, solament a honor y a dignidat —mal entendius— de l'exercito francés. A ya comentada scena final, a d'o canto d'a choven mesacha alemana —interpretada por Christiane Harlan que se convertiría en a tercera esposa de Kubrick—, ye un prodichio de montache. A traviés de primers y meyos plans veyemos como un grupo de soldaus franceses se divierten en una tabierna tal vegada por zaguera vegada antes de salir de nuevo a combatir. O duenyo d'o local presienta a una espantada choven pa que interprete una canta. Os soldaus como locos chuflan y chilan alteraus por a presencia d'una muller guapa mientres ista prencipia muit feblement una cancioneta alemana que poco a poco va convertindo-se en a prencipal protagonista. Os soldaus se van callando y un a un van unindo-se a la mesacha en o canto. Ye o dolor d'un lugar fundiu y feriu que veye o mesmo dolor en l'enemigo. Primers plans de beluns d'ells plorando no pueden estar mas descriptivos. Dax observa a scena dende difuera, y antes d'ir-se entachona una riseta comprendendo que en l'exercito i hai espacio pa la humanidat, muit chicot, muit breu. Tanto a cinta como que a novela orichinal son parcialment inspiradas en escayecimientos reals: a execución entre a Primera Guerra Mundial, por insubordinación, de quatro soldaus d'a Brigada 119 d’infantería de l'Exercito francés. As execucions estioron declaradas improcedents, y os soldaus re- habilitaus en 1934, dimpués d'a reclamación d'as suyas familias, dos d'as qualas recibioron una indemnización d'un franco, mientres que as dos restantes no recibioron reparación beluna. O comandante d'a brigada, cheneral Géraud Réveilhac, dio evidents muestras de disprecio por a vida d'os suyos hombres. En febrero de 1915, dimpués de tres intentonas fallidas de prener una posición enemiga, ordenó a l’artillería bombardiar as trincheras francesas pa obligar a las suyas tropas a atacar, a o que o comandant d'as baterías se negó sin una orden por escrito; mas tarde, ordenó repetir un ataque aducindo que ixe día no s'heba aconseguiu o porcentache de baixas considerau como acceptable. Lapin Billy S'en Va T'en Guerre/Lapín Billy s’en va a la guerra----Ludwig Von 88 (2:20) A cinta, manimenos a suya modesta recaudación, estió tot un exito de critica, estando considerada encara hue una d'as millors cintas de Kubrick y un clasico intemporal anti-melitar. Pa Roger Ebert, critico d'o Chicago Sun-Times, Paths of Glory «estió a cinta con a quala Stanley Kubrick dentró en o rango d'os grans directors, que no abandonó nunca». O feito que amostrase de forma escarnada a puerca realidat d'a guerra, en a quala a ormino a muerte de sers humans sirve pa satisfer ambicions personals y ascensos en a hierarquía de mando, la convirtió en una cinta extremadament incomoda. Encara que estió enguerada sin problemas en EE.UU., o film empecipió a tener-los quan estió enguerau en Europa. A suya prochección, en 1958, en Bruselas, desencadenó importants incidentz por as presions d'as autoridatz francesas y d'as asociacions d’ex-combatientz franceses y belgas, que se negaban a acceptar a imachen que se prochectaba de l'exercito francés. As presions d'o consulau francés aconsiguioron que se suspendese a prochección d'a cinta, o que a la suya vegada encendió las protestas antimilitaristas. As presions francesas aconsiguioron que a United Artists clamase a la suspensión d'a prochección pa ficar una nota explicativa y l’himno d’«A Marsellesa» a l'inicio y o final d'o film. Con ista anyadienza, a cinta tornó a prochectar-se en Bruselas. Manimenos, Suiza prohibió a suya prochección y a United Artists simplament no s'atrivió a presentar a cinta en Francia dica 1972. Finalment estió enguerada en o país galo en 1975. En Espanya calió asperar dica octubre de 1986 pa que se prochectase como que una retrospectiva de Kubrick, ya que un sinyor baixet y de mostaixa prohibió l'enguero d'o film, y iste no se produció dica once anyos dimpués d'a suya muerte. A cinta tamién se prohibió en Marruecos y Canadá. Kubrick siempre declaró que yera una cinta que charraba de sentimientos y ixa ye precisament una d'as suyas virtutz: A cinta, dicié, no transmite mensache belún. En garra caso ye una cinta que vaiga en contra ni a favor de l'exercito. Como que maximo, ye una cinta contra a guerra, que puede levar a os hombres a semellants conflictos de consciencia. Don’t send you child to war/ No ninvies a o tuyo fillo a la guerra----------------Charlie Parr (3:37) Bien, o zaguer mierques tos estié charrando d'o comic de Tardi Puta guerra. A resultas d'isto, tos querría charrar d'un libro disco, Des lendemains qui saignent,Os maitins sangrants. O titol d'o disco viene d'una expresión francesa, ista expresión amaneixe en o texto d'una canta escrita por Paul Vaillant-Couturier en 1937. Estió represa por Gabriel Péri en a carta de despedida que endrezó a la suya esposa en 1941, antes de recibir un disparo: A ormino he pensau, anueit, en o que dició con tanta razón a mía quiesto Paul Vaillant-Couturier, que o comunismo yera a choventut d'o mundo y que preparaba maitins cantarinas. Manyana voi a preparar ixe canto.des lendemains qui chantent, referindo-se a un futuro esperanzador, un futuro que, obviament, no se cumplió. Ye una colección de diez cantas pacifistas y antimilitaristas dreitament ligadas a la memoria d'a Gran Guerra. Reunius por primera vegada en una obra ricament ilustrada (Tardi) y muit bien documentada (Verney), se succeden en un orden basau en a cronolochía d'o conflicto de 14-18. Tres d'istas cantas estioron componidas recientment por a cantaire Dominique Grange. Os de demás, de prochectos de lei mas antigos, son presos d'o repertorio de cantas compromesas u mesmo subversivas escritas a lo largo d'o sieglo XX. Si beluns s'han feito famosos (a canta de Craonne, No tornarás, O Desertor), o mrito d'os autors radica en haber sabiu desenterrecar textos menos conoixius u mesmo totalment ixuplidaus que, en enfrontinar-se entre ell, tornan toda a suya fuerza. significau pa o discurso critico sobre a Primera Guerra Mundial. Si o peludo /poilu sigue estando la figura central d'istas cantas que con mayor freqüencia denuncian o suyo martirio, a muller se destaca como l'atra victima significativa d'o conflicto como esposa u mai esconortada por a muerte d'o fillo u de l'hombre n’o frent. (Deixa-me pasar, centinela y A huelga de mais).En concreto, a siguient canta, Au ravin des enfants perdus/ En o barranco d'os ninos perdius (Canta pa Vauqois). Vauquois ye una población y comuna francesa, en a rechión de Lorena, departamento de Mosa, en o districto de Verdun y cantón de Varennes-en-Argonne.Butte, montículo, de Vauquois. Se tracta d'o tozal an s'edificó o lugarón inicial, que dominaba dende a suya cima a redolada. Por ixo estió obchecto de combates entre a Primera Guerra Mundial que la destruyoron totalment. A población actual se troba a los pietz d'iste cabezo. A canta, mas u menos diz lo siguient: Boira sobre a selva d’Argonne L'aire bufa enta Montfaucon Aquí somos luego en agüerro Pero a guerra ignora as estacions Manyana la luita s’enfurexerá Cayerá una plevida de fuego Tachar un lugar d'o mapa En o tozal de Vauquois Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius. A plevida dio paso a la nieu En arbols con troncos carbonizaus Pa o placer d'os estrategas. A guerra dimpués estió enronada En Vauquois baixo os muntons de ruinas Cavamos sapia y galerías Entre quatro anyos a guerra d'as minas Escupirá muerte sin tregua Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius.Pedullos, alimarias y bardoma A pudor, as ratas, o bardo Pietz podrius en zapatos O bombardeyo que te torna loco O espanto abraza a os camaradas Morir lpor anzallamas turrau Con gas mostaza, granada A suya fuesa comuna ye a trinchera Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius. En l'abominable estrapalucio Asaltando día y nueit Os hombres cayen, incontables Y agonizan sin aduya A terror dimpués d'o ixarrallón Os gritos d'os ferius, os moribundos Muitos d'ells no tendrán más fuesa Que un campo de bardo empapau en sangre Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius. En os craters d'o campo de terror En as abreduras d'os foraus d'as conchas Insectos, arboles y flors Levaus con os peludos Ista naturaleza, istos seres de carne Cómo quitar-los de l'ixuplido? Refusando todas as guerras As de maitín, as de hueNo queremos mas d'iste sufrimiento A vida remata an prencipia a guerra Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius. Y ya pa rematar por hue, tos quiero leyer un cuento de Madeleine Vernet, una falordia, ya sabetz, no pa ir-se a adormir, si no pa soniar revolucions: Os dos facendaus En bell país d'America viviban dos facendaus immensament ricos que as suyas propiedatz vastismas mugaban. L'un cautivaba a canya de zucre, l'atro o café. As suyas plantacions yeran soberbias y magnificament cudiadas por esclaus negros. A lei d'aquell país prohibiba a os amos d'esclaus que vendesen as crías d'os suyos negros y que se desembarazasen d'os suyos servidors baixo desincusa de viellera. En mercar un esclau, l'amo veniba obligau a conservar-lo dica que morise. O dominio de cada colono formaba d'ista suerte un chicot Estau. Pero succedió que un día o facendau d'o café y o facendau d'a canya de zucre notoron que aumentaba siempre o personal que heban d'alimentar, sin obtener por isto mas abundants culles. I heba, pus, exceso de gastos y disminución de beneficios. Os dos plegoron a estar pensativos. O facendau d'o café tenió una ideya: aumentó a tarifa d'os productos. —D'iste modo, pensaba, cubriré a diferencia. Y chugando a las cartas con o suyo vecino, o facendau d'a canya de zucre, le confió o suyo remeyo. —Ye excelent, dició l'atro; yo voi a imitar-tos. Totz dos elevoron os pres d'as suyas mercaderías; pero como que totz os Estaus d'America no yeran sozmetius a la mesma lei, os atros productors no aumentoron os pres y os nuestros dos facendaus no podioron vender os suyos culles. Habioron de resignar-se a vender a o pre d'o mercau, como que os atros, y se debatían os sesos pa trobar unatro remeyo. A la suya vegada, o facendau d'a canya de zucre tenió una ocurrencia. — Reduzcamos l'alimentación d'a nuestra chent. —Eureka! chiló o vecino. Os alimentos estioron reducius. Los reducioron dica l'estrictament necesario pa la vida. Pero tamién ista vegada o resultau estió malo: os negros, malament alimentaus, se rendían y o treballo se resentía d'ixo. De traza que, si i heba una disminución de gastos, i heba tamién disminución de beneficios. S’ensayó alavez persuadir a os negros que no se chuntasen con as suyas companyeras, que no tenesen fillos, dica se rodioron as suyas unions d'una serie de complicacions y dificultatz. Pero os infelices —no tenendo unatro placer, como que deciban—, quereban, manimenos tot, tener una muller y teneban fillos, manimenos tot. A situación yera siempre mala. Y dica s'agreviaba. Maltrataus, malament alimentaus, os negros prencipiaban a mormostiar y cruciaban por os suyos celebros veleidades de rebeldía. Os dos facendaus veyeban con terror amanarse a hora d'una insurrección. Qué succedería? Serían os negros capaces d'apoderar-se de todas as riquezas que o suyo treballo heba produciu?Yera necesario a tot trance conchurar o periglo. Os dos facendaus se reunioron y, dimpués de chugar unatra partida, con acompanyamiento de tazas d'excelent moka —con o café de l'un y o zucre de l'atro—, convinioron en un tercer remeyo, que qualificoron de infalible. Asinas, restablida a suya tranquilidat, se despidioron con un apretón de mans. A l'atro'l día, visitando o limite d'a suya propiedat, o facendau d'o café notó que as ca nyas de zucre s'heban apoderau d'una faixa de terreno que, seguntes ell declaraba, le perteneixeba. En seguida, ninvió una delegación de negros a requerir a o suyo vecino, que vinió escoltau por una delegación d'os suyos. — Este ye o caso, dició en ton agro o facendau d'o café; vuestras canyas invaden o mío terreno. —Perdonatz, replicó l'atro no en ton menos acerbo; ixe terreno me perteneixe. —Nunca; miratz an son os peirons. — Sinyor mío, os limites han estau cambiaus y yo tos acuso d'haber-los tresladau pa buscar-me pleito. —Os míos fidels amigos, dició alavez o facendau d'o café tornando-se a os suyos negros, yo tos prengo por testigos de l'insulto que se m'acaba de fer. — Y vusatros, os míos buenos camaradas, dició l'atro facendau a os suyos esclaus, yo tos ruego que faigatz constar que os fitos han estau cambiaus de puesto. —Ye bien, sinyor, replicó l'insultau, habretz de dar-me a razón bien luego. —No tos temo, respondió con altivez o facendau d'as canyas. Totz dos se saludoron inflexibles y s'aluenyoron seguius d'as suyas delegacions de negros, muit contentos y orgullosos por haber estau tractaus por os suyos amos de fidels amigos y de buenos camaradas. Por a nueit, en as humils cabanas negras d'as dos plantacions, os esclaus —muit sobre-excitauss por uns vasos de ron, muit chenerosament distribuius— no se charraba mas que d'honor ofendida, d'honor a vengar, de dignidat ferida, etc... —Cal vengar a l'amo, deciban. — Somos prestos a morir por o buen amo, encariban os mas sentimentals. Y os dos facendaus, habendo saliu a fer una gambada por dezaga d'as miserables barracas, esbotaban de risa, en pensar qué buen remeyo heban trobau por fin. A o maitín siguient, o facendau d'o café ninvió a delegación d'os suyos negros a declarar a guerra a o suyo vecino o facendau d'a canya de zucre. — Sobre-tot, os míos fidels amigos, dició, brenca de concesions. Hemos estau ofendius y cal lavar la inchuria. — Oh! amo, quedar tranquilo, respondioron os buens negros; nusatros querer morir por vengar a honor de l'amo. Por a suya parte, o facendau d'a canya heba recomendau a os suyos buenos camaradas esclaus que no fesen concesions y estasen muit firmes. — Contrimostratz que sotz hombres! declamaba con un ton soberbio. Plenos d’argüello por iste calificativo d'hombres, ells a qui s'acostumbraba a tratar como cans, os negros d'o segundo facendau recibioron muit mal a os suyos concheneres vecins. Les maltratoron, les clamoron bandius! y ladrons! —estioron hombres, en fin, por l'odeyo y a violencia— y a guerra estió declarada. A l'atro'l día tot heba rematau. En as dos plantacions, as tres quatrenas partes d'os negros yeran muertos, tendius sobre o goso. S'heban batiu con forcas, con xadons y con astrals. Qualques negras heban quiesto mezclar-se y os suyos calavres chaceban chunto a os d'os suyos companyers. Atras negras, achenulladas sobre o campo de matanza, ploraban silenciosament, pretando en os suyos brazos chicotz negretz. En o dominio d'o vencedor —o facendau d'o café— una negra, manimenos, no ploraba. Feroz, miraba a o suyo mesache, muerto, a os suyos pietz, y a o suyo hombre feriu, posau en una cadiera, amán d'ella. Pasó l'amo.—Miserable! chiló a negra; tu haber matau o mío fillo. —Ye una gran desgracia, dició l'amo con dulzor; pero has d'aconsolar-te, a mía pobre viella, pensando que hemos aconseguiu a victoria. — Tu tener a victoria, nusatros no —replicó a viella, con ira—; nusatros quedar esclaus, como que dinantes. —Pero hemos vengau a nuestra honor ofendida, declaró encara l'amo. A viella esclauvaferiudase devantó: —Tu nos has burlau con a tuya honor. Tu estar un asasino. —Sí, tu estar un asasino, repitió a negra. Beluns sobrevivientz s'heban aproximau. L'amo podió leyer en os suyos rostros que les feban efecto as parolas d'os suyos companyers. Unatra vegada sintió a insurrección muit proxima. A tot trance caleba producir una reacción pa aprevenir a rebelión. —Y vusatros sotz ingratos y traidors, dició con ton de chuez, y mereixetz a muerte d'os traidors. Tiró d'o revólver, disparó dos vegadas y os dos esposos negros cayioron sobre o calavre d'o suyo fillo. En seguida, os que heban asistiu a ista scena, plenos a la vegada d'espanto y d'admiración, cayioron de chenullos. —Oh! amo, dicioron, buen amo! — Devantar-tos, les dició iste. Entre ueito días no treballaretz. Fetz fermosos funerals a os vuestros camaradas, gloriosament muertos por a honor d'o nuestro dominio. Yo tos prometo devantar un bello monimento sobre a suya fuesa. Os negros se devantoron, satisfeitos de perteneixer a un hombre tant cheneroso. Facioron fermosos funerals a os suyos muertos, entonoron cantos de victoria y bebioron ron; dimpués, a o cabo de ueito días, emprendioron de nuevo o suyo penoso treballo d'esclaus. En a plantación vecina as cosetas ocurrioron con bella diferencia. Heban estau vencius. O facendau d'as canyas de zucre condució a os sobrevivientz negros a o campo de batalla. —Miratz, dició sinyalando-les a faixa de terreno que heba habiu d'abandonar, con as canyas, a o suyo vecino vencedor—; miratz, se nos ha espullau. Tos hetz portiau como valients, pero a fatalidat ha estau en contra nuestra. —Buen amo, declaroron os negros, nusatros vengar un día nuestros camaradas muertos. —Sí, amigos míos; prendremos a nuestra revancha quan o momento sía propicio. Entre tanto, fetz fermosos funerals a os vuestros chirmans y no ixuplidetz que a suya sangre clama venganza. Y os negros sobrevivientz, extendendo a man sobre os calavres, churoron preparar a revancha. Facioron fermosos funerals a os suyos muertos, entonoron canticos feroces de venganza y bebioron ron pa ixuplidar la redota; dimpués emprendioron de nuevo, tamién, o suyo duro treballo d'esclaus. Dende alavez os dos facendaus ya no tienen inquietutz. Quan os suyos esclaus vienen a estar masiau numerosos, quan temen una rebelión d'os suyos negros, u quan amenesten fer-se temer, se meten d'alcuerdo, mientres chugan a las cartas, y con pretexto d'a faixa de terreno a esfender u a reconquerir, u con desincusa de vengar os muertos, lanzan un contra unatro os dos rabanyos de negros, que han acabau por qualificar-se mutuament d'enemigos y se matan sin piedat. Isto siempre tiene exito. Y siempre tamién dimpués de cada batalla, os dos facendaus, saboriando una taza d'excelent moka —con o café de l'un y o zucre de l'unatro— se felicitan d'haber trobau por fin o gran remeyo. bueno, ¿qué tos ha pareixiu o cuento?. Bien se vale que no ye verdat, solament ye una falordia... ¿no? Fight war, not wars/ Luita en a guerra, no en as guerras-------------------Crass(00:42)contra l’egoísmo capitalista, solidaridat anti-faixista. Manifestación viernes 20 de noviembre a las decinueu horas, organizada por a coordinadora anti-faixista de Zaragoza. Recuerda trayer a tuya mascareta, se puede luitar y seguir estando aprevenid@s Y dica aquí O Suenio dó Dragón de hue. Si tos a cuacau, nos ascuitamos o proximo mierque, nos veyemos en os suenios. Salut!!!! Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas-Thin Lizzy (5:02)

O Suenio d'o Dragón: Os maitins sangrantz

O Suenio d'o Dragón: Os maitins sangrantz

Cabecera----------------------------------(1:56) Buen dia, si hue ye mierques as 11 d’o maitín, y somos en Radio La Granja, isto ha de ser....O Suenio d’o Dragón. Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, a ciudat do s’amortan os suenios y prencipian as barucas. Prencipiamos!!!! Sueños Olvidados/Suenios ixublidaus---------------Alpujarra libre (4:19) Mosica de fundo-------Des Lendemains qui saignent/ Os maitins sangrantz----------Dominique Grange/ Jacques Tardi 976 36 88 94/ OSDD #689 98 06 27 Bueno, empecipiamos hue recordando-tos que hemos feito un calandario d'o 2021 Hemos contau con 13 buens amigos ara Bea, Barbara Abyss, Ita Rasquin, Gaudi Ramone, Vázquez, María Puñales, Furillo, Jorge Rueda, Carlos Canales, Jorge Valero, Carlos Colás y Begoña Simón. Si os cuentas veyerás que falta un, a portiada, pero ixo nos l'alzamos dica o momento en o qual o calandario sía en a carrera.En preorder u encomienda o calandario levará de regalo una chapa de Radio La Granja y serán 7 €. Dimpués d'o 22 de noviembre, será bell euret mas. Escribe a emisoraradiolagranja@gmail.com y te contaremos cómo fer o tuyo pediu. contra l’egoísmo capitalista, solidaridat anti-faixista. Manifestación viernes 20 de noviembre a las decinueu horas, organizada por a coordinadora anti-faixista de Zaragoza. Recuerda trayer a tuya mascareta, se puede luitar y seguir estando aprevenid@s Paths of Glory (1957). Carrerons de gloria O patriotismo ye o zaguer cubillar d'os covardes (Samuel Johnson). Inicialment, a Paramount mercó os dreitos d'a novela con a ideya de tresladar l'acción a la Rusia zarista, pero o prochecto no plegó a realizar-se. O guión pasó por quantos estudeos en os quals estió refusau. A Metro-Goldwyn-Mayer estió amán d'asumir o prochecto, plegando a ofrir o paper protagonista a Gregory Peck, que l'acceptó una vegada Kirk Douglas heba accediu a ixo. Estió gracias a Douglas que o prochecto podió salir adebant, pus quan leyió o guión, fació emplego detoda a suya influencia pa que o prochecto abanzase, y, ya con o suyo emparo, a United Artist decidió financiar-la con un curto presupuesto, de 850 000 dolars. Pa la redacción d'o guión, o productor James B. Harris y Stanley Kubrick encargoron o treballo a o novelista Jim Thopmson y a o guionista Calder Willingham. O guión orichinal conteneba un final feliz que acabó estando modificau dica estar o que amaneixe en a cinta, y nunca veyió a luz, ya que se tractaba mas bien d'un meyo de preservar a conclusión real y d'obtener o beneplacito d'a productora, a United Artist, que os suyos miembros, entusiasmaus con a cinta, no releyioron o guión final y no protestoron por a modificación. A cinta se rodó en Baviera, en os estudeos Geiselgasteig, debant d'as dificultatz d'estar rodada en Estaus Unius y, pro, en Francia. As seqüencias belicas y d'as trincheras se rodoron entre abril y mayo de 1957 en as cercanías de uchheim, amán de Múnich. Como que en a mayor parte d'a suya obra, o relato de ‘Carrerons de gloria’ ye dividiu en tres actos bien diferenciaus que en ista ocasión, gracias a una prodichiosa cohesión, funcionan como unidat en a quala tot queda perfectament zarrau. Ixo queda bien patent por un guión perfecto en o qual Kubrick y os suyos dos aduyantz contrimostrarían una gran capacidat de sintesi, bella cosa que o director no tornaría a aconseguir en posteriors realizacions. O primer bloque amuestra como os soldaus d'un rechimiento francés en primera ringlera de batalla reciben a orden de prener un tozal impracticable. Dimpués d'ixa acción imposible s'amaga l'avaricia d'un cheneral que mesmo presenciando una redota anunciada ordena disparar contra os suyos propios hombres que se retiran debant d'a imposibilidat d'abanzar, orden que ye refusada por l'oficial d’artillería por a gravedat d'a mesma. Encarranyau, o cheneral ordena un consello de guerra contra os suyos hombres incapaz d'acceptar que a culpa estió suya. O segundo bloque narra a esleción a o l’azar de tres hombres de l'exercito francés pa estar chudgaus por covardía debant de l'enemigo, una acusación tant ridicla como inevitable. A mayor parte d'iste bloque ye un chudicio que resulta toda una pantomima, os tres hombres son chudgaus a muerte y executaus debant d'a mirada impasible d'os suyos companyers y cómo no, d'o espectador, que a istas alturas tiene un nyudo en o garganchón que tardará en desfer-se. O zaguer bloque corresponde a una scena que estió a punto de no realizar-se y que suposa a prencipal diferencia con o libro. Un tramo en o qual a modo de falsa esperanza o cheneral recibe o suyo mereixiu y una estremoleixida seqüencia —prebablement un d'os millors finals d'a historia d'o cine— se centra en as miradas d'uns hombres cansos de luitar a las ordens de dictadors que dan ordens dende os suyos comodos despachos u dende trincheras protechidas. Locura de guerra-------------------------Máximo volumen (2:15) Esté pro citar os impresionants travellings que recorren o pasio d'o cheneral por as trincheras infundindo una valor de mentira a os suyos hombres, y mas tarde a Dax (Kirk Douglas) antes de salir a una muerte segura. A posterior batalla, camera a o huembro y uso d'o zoom pa enfocar as reaccions de Dax, tot ixo enlazau con un d'os travellings laterals mas impresionants que s'haigan visto. A ixarrallón d'os hombres de l'exercito francés que abanzan debant d'un enemigo que nuncaveyemos porque no ye necesario, de forma realista y contundent. Pocas cintas han retratau a horror d'o combate con tanta precisión como que ista. En a scena d'o chudicio Kubrick se vale d'un gran salón filmau de forma imponent, aumentando la menaza que se cerne sobre os tres infelices que son chudgaus por covardía pa dar eixemplo a l'exercito. Un gran tablero de xadrez en o qual se chuga sin compasión, y por motivos absolutament ridiclos, con a vida d'os tres acusaus, meros chornalers dentro d'a dictadura militar. En o momento d'o discurso de l'advogau defensor, paper que prene Kubrick, sitúa a camera dezaga d'os acusaus y con un cudiau baleyau de camera enfoca a Douglas qui recita o suyo inutil discurso tenendo en mente solament a os suyos tres protechius. Pa o fiscal y os chueces a vida d'aquells no tiene importancia, solament a honor y a dignidat —mal entendius— de l'exercito francés. A ya comentada scena final, a d'o canto d'a choven mesacha alemana —interpretada por Christiane Harlan que se convertiría en a tercera esposa de Kubrick—, ye un prodichio de montache. A traviés de primers y meyos plans veyemos como un grupo de soldaus franceses se divierten en una tabierna tal vegada por zaguera vegada antes de salir de nuevo a combatir. O duenyo d'o local presienta a una espantada choven pa que interprete una canta. Os soldaus como locos chuflan y chilan alteraus por a presencia d'una muller guapa mientres ista prencipia muit feblement una cancioneta alemana que poco a poco va convertindo-se en a prencipal protagonista. Os soldaus se van callando y un a un van unindo-se a la mesacha en o canto. Ye o dolor d'un lugar fundiu y feriu que veye o mesmo dolor en l'enemigo. Primers plans de beluns d'ells plorando no pueden estar mas descriptivos. Dax observa a scena dende difuera, y antes d'ir-se entachona una riseta comprendendo que en l'exercito i hai espacio pa la humanidat, muit chicot, muit breu. Tanto a cinta como que a novela orichinal son parcialment inspiradas en escayecimientos reals: a execución entre a Primera Guerra Mundial, por insubordinación, de quatro soldaus d'a Brigada 119 d’infantería de l'Exercito francés. As execucions estioron declaradas improcedents, y os soldaus re- habilitaus en 1934, dimpués d'a reclamación d'as suyas familias, dos d'as qualas recibioron una indemnización d'un franco, mientres que as dos restantes no recibioron reparación beluna. O comandante d'a brigada, cheneral Géraud Réveilhac, dio evidents muestras de disprecio por a vida d'os suyos hombres. En febrero de 1915, dimpués de tres intentonas fallidas de prener una posición enemiga, ordenó a l’artillería bombardiar as trincheras francesas pa obligar a las suyas tropas a atacar, a o que o comandant d'as baterías se negó sin una orden por escrito; mas tarde, ordenó repetir un ataque aducindo que ixe día no s'heba aconseguiu o porcentache de baixas considerau como acceptable. Lapin Billy S'en Va T'en Guerre/Lapín Billy s’en va a la guerra----Ludwig Von 88 (2:20) A cinta, manimenos a suya modesta recaudación, estió tot un exito de critica, estando considerada encara hue una d'as millors cintas de Kubrick y un clasico intemporal anti-melitar. Pa Roger Ebert, critico d'o Chicago Sun-Times, Paths of Glory «estió a cinta con a quala Stanley Kubrick dentró en o rango d'os grans directors, que no abandonó nunca». O feito que amostrase de forma escarnada a puerca realidat d'a guerra, en a quala a ormino a muerte de sers humans sirve pa satisfer ambicions personals y ascensos en a hierarquía de mando, la convirtió en una cinta extremadament incomoda. Encara que estió enguerada sin problemas en EE.UU., o film empecipió a tener-los quan estió enguerau en Europa. A suya prochección, en 1958, en Bruselas, desencadenó importants incidentz por as presions d'as autoridatz francesas y d'as asociacions d’ex-combatientz franceses y belgas, que se negaban a acceptar a imachen que se prochectaba de l'exercito francés. As presions d'o consulau francés aconsiguioron que se suspendese a prochección d'a cinta, o que a la suya vegada encendió las protestas antimilitaristas. As presions francesas aconsiguioron que a United Artists clamase a la suspensión d'a prochección pa ficar una nota explicativa y l’himno d’«A Marsellesa» a l'inicio y o final d'o film. Con ista anyadienza, a cinta tornó a prochectar-se en Bruselas. Manimenos, Suiza prohibió a suya prochección y a United Artists simplament no s'atrivió a presentar a cinta en Francia dica 1972. Finalment estió enguerada en o país galo en 1975. En Espanya calió asperar dica octubre de 1986 pa que se prochectase como que una retrospectiva de Kubrick, ya que un sinyor baixet y de mostaixa prohibió l'enguero d'o film, y iste no se produció dica once anyos dimpués d'a suya muerte. A cinta tamién se prohibió en Marruecos y Canadá. Kubrick siempre declaró que yera una cinta que charraba de sentimientos y ixa ye precisament una d'as suyas virtutz: A cinta, dicié, no transmite mensache belún. En garra caso ye una cinta que vaiga en contra ni a favor de l'exercito. Como que maximo, ye una cinta contra a guerra, que puede levar a os hombres a semellants conflictos de consciencia. Don’t send you child to war/ No ninvies a o tuyo fillo a la guerra----------------Charlie Parr (3:37) Bien, o zaguer mierques tos estié charrando d'o comic de Tardi Puta guerra. A resultas d'isto, tos querría charrar d'un libro disco, Des lendemains qui saignent,Os maitins sangrants. O titol d'o disco viene d'una expresión francesa, ista expresión amaneixe en o texto d'una canta escrita por Paul Vaillant-Couturier en 1937. Estió represa por Gabriel Péri en a carta de despedida que endrezó a la suya esposa en 1941, antes de recibir un disparo: A ormino he pensau, anueit, en o que dició con tanta razón a mía quiesto Paul Vaillant-Couturier, que o comunismo yera a choventut d'o mundo y que preparaba maitins cantarinas. Manyana voi a preparar ixe canto.des lendemains qui chantent, referindo-se a un futuro esperanzador, un futuro que, obviament, no se cumplió. Ye una colección de diez cantas pacifistas y antimilitaristas dreitament ligadas a la memoria d'a Gran Guerra. Reunius por primera vegada en una obra ricament ilustrada (Tardi) y muit bien documentada (Verney), se succeden en un orden basau en a cronolochía d'o conflicto de 14-18. Tres d'istas cantas estioron componidas recientment por a cantaire Dominique Grange. Os de demás, de prochectos de lei mas antigos, son presos d'o repertorio de cantas compromesas u mesmo subversivas escritas a lo largo d'o sieglo XX. Si beluns s'han feito famosos (a canta de Craonne, No tornarás, O Desertor), o mrito d'os autors radica en haber sabiu desenterrecar textos menos conoixius u mesmo totalment ixuplidaus que, en enfrontinar-se entre ell, tornan toda a suya fuerza. significau pa o discurso critico sobre a Primera Guerra Mundial. Si o peludo /poilu sigue estando la figura central d'istas cantas que con mayor freqüencia denuncian o suyo martirio, a muller se destaca como l'atra victima significativa d'o conflicto como esposa u mai esconortada por a muerte d'o fillo u de l'hombre n’o frent. (Deixa-me pasar, centinela y A huelga de mais).En concreto, a siguient canta, Au ravin des enfants perdus/ En o barranco d'os ninos perdius (Canta pa Vauqois). Vauquois ye una población y comuna francesa, en a rechión de Lorena, departamento de Mosa, en o districto de Verdun y cantón de Varennes-en-Argonne.Butte, montículo, de Vauquois. Se tracta d'o tozal an s'edificó o lugarón inicial, que dominaba dende a suya cima a redolada. Por ixo estió obchecto de combates entre a Primera Guerra Mundial que la destruyoron totalment. A población actual se troba a los pietz d'iste cabezo. A canta, mas u menos diz lo siguient: Boira sobre a selva d’Argonne L'aire bufa enta Montfaucon Aquí somos luego en agüerro Pero a guerra ignora as estacions Manyana la luita s’enfurexerá Cayerá una plevida de fuego Tachar un lugar d'o mapa En o tozal de Vauquois Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius. A plevida dio paso a la nieu En arbols con troncos carbonizaus Pa o placer d'os estrategas. A guerra dimpués estió enronada En Vauquois baixo os muntons de ruinas Cavamos sapia y galerías Entre quatro anyos a guerra d'as minas Escupirá muerte sin tregua Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius.Pedullos, alimarias y bardoma A pudor, as ratas, o bardo Pietz podrius en zapatos O bombardeyo que te torna loco O espanto abraza a os camaradas Morir lpor anzallamas turrau Con gas mostaza, granada A suya fuesa comuna ye a trinchera Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius. En l'abominable estrapalucio Asaltando día y nueit Os hombres cayen, incontables Y agonizan sin aduya A terror dimpués d'o ixarrallón Os gritos d'os ferius, os moribundos Muitos d'ells no tendrán más fuesa Que un campo de bardo empapau en sangre Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius. En os craters d'o campo de terror En as abreduras d'os foraus d'as conchas Insectos, arboles y flors Levaus con os peludos Ista naturaleza, istos seres de carne Cómo quitar-los de l'ixuplido? Refusando todas as guerras As de maitín, as de hueNo queremos mas d'iste sufrimiento A vida remata an prencipia a guerra Ya no canta garra muixón En o barranco d'os ninos perdius En o barranco d'os ninos perdius. Y ya pa rematar por hue, tos quiero leyer un cuento de Madeleine Vernet, una falordia, ya sabetz, no pa ir-se a adormir, si no pa soniar revolucions: Os dos facendaus En bell país d'America viviban dos facendaus immensament ricos que as suyas propiedatz vastismas mugaban. L'un cautivaba a canya de zucre, l'atro o café. As suyas plantacions yeran soberbias y magnificament cudiadas por esclaus negros. A lei d'aquell país prohibiba a os amos d'esclaus que vendesen as crías d'os suyos negros y que se desembarazasen d'os suyos servidors baixo desincusa de viellera. En mercar un esclau, l'amo veniba obligau a conservar-lo dica que morise. O dominio de cada colono formaba d'ista suerte un chicot Estau. Pero succedió que un día o facendau d'o café y o facendau d'a canya de zucre notoron que aumentaba siempre o personal que heban d'alimentar, sin obtener por isto mas abundants culles. I heba, pus, exceso de gastos y disminución de beneficios. Os dos plegoron a estar pensativos. O facendau d'o café tenió una ideya: aumentó a tarifa d'os productos. —D'iste modo, pensaba, cubriré a diferencia. Y chugando a las cartas con o suyo vecino, o facendau d'a canya de zucre, le confió o suyo remeyo. —Ye excelent, dició l'atro; yo voi a imitar-tos. Totz dos elevoron os pres d'as suyas mercaderías; pero como que totz os Estaus d'America no yeran sozmetius a la mesma lei, os atros productors no aumentoron os pres y os nuestros dos facendaus no podioron vender os suyos culles. Habioron de resignar-se a vender a o pre d'o mercau, como que os atros, y se debatían os sesos pa trobar unatro remeyo. A la suya vegada, o facendau d'a canya de zucre tenió una ocurrencia. — Reduzcamos l'alimentación d'a nuestra chent. —Eureka! chiló o vecino. Os alimentos estioron reducius. Los reducioron dica l'estrictament necesario pa la vida. Pero tamién ista vegada o resultau estió malo: os negros, malament alimentaus, se rendían y o treballo se resentía d'ixo. De traza que, si i heba una disminución de gastos, i heba tamién disminución de beneficios. S’ensayó alavez persuadir a os negros que no se chuntasen con as suyas companyeras, que no tenesen fillos, dica se rodioron as suyas unions d'una serie de complicacions y dificultatz. Pero os infelices —no tenendo unatro placer, como que deciban—, quereban, manimenos tot, tener una muller y teneban fillos, manimenos tot. A situación yera siempre mala. Y dica s'agreviaba. Maltrataus, malament alimentaus, os negros prencipiaban a mormostiar y cruciaban por os suyos celebros veleidades de rebeldía. Os dos facendaus veyeban con terror amanarse a hora d'una insurrección. Qué succedería? Serían os negros capaces d'apoderar-se de todas as riquezas que o suyo treballo heba produciu?Yera necesario a tot trance conchurar o periglo. Os dos facendaus se reunioron y, dimpués de chugar unatra partida, con acompanyamiento de tazas d'excelent moka —con o café de l'un y o zucre de l'atro—, convinioron en un tercer remeyo, que qualificoron de infalible. Asinas, restablida a suya tranquilidat, se despidioron con un apretón de mans. A l'atro'l día, visitando o limite d'a suya propiedat, o facendau d'o café notó que as ca nyas de zucre s'heban apoderau d'una faixa de terreno que, seguntes ell declaraba, le perteneixeba. En seguida, ninvió una delegación de negros a requerir a o suyo vecino, que vinió escoltau por una delegación d'os suyos. — Este ye o caso, dició en ton agro o facendau d'o café; vuestras canyas invaden o mío terreno. —Perdonatz, replicó l'atro no en ton menos acerbo; ixe terreno me perteneixe. —Nunca; miratz an son os peirons. — Sinyor mío, os limites han estau cambiaus y yo tos acuso d'haber-los tresladau pa buscar-me pleito. —Os míos fidels amigos, dició alavez o facendau d'o café tornando-se a os suyos negros, yo tos prengo por testigos de l'insulto que se m'acaba de fer. — Y vusatros, os míos buenos camaradas, dició l'atro facendau a os suyos esclaus, yo tos ruego que faigatz constar que os fitos han estau cambiaus de puesto. —Ye bien, sinyor, replicó l'insultau, habretz de dar-me a razón bien luego. —No tos temo, respondió con altivez o facendau d'as canyas. Totz dos se saludoron inflexibles y s'aluenyoron seguius d'as suyas delegacions de negros, muit contentos y orgullosos por haber estau tractaus por os suyos amos de fidels amigos y de buenos camaradas. Por a nueit, en as humils cabanas negras d'as dos plantacions, os esclaus —muit sobre-excitauss por uns vasos de ron, muit chenerosament distribuius— no se charraba mas que d'honor ofendida, d'honor a vengar, de dignidat ferida, etc... —Cal vengar a l'amo, deciban. — Somos prestos a morir por o buen amo, encariban os mas sentimentals. Y os dos facendaus, habendo saliu a fer una gambada por dezaga d'as miserables barracas, esbotaban de risa, en pensar qué buen remeyo heban trobau por fin. A o maitín siguient, o facendau d'o café ninvió a delegación d'os suyos negros a declarar a guerra a o suyo vecino o facendau d'a canya de zucre. — Sobre-tot, os míos fidels amigos, dició, brenca de concesions. Hemos estau ofendius y cal lavar la inchuria. — Oh! amo, quedar tranquilo, respondioron os buens negros; nusatros querer morir por vengar a honor de l'amo. Por a suya parte, o facendau d'a canya heba recomendau a os suyos buenos camaradas esclaus que no fesen concesions y estasen muit firmes. — Contrimostratz que sotz hombres! declamaba con un ton soberbio. Plenos d’argüello por iste calificativo d'hombres, ells a qui s'acostumbraba a tratar como cans, os negros d'o segundo facendau recibioron muit mal a os suyos concheneres vecins. Les maltratoron, les clamoron bandius! y ladrons! —estioron hombres, en fin, por l'odeyo y a violencia— y a guerra estió declarada. A l'atro'l día tot heba rematau. En as dos plantacions, as tres quatrenas partes d'os negros yeran muertos, tendius sobre o goso. S'heban batiu con forcas, con xadons y con astrals. Qualques negras heban quiesto mezclar-se y os suyos calavres chaceban chunto a os d'os suyos companyers. Atras negras, achenulladas sobre o campo de matanza, ploraban silenciosament, pretando en os suyos brazos chicotz negretz. En o dominio d'o vencedor —o facendau d'o café— una negra, manimenos, no ploraba. Feroz, miraba a o suyo mesache, muerto, a os suyos pietz, y a o suyo hombre feriu, posau en una cadiera, amán d'ella. Pasó l'amo.—Miserable! chiló a negra; tu haber matau o mío fillo. —Ye una gran desgracia, dició l'amo con dulzor; pero has d'aconsolar-te, a mía pobre viella, pensando que hemos aconseguiu a victoria. — Tu tener a victoria, nusatros no —replicó a viella, con ira—; nusatros quedar esclaus, como que dinantes. —Pero hemos vengau a nuestra honor ofendida, declaró encara l'amo. A viella esclauvaferiudase devantó: —Tu nos has burlau con a tuya honor. Tu estar un asasino. —Sí, tu estar un asasino, repitió a negra. Beluns sobrevivientz s'heban aproximau. L'amo podió leyer en os suyos rostros que les feban efecto as parolas d'os suyos companyers. Unatra vegada sintió a insurrección muit proxima. A tot trance caleba producir una reacción pa aprevenir a rebelión. —Y vusatros sotz ingratos y traidors, dició con ton de chuez, y mereixetz a muerte d'os traidors. Tiró d'o revólver, disparó dos vegadas y os dos esposos negros cayioron sobre o calavre d'o suyo fillo. En seguida, os que heban asistiu a ista scena, plenos a la vegada d'espanto y d'admiración, cayioron de chenullos. —Oh! amo, dicioron, buen amo! — Devantar-tos, les dició iste. Entre ueito días no treballaretz. Fetz fermosos funerals a os vuestros camaradas, gloriosament muertos por a honor d'o nuestro dominio. Yo tos prometo devantar un bello monimento sobre a suya fuesa. Os negros se devantoron, satisfeitos de perteneixer a un hombre tant cheneroso. Facioron fermosos funerals a os suyos muertos, entonoron cantos de victoria y bebioron ron; dimpués, a o cabo de ueito días, emprendioron de nuevo o suyo penoso treballo d'esclaus. En a plantación vecina as cosetas ocurrioron con bella diferencia. Heban estau vencius. O facendau d'as canyas de zucre condució a os sobrevivientz negros a o campo de batalla. —Miratz, dició sinyalando-les a faixa de terreno que heba habiu d'abandonar, con as canyas, a o suyo vecino vencedor—; miratz, se nos ha espullau. Tos hetz portiau como valients, pero a fatalidat ha estau en contra nuestra. —Buen amo, declaroron os negros, nusatros vengar un día nuestros camaradas muertos. —Sí, amigos míos; prendremos a nuestra revancha quan o momento sía propicio. Entre tanto, fetz fermosos funerals a os vuestros chirmans y no ixuplidetz que a suya sangre clama venganza. Y os negros sobrevivientz, extendendo a man sobre os calavres, churoron preparar a revancha. Facioron fermosos funerals a os suyos muertos, entonoron canticos feroces de venganza y bebioron ron pa ixuplidar la redota; dimpués emprendioron de nuevo, tamién, o suyo duro treballo d'esclaus. Dende alavez os dos facendaus ya no tienen inquietutz. Quan os suyos esclaus vienen a estar masiau numerosos, quan temen una rebelión d'os suyos negros, u quan amenesten fer-se temer, se meten d'alcuerdo, mientres chugan a las cartas, y con pretexto d'a faixa de terreno a esfender u a reconquerir, u con desincusa de vengar os muertos, lanzan un contra unatro os dos rabanyos de negros, que han acabau por qualificar-se mutuament d'enemigos y se matan sin piedat. Isto siempre tiene exito. Y siempre tamién dimpués de cada batalla, os dos facendaus, saboriando una taza d'excelent moka —con o café de l'un y o zucre de l'unatro— se felicitan d'haber trobau por fin o gran remeyo. bueno, ¿qué tos ha pareixiu o cuento?. Bien se vale que no ye verdat, solament ye una falordia... ¿no? Fight war, not wars/ Luita en a guerra, no en as guerras-------------------Crass(00:42)contra l’egoísmo capitalista, solidaridat anti-faixista. Manifestación viernes 20 de noviembre a las decinueu horas, organizada por a coordinadora anti-faixista de Zaragoza. Recuerda trayer a tuya mascareta, se puede luitar y seguir estando aprevenid@s Y dica aquí O Suenio dó Dragón de hue. Si tos a cuacau, nos ascuitamos o proximo mierque, nos veyemos en os suenios. Salut!!!! Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas-Thin Lizzy (5:02)

O Suenio d'o Dragón: Carrerons de Puta Guerra

O Suenio d'o Dragón: Carrerons de Puta Guerra

Cabecera----------------------------------(1:56) Buen dia, si hue ye mierques as 11 d’o maitín, y somos en Radio La Granja, isto ha de ser….O Suenio d’o Dragón. Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, pretando-le fuego a la reyalidat!!!! Prencipiamos!!!! Die toten Hosen.- Sommernachtstraum/ Suenio d’una nueit de verano (1:44) Mosica de fundo--------------Paco de Lucía----------Rumbas. Buen día amigos, Hue tos hemos de charrar d'un prochecto que somos levando a cabo con muita ilusión: UN CALANDARIO DE 2021!! De seguras que belún de vusatros tos preguntatz por qué un calandario si agora totz lo levamos en o mobil y quasi no s'usan, si en istas calendatas totz fan calandarios,..., pus porque no va a estar un calandario qualsiquiera, vas a tener arte y radio penchaus en a tuya paret. Amás, a nusatros nos ye servindo pa empecipiar a mirar enta debant y intentar ixuplidar-nos d'iste horrible 2020 que se ye levando por debant masiadas cosetas. Hemos contau con 13 buens amigos que se dedican a la fotografía, a dibuixar, a pintar... y les pedimos una obra pa ilustrar un mes d'o calandario y, amás, que si o tema podeba chirar arredol d'a radio millor que millor. Nos han feito plegar cosetas realment emocionants, pero d'ixo se tracta l'arte, no?. Queretz saber quí participan? Aquí van os suyos nombres: Sara Bea, Barbara Abyss, Ita Rasquin, Gaudi Ramone, Vázquez, María Puñales, Furillo, Jorge Rueda, Carlos Canales, Jorge Valero, Carlos Colás y Begoña Simón. Si os cuentas veyerás que falta un, a portiada, pero ixo nos l'alzamos dica o momento en o qual o calandario sía en a carrera. O formato d'o calandario será tipo revista pa que pasau o mes, si t'ha feito goyo a ilustración, la desepares y puedas usar-la pa enmarcar-la, pa forrar a carpeta d'o insti (si encara se fa ixo) u o que quieras. Si no quiers quedar-te sin a tuya copia puetz fer una preorder u encargo dica o 22 de noviembre y te l'entregaremos pasada ixa calendata. Amás yes aduyando-nos para poder pagar a impresión. En preorder u encomienda o calandario levará de regalo una chapa de Radio La Granja y serán 7 €. Dimpués d'o 22 de noviembre, será bell euret mas. #Escribir a emisoraradiolagranja@gmail.com y te contaremos cómo fer o tuyo pediu. L'atra nueit salié a fer una gambada en suenios, a la luz d'a Luna. Como que ye habitual, no sabeba enta án m'encaminaban os míos trangos, asinas que me deixé levar. A nueit yera muit agradable, tasament i heba chent por a carrera y, quan querié dar-me cuenta, heba saliu de Ciudat Prisión y me trobaba en una enforcadura; en l'actualidat, son usurpadas por as grans superficies, y no se puede pronunciar a parola cruce en francés sin fer publicidat d'un supermercau. Ironicament, allí tenié o mío primer enfrontinazo d'a nueit, debant de yo se dibuixaba a fegura d'o dios Hermes, o d'os pietz alaus,mensachero d'os dioses y, cómo no, protector d'as crucillatas; de conchunta con Hecate, diosa d'os Infiernos, companyera de Hades. Por lo visto en l’Olimpo tamién yeran de confinamiento y le heban mandau a ell a por ambrosía. No querié afondar, pus a somardería no ye bella cosa que os dioses toleren masiau bien y, fendo-me o loco, coseta que no me resultó en esceso complicada, m’esculpé decindo-le que teneba una cita con o Diaple, u con Plutón, qué me sé yo. -Asinas que voi a continar la marcha, a veyer si trobo bell cruce de camins sin centro comercial. Dito y feito, reprenié o mía onirica promenada dica que, en un momento dau, arribé a una forcallo digna d'a millor leyenda d'o Delta d'o Mississippi. Me sentiba como Robert Johnson, asinas que m’aprecisé a quitar una guitarra d'a mía mochila y un taburete an posar-me. Consulté o mío reloch d'arena...as 12 d'a nueit, a Hora d'as Broixas, qué contrariedat. No me petaba entablar conversación con garra enchicera, encara conservo feridas ubiertas d'a zaguera vegada que tocé con una, asinas que abancé o cronometro dica as 3 d'a maitinada, l’Hora d'o Diaple, en contraposición a las 3 d'a tarde, hora en que suposadament murió Jesucristo. Como que deciba, m’espolié a afinar a guitarra y, a l'aspera que se m'amaneixese Lord Sassafras, o Barón Samedi u, ves-te a saber, o Diaple Cojuelo, me disposé a tocar u, a lo menos apurriar o traste a la luz d'as incautas estrelas. Estió en ixe momento quan una voz de ultrafuesa s'endrezó a yo con vehemencia: -Nino, Dragón, talla-te un poquet ixas unglas antes de tocar a guitarra, que la vas a estricallar. Por muito menos, en cruces de camín como iste enforcaban a la chent. -No, si tampoco ye que saba tocar-la; en parte veniba por ixo. Me quedé observando a uembra que cada vegada mas s'iba fendo visible debant de yo, una figura ixuta, de pelo radiu y mans aceradas...no podeba dar credito a os míos uellos, yera ell. - Yes Paco de Lucía, exclamé enlucernau. - Asinas ye, que asperabas, que se t'amaneixese Satán?, m’espetó mordazment. - Hombre, bell demonio a qui vender a mía alma pa aprender a tocar a guitarra como...como que tu. Ye que la tiengo en guarencia...l'alma, no a guitarra. -Imos a veyer, Dragón. Lo primer, pa qué quiere garra anchel u demonio a tuya alma? De tener-la, ye tuya y de creyer en l’infierno, pus quan mueras te la levarás con tu, u no?. Fixo no saben qué fer con tantas almas. -Hombre, visto asinas, farfallé. sentimiento-Y lo segundo, pa qué te sirve tocar a guitarra como que un virtuoso, si no tiens alma. Sin duende, solament serías un mico de repetición, sin sentimiento no transmitirías brenca. - Bai hombre,dicié, y bell consello no podrías dar-me? -Aprende a tecnica, practica muito y mete-le toda a tuya alma, ofeeling que dicen os anglos. Y acto seguiu m’arrebató a guitarra y, sin mas, se metió a tocar-la fendo-la charrar, redir y plorar. Una vegada habió rematau me la tornó y s'aluenyó, silenciosament, por an heba veniu. Yo, confuso, como que si hese visto a o diaple en persona, alcé escamilleta y guitarra en a mochila de nuevo y encaminé os míos trangos ent'o mío paúl. Una vegada plegau aquí, metié o traste en una vitrina, entre dos auguas, dica que aconsiga armar-me de valor y paciencia pa intentar tocar-lo, porque como que lo fació Paco de Lucía, soi de seguras que no l'aconseguiré nunca... Muere-te d'invidia, Robert Johnson... Canasto y algodón/ Roscadero y cotón---------------La Canalla Putain de guèrre, Puta Guerra, Jaques Tardi y Jean Pierre Verney (2008) A capacidat d'o ser humano pa acabar con os suyos semellants no conoixe limites, si bella cosa ha iu evolucionando en a historia ye a creyatividat pa inventar maquinas cada vegada mas eficaces con as qualas accelerar o proceso d’acotolar a atros sers humans. Puta guerra ye a historia definitiva sobre a gran guerra, no recomendable pa totz os estamagos, fa que Carrerons de Gloria pareixca una comedia en comparanza. Aquí vivimos a bardoma, a muerte y a inchusticia d'a guerra como que nunca dinantes ha estau reflectada por garra atro autor o que la convierte en una lectura obligada pa totz y en un cómic indispensable. Tardi s'ha imposau como que a gran referencia pa entender o que ocurrió en as trincheras d'a I Guerra Mundial. No ye un historiador, ni un autor de documentals, ni un novelista. Se tracta de Jacques Tardi (Valence, 1946), un debuxant de tebeos que, dende a suya casa d'o este de París, a unas garradas d'o fosal de Père-Lachaise, ha aconseguiu recreyar como dengún l’horror y l'absurdo d'o conflicto a traviés d'historias de poilus —"peludos" u “masclotz”, o nombre que recibiban os soldaus franceses. L'1 de chinero de 2013 s'enteró que heba recibiu a maxima condecoración que atorga o Estau francés, a Lechión d'Honor. Dentro d'una antiga tradición d'a quala participan grans santons como Jean-Paul Sartre, Albert Camus u Simone de Beauvoir —Jacques Prévert dició d'iste premio: "Refusar a Lechión d'Honor ye muit bien, pero ye millor no haber-la mereixiu"—; Tardi declinó a medalla por no querer “recibir brenca, ni d'o poder actual ni de garra atro poder politico qualsiquiera que este sía“, y s'ha negau a participar en a commemoración d'o centenario d'o prencipio d'o conflicto, o escayecimiento de l'anyo en Francia, manimenos que recibió l'encargo d'elaborar un fresco. Tardi atorga o protagonismo d'o filo argumental a un choven soldau francés reclutau a primers d'a guerra. As reflexions personals sobre o pasau, a correspondencia con a retaguarda, o companyerismo, y sobre tot, o espanto, se personifican en iste soldau, pero podrían fer-se extensibles a qualsiquiera d'os participants en a Gran Guerra, a l’uno y l'atro costau d'o frent. En ista ocasión, a diferencia d'a mayoría d'as suyas obras en as qualas l'uso d'o blanco y negro busca creyar un universo mas fosco y lugubre, as vinyetas s'inundan de color. Os chocants valons royos d'os uniformes franceses d'os primers anyos d'a guerra, as sayas escocesas u as trazas d'as tropas reclutadas en as colonias plegan mas fidelment que nunca a os uellos d'o lector. Iste punto constituye un d'os de mayor intrés d'a obra, ya que a mayoría d'os documentos graficos sobre iste conflicto son en blanco y negro, o que suposa bella “leixanía” con iste escayecimiento. Isto aconsigue a uellos d'o lector un mayor realismo, pero sin trestucar atros aspectos d'importancia como que a d'a creyación d'una atmosfera anguniosa y malaudiza, a solitut d'o campo de batalla, o sufrimiento u o espanto, que no se veyen metigaus ni un sacre. Unatro d'os aspectos a destacar ye que Puta Guerra no se centra solament en os campos de batalla sino que amuestra de qué forma en a retaguarda se vive o conflicto d'una traza muit distinta. A encorporación d'a muller a os treballos industrials, u a badanas vida d'os dirichents y capas mas acomodadas son tamién amostraus brillantement y cumple l'obchectivo d'amostrar a guerra como que un proceso muit diferenciau tanto cheograficament, en os frents y en a retaguarda, como que socialment, entre as capas socials elevadas y as mas desfavorexidas. O cómic ista vegada no viene solenco. Dimpués d'as mas de cient pachinas o lector trobará un completo dossier sobre o conflicto realizau por o documentalista y sociologo francés Jean Pierre Verney. L'orden cronolochico usau por se reproduz d'igual traza en iste apartau en o qual s'aporta o conteniu de caracter mas purament historiografico d'a obra. O material fotografico aquí emplegau ye amplio y brillant, a o que cal sumar a encertada sintesi historica sobre o conflicto, constituindo d'ista forma un complemento ideyal pa que a obra quede zarrada. War-----------------------------Edwin Starr (3:22) "Cada detalle ye muit important porque os obchectos nos contan a guerra", asegura Tardi. O suyo cudiau d'o detalle ye obsesivo, y chunto a o suyo colaborador, l'investigador Jean-Pierre Verney, con o qual co-sinyaa Puta guerra, han feito abanzar a comprensión d'o que ocurrió en o Frent Occidental entre 1914-1918 y d'os sufrimientos que padeixioron os soldaus. "Muit poca chent sabe que en l'equipo que s'entregaba a os uniformaus franceses a o prencipio d'a guerra no i heba pedaletas. No ye dificil imachinar o que unas botas de cuero duro nuevas feban con os suyos pietz en pleno verano. No dentroron en l'uniforme reglamentario dica 1915. Ye criminal". Tardi leva 40 anyos treballando sobre o tema, dende que, fa 40 anyos, le ofrió una historieta a Goscinny pa la revista Pilote que o creyador d’Astérix y Obélix le refusó. "Charrar alavez d'ista guerra yera mincho meter en dubda a os veteranos que hebanos visto cada anyo l'11 de noviembre", explica. "Cal verificar-lo tot; si no, no se puede dibuixar, y en ixo ye esencial Verney. En primeras he de decir que no ye historiador y a oshistoriadors oficials no les fa goyo que sía citau como que tal. Ye documentalista, un tipo que dende nino recorreba os campos de batalla. Empecipió a coleccionar cosetas. Y dende a salida d'a guerra d'as trincheras, se metió en contacto con yo pa decir-me que i heba detalles que yeran mal y que podeba aduyar-me. Me charraba d'una colección con muito material. A o prencipio tenié bastants recelos porque imachinaba a un loco d’as armas, pero me podió a curiosidat. No cayié sobre un obseso de las armas, sino sobre belún que abordaba a guerra como que yo", explica Tardi, qui torna a insistir sobre a importancia que concede a cada detalle. "Os pantalons royos d'os uniformes franceses a o prencipio d'a guerra nos contan una historia: ninviabanos a ixos chovens a o frent con una color que se veyeba perfectament. Tenebanos un exercito con o qual querebanos ganar una guerra, pero no empecipiamos muit bien que se diga. Cal denunciar tot isto y por ixo cal estudiar os obchectos. Si se mira, por eixemplo, l'equipo pa minchar, se descubre que ye muito pior que o d'os alemans. Unatro obchecto important yera o limpiaculos, una pala de fusta que utilizaban os soldaus porque, naturalment, no i heba paper en as trincheras". "Si tiengo una seqüencia con una metralladera, Verney la traye y la metemos sobre a mesa. Muito millor que una fotografía. Pero no se para astí, porque cal saber cómo funcionaba, cómo s'emparaba, que feba falta augua pa enfriar-la, án teneba as municions. Alavez me traye o manual de mantenimiento", sinyala antes de lanzar una nueva diatriba a favor d'o treballo de documentación a cuenta de Carrerons de gloria. "Soi d'alcuerdo con o fondo, claro, pero a cinta ye plena d'errors: as trincheras no yeran asinas, son masiau amplas. O castiello an se celebra o consello de guerra ye d'estilo barroco bavaro porque o film ye rodau en Alemanya. Y los afusiles son rusos. Me dicen que son cosetas d'as qualas solament me doi cuenta yo, pero son importants. No veigo en qué a documentación sería mala pa la cinta". A suya obra y a suya conversación son una mina d'información sobre o conflicto. "Empecipioron entre aquella guerra os bombardios contra civils, gracias a os zepelines, pero tamién a l’artillería", explica antes de dibuixar una de las armas alemanas mas potents: un canyón chigant que 100 hombres operaban sobre radiles. Disparaban contra obchectivos situaus a 100 kilometros y o proyectil quasi dentraba en orbita. "Plegoron a aconseguir l'Île de la Cité", sinyala. Os plans estioron destruius y nunca se troboron, como que tampoco amaneixioron restas d'o canyón. Un incheniero canadiense plegó a reconstruir-los. "Pero amaneixió muerto en un hotel d'Oriente Próximo. Una d'as hipotesis ye que estió asasinau por o Mosad porque pretendeba vender os plans a Sadam Husein", sinyala. La puta guerra-------------------------Ixuquera (3:39) A Iª Guerra Mundial ye infinita, pero sobre tot ye infinito o dolor que causó un d'os momentos mas absurdos y sangrientos d'a historia d'a humanidat. A la fin d'a guerra d'as trincheras recuerda as zifras: 35 países contendients, 10 millons de muertos, 70 millons de combatents. "Quántos ferius? Quántas viudas? Quántos uerfans?". Entre as fuesas d'Edith Piaf, Yves Montand u Jim Morrison d'o Père-Lachaise, siempre con flors y mensaches, o vesitantz se troba con un chicot mausoleu, muito mas discreto, en o qual puede leyer-se: "Doctor Ponroy. Medico des gueules cassées", as "caras rotas", que Tardi ha dibuixau con un realismo estremoleixiu en una serie de planchas de Puta guerra. Simbolizan os dos aspectos opuestos d'o progreso en a I Guerra Mundial: por un costau, nuevas armas, nuevos gases capaces de provocar mas muertos, feridas mas profundas y dolorosas (no cal ixuplidar que l'obchectivo d'un arma de guerra ye ferir mas que matar, porque un muerto se deixa dezaga y un feriu retarda un Exercito), y por unatro costau, extraordinarios abances en a medicina que permitioron salvar a muitos hombres que quedoron horriblement esfeguraus. Se calcula que tornoron a Francia entre 10.000 y 15.000 gueules cassées. A lotería nacional francesa estió creyada pa tractar d'aduyar-les en 1933. "Represientan l'eixemplo maximo d'os quals no tornoron indemnes. No murioron, pero tornoron con un aspecto terrorifico. Los amagoron, sentibanos vergüenya d'ixa chent a la quala, manimenos, hebanos ninviau a o frent. En a mayoría d'os casos, as suyas mullers les abandonoron. Yeran en institucions, muitos acaboron en a carrera", explica Tardi. Un afer que estudeya a fondo en a suya obra son os afusilaus pa dar eixemplo. Francia estió o país que mas soldaus ninvió a o paretón por negar-se a luitar debant de l'enemigo entre a Gran Guerra: 740, que encara no han estau re-habilitaus de forma colectiva. "Entre os afusilaus i heba muitos que s'heban negau a combatir, acusaus d'amotinar-se, encara que no ye un termin exacto. Creigo que a parola correcta ye huelga porque no refusaban combatir. O que refusaban yera combatir en as circumstancias en as qualas yeran, a las ordens d'oficials inutils". Tardi relata en Puta guerra as rebelions que estalloron dimpués d'a desastrosa ofensiva que planificó o cheneral Nivelle conoixida como que a Batalla d'o Camín d'as Damas (Kubrick s'inspiró d'iste episodio en Carrerons de gloria). "Nivelle yera un incapaz y a sola ideya que se le ocurre ye lanzar oleadas d'ataques sin garra resultau. Si un va sobre o terreno, se constata que yera imposible: os franceses heban de puyar una cuesta muit elevada, quan tiraban mengranas cayeban sobre ells. Tenemos alavez a os soldaus que se negaban a combatir, pero tamién s'afusiloron asasins, crebantadors, criminals. O que diz o Gubierno ye que son disposaus a re-habilitar-los, pero caso por caso. Pero os fichers han desapareixiu". Alavez surte una pregunta que s'heba quedau en a libreta: a influencia de Goya, sobre tot por a imachen d'un cuerpo estricallau sobre un arbol que recuerda a l’entochau d'os Desastres d'a guerra. "Qualsiquiera que dibuixe a guerra ye influiu por Goya, diz, pero ixa imachen la prenié d'una fotografía". They just want war/ Ells o que quieren ye guerra-----------------Mindforce (2:43)Y dica a quí o programa de hue. Nos ascuitamos en a Radio, nos veyemos en os Suenios...Salut!!!! Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas----------------The Yardbirds (2:42)

O Suenio d'o Dragón: Carrerons de Puta Guerra

O Suenio d'o Dragón: Carrerons de Puta Guerra

Cabecera----------------------------------(1:56) Buen dia, si hue ye mierques as 11 d’o maitín, y somos en Radio La Granja, isto ha de ser….O Suenio d’o Dragón. Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, pretando-le fuego a la reyalidat!!!! Prencipiamos!!!! Die toten Hosen.- Sommernachtstraum/ Suenio d’una nueit de verano (1:44) Mosica de fundo--------------Paco de Lucía----------Rumbas. Buen día amigos, Hue tos hemos de charrar d'un prochecto que somos levando a cabo con muita ilusión: UN CALANDARIO DE 2021!! De seguras que belún de vusatros tos preguntatz por qué un calandario si agora totz lo levamos en o mobil y quasi no s'usan, si en istas calendatas totz fan calandarios,..., pus porque no va a estar un calandario qualsiquiera, vas a tener arte y radio penchaus en a tuya paret. Amás, a nusatros nos ye servindo pa empecipiar a mirar enta debant y intentar ixuplidar-nos d'iste horrible 2020 que se ye levando por debant masiadas cosetas. Hemos contau con 13 buens amigos que se dedican a la fotografía, a dibuixar, a pintar... y les pedimos una obra pa ilustrar un mes d'o calandario y, amás, que si o tema podeba chirar arredol d'a radio millor que millor. Nos han feito plegar cosetas realment emocionants, pero d'ixo se tracta l'arte, no?. Queretz saber quí participan? Aquí van os suyos nombres: Sara Bea, Barbara Abyss, Ita Rasquin, Gaudi Ramone, Vázquez, María Puñales, Furillo, Jorge Rueda, Carlos Canales, Jorge Valero, Carlos Colás y Begoña Simón. Si os cuentas veyerás que falta un, a portiada, pero ixo nos l'alzamos dica o momento en o qual o calandario sía en a carrera. O formato d'o calandario será tipo revista pa que pasau o mes, si t'ha feito goyo a ilustración, la desepares y puedas usar-la pa enmarcar-la, pa forrar a carpeta d'o insti (si encara se fa ixo) u o que quieras. Si no quiers quedar-te sin a tuya copia puetz fer una preorder u encargo dica o 22 de noviembre y te l'entregaremos pasada ixa calendata. Amás yes aduyando-nos para poder pagar a impresión. En preorder u encomienda o calandario levará de regalo una chapa de Radio La Granja y serán 7 €. Dimpués d'o 22 de noviembre, será bell euret mas. #Escribir a emisoraradiolagranja@gmail.com y te contaremos cómo fer o tuyo pediu. L'atra nueit salié a fer una gambada en suenios, a la luz d'a Luna. Como que ye habitual, no sabeba enta án m'encaminaban os míos trangos, asinas que me deixé levar. A nueit yera muit agradable, tasament i heba chent por a carrera y, quan querié dar-me cuenta, heba saliu de Ciudat Prisión y me trobaba en una enforcadura; en l'actualidat, son usurpadas por as grans superficies, y no se puede pronunciar a parola cruce en francés sin fer publicidat d'un supermercau. Ironicament, allí tenié o mío primer enfrontinazo d'a nueit, debant de yo se dibuixaba a fegura d'o dios Hermes, o d'os pietz alaus,mensachero d'os dioses y, cómo no, protector d'as crucillatas; de conchunta con Hecate, diosa d'os Infiernos, companyera de Hades. Por lo visto en l’Olimpo tamién yeran de confinamiento y le heban mandau a ell a por ambrosía. No querié afondar, pus a somardería no ye bella cosa que os dioses toleren masiau bien y, fendo-me o loco, coseta que no me resultó en esceso complicada, m’esculpé decindo-le que teneba una cita con o Diaple, u con Plutón, qué me sé yo. -Asinas que voi a continar la marcha, a veyer si trobo bell cruce de camins sin centro comercial. Dito y feito, reprenié o mía onirica promenada dica que, en un momento dau, arribé a una forcallo digna d'a millor leyenda d'o Delta d'o Mississippi. Me sentiba como Robert Johnson, asinas que m’aprecisé a quitar una guitarra d'a mía mochila y un taburete an posar-me. Consulté o mío reloch d'arena...as 12 d'a nueit, a Hora d'as Broixas, qué contrariedat. No me petaba entablar conversación con garra enchicera, encara conservo feridas ubiertas d'a zaguera vegada que tocé con una, asinas que abancé o cronometro dica as 3 d'a maitinada, l’Hora d'o Diaple, en contraposición a las 3 d'a tarde, hora en que suposadament murió Jesucristo. Como que deciba, m’espolié a afinar a guitarra y, a l'aspera que se m'amaneixese Lord Sassafras, o Barón Samedi u, ves-te a saber, o Diaple Cojuelo, me disposé a tocar u, a lo menos apurriar o traste a la luz d'as incautas estrelas. Estió en ixe momento quan una voz de ultrafuesa s'endrezó a yo con vehemencia: -Nino, Dragón, talla-te un poquet ixas unglas antes de tocar a guitarra, que la vas a estricallar. Por muito menos, en cruces de camín como iste enforcaban a la chent. -No, si tampoco ye que saba tocar-la; en parte veniba por ixo. Me quedé observando a uembra que cada vegada mas s'iba fendo visible debant de yo, una figura ixuta, de pelo radiu y mans aceradas...no podeba dar credito a os míos uellos, yera ell. - Yes Paco de Lucía, exclamé enlucernau. - Asinas ye, que asperabas, que se t'amaneixese Satán?, m’espetó mordazment. - Hombre, bell demonio a qui vender a mía alma pa aprender a tocar a guitarra como...como que tu. Ye que la tiengo en guarencia...l'alma, no a guitarra. -Imos a veyer, Dragón. Lo primer, pa qué quiere garra anchel u demonio a tuya alma? De tener-la, ye tuya y de creyer en l’infierno, pus quan mueras te la levarás con tu, u no?. Fixo no saben qué fer con tantas almas. -Hombre, visto asinas, farfallé. sentimiento-Y lo segundo, pa qué te sirve tocar a guitarra como que un virtuoso, si no tiens alma. Sin duende, solament serías un mico de repetición, sin sentimiento no transmitirías brenca. - Bai hombre,dicié, y bell consello no podrías dar-me? -Aprende a tecnica, practica muito y mete-le toda a tuya alma, ofeeling que dicen os anglos. Y acto seguiu m’arrebató a guitarra y, sin mas, se metió a tocar-la fendo-la charrar, redir y plorar. Una vegada habió rematau me la tornó y s'aluenyó, silenciosament, por an heba veniu. Yo, confuso, como que si hese visto a o diaple en persona, alcé escamilleta y guitarra en a mochila de nuevo y encaminé os míos trangos ent'o mío paúl. Una vegada plegau aquí, metié o traste en una vitrina, entre dos auguas, dica que aconsiga armar-me de valor y paciencia pa intentar tocar-lo, porque como que lo fació Paco de Lucía, soi de seguras que no l'aconseguiré nunca... Muere-te d'invidia, Robert Johnson... Canasto y algodón/ Roscadero y cotón---------------La Canalla Putain de guèrre, Puta Guerra, Jaques Tardi y Jean Pierre Verney (2008) A capacidat d'o ser humano pa acabar con os suyos semellants no conoixe limites, si bella cosa ha iu evolucionando en a historia ye a creyatividat pa inventar maquinas cada vegada mas eficaces con as qualas accelerar o proceso d’acotolar a atros sers humans. Puta guerra ye a historia definitiva sobre a gran guerra, no recomendable pa totz os estamagos, fa que Carrerons de Gloria pareixca una comedia en comparanza. Aquí vivimos a bardoma, a muerte y a inchusticia d'a guerra como que nunca dinantes ha estau reflectada por garra atro autor o que la convierte en una lectura obligada pa totz y en un cómic indispensable. Tardi s'ha imposau como que a gran referencia pa entender o que ocurrió en as trincheras d'a I Guerra Mundial. No ye un historiador, ni un autor de documentals, ni un novelista. Se tracta de Jacques Tardi (Valence, 1946), un debuxant de tebeos que, dende a suya casa d'o este de París, a unas garradas d'o fosal de Père-Lachaise, ha aconseguiu recreyar como dengún l’horror y l'absurdo d'o conflicto a traviés d'historias de poilus —"peludos" u “masclotz”, o nombre que recibiban os soldaus franceses. L'1 de chinero de 2013 s'enteró que heba recibiu a maxima condecoración que atorga o Estau francés, a Lechión d'Honor. Dentro d'una antiga tradición d'a quala participan grans santons como Jean-Paul Sartre, Albert Camus u Simone de Beauvoir —Jacques Prévert dició d'iste premio: "Refusar a Lechión d'Honor ye muit bien, pero ye millor no haber-la mereixiu"—; Tardi declinó a medalla por no querer “recibir brenca, ni d'o poder actual ni de garra atro poder politico qualsiquiera que este sía“, y s'ha negau a participar en a commemoración d'o centenario d'o prencipio d'o conflicto, o escayecimiento de l'anyo en Francia, manimenos que recibió l'encargo d'elaborar un fresco. Tardi atorga o protagonismo d'o filo argumental a un choven soldau francés reclutau a primers d'a guerra. As reflexions personals sobre o pasau, a correspondencia con a retaguarda, o companyerismo, y sobre tot, o espanto, se personifican en iste soldau, pero podrían fer-se extensibles a qualsiquiera d'os participants en a Gran Guerra, a l’uno y l'atro costau d'o frent. En ista ocasión, a diferencia d'a mayoría d'as suyas obras en as qualas l'uso d'o blanco y negro busca creyar un universo mas fosco y lugubre, as vinyetas s'inundan de color. Os chocants valons royos d'os uniformes franceses d'os primers anyos d'a guerra, as sayas escocesas u as trazas d'as tropas reclutadas en as colonias plegan mas fidelment que nunca a os uellos d'o lector. Iste punto constituye un d'os de mayor intrés d'a obra, ya que a mayoría d'os documentos graficos sobre iste conflicto son en blanco y negro, o que suposa bella “leixanía” con iste escayecimiento. Isto aconsigue a uellos d'o lector un mayor realismo, pero sin trestucar atros aspectos d'importancia como que a d'a creyación d'una atmosfera anguniosa y malaudiza, a solitut d'o campo de batalla, o sufrimiento u o espanto, que no se veyen metigaus ni un sacre. Unatro d'os aspectos a destacar ye que Puta Guerra no se centra solament en os campos de batalla sino que amuestra de qué forma en a retaguarda se vive o conflicto d'una traza muit distinta. A encorporación d'a muller a os treballos industrials, u a badanas vida d'os dirichents y capas mas acomodadas son tamién amostraus brillantement y cumple l'obchectivo d'amostrar a guerra como que un proceso muit diferenciau tanto cheograficament, en os frents y en a retaguarda, como que socialment, entre as capas socials elevadas y as mas desfavorexidas. O cómic ista vegada no viene solenco. Dimpués d'as mas de cient pachinas o lector trobará un completo dossier sobre o conflicto realizau por o documentalista y sociologo francés Jean Pierre Verney. L'orden cronolochico usau por se reproduz d'igual traza en iste apartau en o qual s'aporta o conteniu de caracter mas purament historiografico d'a obra. O material fotografico aquí emplegau ye amplio y brillant, a o que cal sumar a encertada sintesi historica sobre o conflicto, constituindo d'ista forma un complemento ideyal pa que a obra quede zarrada. War-----------------------------Edwin Starr (3:22) "Cada detalle ye muit important porque os obchectos nos contan a guerra", asegura Tardi. O suyo cudiau d'o detalle ye obsesivo, y chunto a o suyo colaborador, l'investigador Jean-Pierre Verney, con o qual co-sinyaa Puta guerra, han feito abanzar a comprensión d'o que ocurrió en o Frent Occidental entre 1914-1918 y d'os sufrimientos que padeixioron os soldaus. "Muit poca chent sabe que en l'equipo que s'entregaba a os uniformaus franceses a o prencipio d'a guerra no i heba pedaletas. No ye dificil imachinar o que unas botas de cuero duro nuevas feban con os suyos pietz en pleno verano. No dentroron en l'uniforme reglamentario dica 1915. Ye criminal". Tardi leva 40 anyos treballando sobre o tema, dende que, fa 40 anyos, le ofrió una historieta a Goscinny pa la revista Pilote que o creyador d’Astérix y Obélix le refusó. "Charrar alavez d'ista guerra yera mincho meter en dubda a os veteranos que hebanos visto cada anyo l'11 de noviembre", explica. "Cal verificar-lo tot; si no, no se puede dibuixar, y en ixo ye esencial Verney. En primeras he de decir que no ye historiador y a oshistoriadors oficials no les fa goyo que sía citau como que tal. Ye documentalista, un tipo que dende nino recorreba os campos de batalla. Empecipió a coleccionar cosetas. Y dende a salida d'a guerra d'as trincheras, se metió en contacto con yo pa decir-me que i heba detalles que yeran mal y que podeba aduyar-me. Me charraba d'una colección con muito material. A o prencipio tenié bastants recelos porque imachinaba a un loco d’as armas, pero me podió a curiosidat. No cayié sobre un obseso de las armas, sino sobre belún que abordaba a guerra como que yo", explica Tardi, qui torna a insistir sobre a importancia que concede a cada detalle. "Os pantalons royos d'os uniformes franceses a o prencipio d'a guerra nos contan una historia: ninviabanos a ixos chovens a o frent con una color que se veyeba perfectament. Tenebanos un exercito con o qual querebanos ganar una guerra, pero no empecipiamos muit bien que se diga. Cal denunciar tot isto y por ixo cal estudiar os obchectos. Si se mira, por eixemplo, l'equipo pa minchar, se descubre que ye muito pior que o d'os alemans. Unatro obchecto important yera o limpiaculos, una pala de fusta que utilizaban os soldaus porque, naturalment, no i heba paper en as trincheras". "Si tiengo una seqüencia con una metralladera, Verney la traye y la metemos sobre a mesa. Muito millor que una fotografía. Pero no se para astí, porque cal saber cómo funcionaba, cómo s'emparaba, que feba falta augua pa enfriar-la, án teneba as municions. Alavez me traye o manual de mantenimiento", sinyala antes de lanzar una nueva diatriba a favor d'o treballo de documentación a cuenta de Carrerons de gloria. "Soi d'alcuerdo con o fondo, claro, pero a cinta ye plena d'errors: as trincheras no yeran asinas, son masiau amplas. O castiello an se celebra o consello de guerra ye d'estilo barroco bavaro porque o film ye rodau en Alemanya. Y los afusiles son rusos. Me dicen que son cosetas d'as qualas solament me doi cuenta yo, pero son importants. No veigo en qué a documentación sería mala pa la cinta". A suya obra y a suya conversación son una mina d'información sobre o conflicto. "Empecipioron entre aquella guerra os bombardios contra civils, gracias a os zepelines, pero tamién a l’artillería", explica antes de dibuixar una de las armas alemanas mas potents: un canyón chigant que 100 hombres operaban sobre radiles. Disparaban contra obchectivos situaus a 100 kilometros y o proyectil quasi dentraba en orbita. "Plegoron a aconseguir l'Île de la Cité", sinyala. Os plans estioron destruius y nunca se troboron, como que tampoco amaneixioron restas d'o canyón. Un incheniero canadiense plegó a reconstruir-los. "Pero amaneixió muerto en un hotel d'Oriente Próximo. Una d'as hipotesis ye que estió asasinau por o Mosad porque pretendeba vender os plans a Sadam Husein", sinyala. La puta guerra-------------------------Ixuquera (3:39) A Iª Guerra Mundial ye infinita, pero sobre tot ye infinito o dolor que causó un d'os momentos mas absurdos y sangrientos d'a historia d'a humanidat. A la fin d'a guerra d'as trincheras recuerda as zifras: 35 países contendients, 10 millons de muertos, 70 millons de combatents. "Quántos ferius? Quántas viudas? Quántos uerfans?". Entre as fuesas d'Edith Piaf, Yves Montand u Jim Morrison d'o Père-Lachaise, siempre con flors y mensaches, o vesitantz se troba con un chicot mausoleu, muito mas discreto, en o qual puede leyer-se: "Doctor Ponroy. Medico des gueules cassées", as "caras rotas", que Tardi ha dibuixau con un realismo estremoleixiu en una serie de planchas de Puta guerra. Simbolizan os dos aspectos opuestos d'o progreso en a I Guerra Mundial: por un costau, nuevas armas, nuevos gases capaces de provocar mas muertos, feridas mas profundas y dolorosas (no cal ixuplidar que l'obchectivo d'un arma de guerra ye ferir mas que matar, porque un muerto se deixa dezaga y un feriu retarda un Exercito), y por unatro costau, extraordinarios abances en a medicina que permitioron salvar a muitos hombres que quedoron horriblement esfeguraus. Se calcula que tornoron a Francia entre 10.000 y 15.000 gueules cassées. A lotería nacional francesa estió creyada pa tractar d'aduyar-les en 1933. "Represientan l'eixemplo maximo d'os quals no tornoron indemnes. No murioron, pero tornoron con un aspecto terrorifico. Los amagoron, sentibanos vergüenya d'ixa chent a la quala, manimenos, hebanos ninviau a o frent. En a mayoría d'os casos, as suyas mullers les abandonoron. Yeran en institucions, muitos acaboron en a carrera", explica Tardi. Un afer que estudeya a fondo en a suya obra son os afusilaus pa dar eixemplo. Francia estió o país que mas soldaus ninvió a o paretón por negar-se a luitar debant de l'enemigo entre a Gran Guerra: 740, que encara no han estau re-habilitaus de forma colectiva. "Entre os afusilaus i heba muitos que s'heban negau a combatir, acusaus d'amotinar-se, encara que no ye un termin exacto. Creigo que a parola correcta ye huelga porque no refusaban combatir. O que refusaban yera combatir en as circumstancias en as qualas yeran, a las ordens d'oficials inutils". Tardi relata en Puta guerra as rebelions que estalloron dimpués d'a desastrosa ofensiva que planificó o cheneral Nivelle conoixida como que a Batalla d'o Camín d'as Damas (Kubrick s'inspiró d'iste episodio en Carrerons de gloria). "Nivelle yera un incapaz y a sola ideya que se le ocurre ye lanzar oleadas d'ataques sin garra resultau. Si un va sobre o terreno, se constata que yera imposible: os franceses heban de puyar una cuesta muit elevada, quan tiraban mengranas cayeban sobre ells. Tenemos alavez a os soldaus que se negaban a combatir, pero tamién s'afusiloron asasins, crebantadors, criminals. O que diz o Gubierno ye que son disposaus a re-habilitar-los, pero caso por caso. Pero os fichers han desapareixiu". Alavez surte una pregunta que s'heba quedau en a libreta: a influencia de Goya, sobre tot por a imachen d'un cuerpo estricallau sobre un arbol que recuerda a l’entochau d'os Desastres d'a guerra. "Qualsiquiera que dibuixe a guerra ye influiu por Goya, diz, pero ixa imachen la prenié d'una fotografía". They just want war/ Ells o que quieren ye guerra-----------------Mindforce (2:43)Y dica a quí o programa de hue. Nos ascuitamos en a Radio, nos veyemos en os Suenios...Salut!!!! Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas----------------The Yardbirds (2:42)

O Suenio d'o Dragón: Mullers Libres

O Suenio d'o Dragón: Mullers Libres

Cabecera ------------------0:44 Buen dia, si hue ye mierques y somos en Radio La Granja, isto ha de ser....O Suenio d’o Dragón. Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, pretando-le fuego a la reyalidat!!!! Prencipiamos!!!! Sueños/ Suenios-------------------Las Grecas (3:01) Mosica de fundo----------------In Jazz we trust/ en o Jazz creyemos----------------Anita O’Day o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro.......nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet....Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. En parolas d’Emma Goldman: O gran defecto d'a emancipacion en l'actualidat estriba en a suya inflesibilidat artificial y en a suya respetabilidat estreita, que produz en l'alma d'a muller un vueito que no deixa beber d'a fuent d'a vida. En una ocasion sinyalé que pareixe existir una relación más profunda entre a mai y a duenya de casa d'o viello estilo, tot y que iste dedicada a cargo d'os chiquetz y a procurar a felicidat d'os quals ama, y a verdadera muller nueva, que entre ista y a mayoría d'as suyas chirmanas emancipadas. As disciplas d'a emancipacion pura y simpla pensoron de yo que yera una hereche digna d'a foguera. O suya ceguera no les deixo veyer que a mía comparanza entre lo viello y lo nuevo yera simplament pa contrimostrar que un gran numero d'as nuestras güelas teneban más sangre en as venas, más humor y enchenio, y, pro, muita más naturalidat, buen corazon y sencillez, que a mayoría d'as nuestras profesionals emancipadas, que implen os colechios, aulas universitarias y usinas. Con isto no quiero decir que calga tornar a o pasau, ni que condene a la muller a os suyos antigos dominios de la cocina y os fillos. A salvación ye en l'abance enta un futuro más brillant y más claro. Amenestemos desprender-nos sin estorbaduras d'as viellas tradicions y costumbres, y o movimiento en pro d'a emancipacion d'a muller no ha dau dica agora más que o primer paso en ixa endreza. Cal asperar que se consoliden y realicen nuevos abances. O dreito a o voto y a igualdat de dreitos civils son reivindicacions chustas, pero a verdadera emancipacion no prencipia ni en as urnias ni en os tribunals, sino en l'alma d'a muller. A historia nos conta que toda clase oprimida obtenió a verdadera libertat d'os suyos senyors por os suyos propios esfuerzos. Cal que a muller aprenda ixa licción, que se de cuenta que a libertatplegase an plegue a suya capacidat d'aconseguir-la. Por tanto, ye muito más important que empecipie con a suya recheneracion interior, que abandone o lastre d'os prechudicios, d'as tradicions y d'os costumbres. A exichencia de dreitos iguals en totz os aspectos d'a vida profesional ye muit chusta, pero, al cabo de tot, o dreito más important ye o dreito a amar y estar amada. Pro, si l’emancipacion parcial ha de convertir-se en una emancipacion completa y autentica d'a muller, habrá d’acabar con a redicula pretension que estar amada, convertir-se en novia y mai, ye sinonimo d'esclava u subordinada. Habrá que rematar con l’estupido concepto d'o dualismo d'os sexos, u que l'hombre y a muller represientan dos mundos antagonicos. A mezquindat desepara y a libertat une. Siamos grans y desprendidas y no ixuplidemos os afers vitals, atabaladas por as chiquezas. Una ideya verdaderament chusta d'a relación entre os sexos no almitirá os conceptos de conqueridor y conquerida; l’unico important ye dar-se a si mesmo sin limites pa trobar-se pero rico, pero profundo y millor. Solament ixo puede emplir o vueito y transformar a trachedia d'a muller emancipada en un goyo sin limites. Ni puta, ni santa---------------------Generación Ska (2:39) En chinero de 1936 gana as eslecions o Frent Popular, aconformau por as fuerzas de cuchas. A CNT no se presentó a l’escrutinio pero deixó en libertat a la militancia, que votó masivament por o Frent de cuchas; poco dimpués, prencipiada a guerra, o gubierno de Largo Caballero pide a l'anarquismo que s'implique en o gubierno de salvación nacional. Dura decisión estió ista pa o movimiento libertario, ya que l'anarquismo como que tal, aborreixe qualsiquier tipo de gubierno. Federica Montseny, Juan García Oliver y Joan Peiró accedeixen a senglas carteras ministerials. Antes d'este blinco ideolochico de puro compromiso con a II Republica a causa d'o estau de guerra que s'heba produciu, un grupo de mullers anarquistas, en 1934, s’apercatan que l’ideyario libertario ye perfecto en as reunions de partiu, en as asembleyas y pasquins, pero una vegada plegaus a os fogars, l'hombre sigue estando l'amo patriarcal y a muller contina sumida en a crianza, l'analfabetismo y o cudiau d'a casa. Constatan, con pena, que en ixas agrupacions a voz d'a muller nunca s'escuita y si s'intenta charrar, as risas y as descalificacions son tonica comuna. Libertarios sí, pero machistas tamién. Comprenden que la luita libertaria será incompleta si no s’aconforma la luita feminista y de clase a la vegada. Aborreixen d'o feminismo burcés que pretende a equiparación a l'hombre, van mas enta allá. No hi ha prau con aconseguir dreitos burceses sino que avogan por a fin d'o capitalismo como que exponent maximo d'o poder patriarcal. A la vegada no s’acontentan con l’ideyario d'a resta de partius de cucha, y consideran que lo prioritario ye ganar a guerra, dimpués, de forma automatica s'aconseguirán os dreitos. A experiencia d'as mullers integrantz de l'anarcosindicalismo, les diz que no, que cal entablar la luita en paralelo pa que no tornen a obviar-se, una vegada acabada a guerra, os dreitos d'a muller. Lucía Sánchez Saornil, Mercedes Comaposada y Amparo Poch y Gascón fundan conchuntament la revista Mullers Libres, a la vegada que prencipian, chunto a atras companyeras, una enorme labor proselitista dezaga d'a formación y liberación femenina. O suyo quefer ye liberador, culturizando a las mullers espanyolas, en totz os ambitos pa liberar-las d'as tres cadenas: muller, fogar y crianza. Pa ixo prencipian un quefer integral.Cadaguna d'ellas tiene una función asumida dentro d'o colectivo, Sánchez Saornil, poeta y articulista, escribe y dedica tiempo a la formación, Comaposada, a la difusión d'as ideyas y un proselitismo amplio que le fa aconseguir a unificación con as companyeras de Catalunya y Poch y Gacón, medica de profesión , se dedica a la difusión d'a conoixencia d'o propio cuerpo, o sexo y os metodos anticonceptivos, cosetas todas ellas terriblement escandalosas en a epoca. Tant solament explicar a las mullers o metodo Ogino y o desfrute sexual se convertiba en motivo d’escandalo absoluto y menaza a o propio sistema patriarcal susteniu por os poders publicos y a ilesia, que s'oposa con ferocidat a la difusión d'istas ideyas empoderadoras. As integrantz de Mullers Libres, fan plegar o suyo mensache a las anarquistas catalanas que acullen con entusiasmo a ideya y se forma en Barcelona, o Grupo Cultural Femenín, a la vegada que o movimiento liberador va extendendo os suyos tentaclos por tot l’estau. Tamién en Valencia en 1937 s'estableixen as ordinacions d'a Federación Nacional de Mullers Libres. Concha Liaño, refutada anarquista que s'integró en aquellas misions d'educación recuerda: “yera emocionant, commovedor, comprebar cómo as mullers s'esforzaban en aprofitar una ocasión que les permitiba salir d'a suya conformada impotencia y de tantos sieglos d'inchusta sumisión. Pa la muller espanyola ixe estió o suyo momento estelar”. En Libertad/ En Libertat ---------------------D’Colorao (3:34) La revista Mullers Libres, fundada por, como ya hemos dito, Amparo Poch y Gascón, Lucía Sánchez Saornil y Mercedes Comaposada, plegó a contar con mas de 20.000 afilladas que recibiban con devoción cada numero a la vegada que se prodigan asembleyas an s'explica a la muller a importancia d’alfabetizar-se, d'aprender un oficio, de culturizar-se, liberar-se d'a prostitución albandonando a sumisión milenaria en que las ha sumiu o patriarcau burcés aliau con una Ilesia retrograda y misochina. Se fundoron 170 seccions locals en tot o país, de centros an se culturizaba a la muller, se explicaban metodos *anticonceptivos, o dreito en placer sexual, o cudiau d'o propio cuerpo y a dignidat de saber-se iguals a l'hombre. A difusión d'o ideyario feminista libertario ubre as mentz y os corazons de cientos de milars de mullers en Espanya acotoladas por a forca patriarcal. Dimpués d'una reunión con as companyeras libertarias que explican a liberación femenina ya cosa será igual pa las mullers espanyolas. No solament en Madrit y Barcelona pilla a mecha d'a libertat, le siguen Guadalajara, San Sebastián y en menor medida atras provincias espanyolas. Federica Montseny, filla d'anarquistas, educada en un ambient libertario dende a nineza, ye una d'istas mullers que dedica tiempo a viachiar fendo un quefer docent de gran altura. Accedeix, como que diciemos, a o gubierno de Largo Caballero, como ministra de Sanidat y Afers Socials, o siet de Noviembre de 1936, entre solament seis meses se lanza a instruyir uns prochectos pioners que encara hue nos enlucernan por a suya modernidat. En a Espanya de 1936, Montseny presienta a o Consello de Ministros una lei d'Aborto que ha estau copiada por países europeus en os anyos sixanta y setanta d'o sieglo XX. No podió quitar-se abance a causa d'a oposición de quantos ministros d'o gabinete, pero sí se promulgué una lei d'Aborto en Catalunya, que Montseny intentó por totz os meyos, canalizar ent'a resta d'o estau:“Habié de recorrer a l’endromina d'extender a la resta d'a Espanya republicana os beneficios d'o decreto sobre o dreito a la interrupción artificial d'o prenyo adoptau por a Cheneralidat de Catalunya. Heba de buscar-se una solución a o drama de milars de mullers que, cargadas de fillos, recorreyan a meyos extra medicals u casers pa suprimir emprenyaduras no deseyadas. Caleba privar a catatombe de mullers que yeran victimas de maniobras abortivas que las mutilaban pa siempre y que, en muitas ocasions, les costaban a vida”, confesó Montseny en as suyas memorias. En o ministerio encabezau por Federica Montseny, se prochectan tamién os Fogars Infantils an se replega a os ninos, se les cudia, alimentando-les debidament pa que as mais puedan treballar. En Valencia dio tiempo a creyar-se un d'istos Fogars. Prochecta minchadors pa embrazadas an reciben menús adequaus a o suyo estau. Creya os Libertarios de Prostitución, estando isto verdaderament revolucionario -pensemos que s'ha reciclau a ideya en a Quatrena Ola Feminista-. Se realizan tallers an aprenden oficios que as liberten d'as zarpas de proxenetas. En os Libertarios se les amuestra a leyer, escribir, protechendo- las y acullindo-las dica a suya integración social. Plega mesmo a prochectar un instituto d'investigación sobre o cancer. S'estudeyan prochectos sobre igualdat salarial, coeducación, reparto de quefers en o fogar y l'amor libre ya que aborreixen o matrimonio como forma de sumisión legal a l'hombre. Estioron prochectos que en seis meses tasament podioron encetar-se y enchegar de forma precaria. A o dimitir, por a crisi d'o gubierno de Largo Caballero, garra d'ells trascende perdendo-se en parte a posibilidat d'abance pa las mullers d'a epoca. Muto/ Muller-------------------Coco Mbassi(4:54) La revista Mullers Libres y a docencia libertaria continó dica o final d'a guerra an s'enronoron trachicament todas as ideyas de modernización y libertat d'a sociedat espanyola, sobre tot d'a muller. A labor d'as mullers libertarias no rebló entre a guerra en os suyos ideyals, estando muit diferenciada d'a militancia social/comunista que propugnaba solament la luita por a Republica y aconseguir o trunfo en a guerra. As mullers anarquistas no solament luitan por istas fins sino que mantienen a flama d'a revolución feminista pensando que en acabar a guerra a muller no puede tornar a o fogar en as mesmas condicions anteriors. No i hai tornada dezaga. Martha Ackelsberg autora de Mullers Libres. L'anarquismo y la luita por a emancipación d'as mullers, sinyala en o suyo libro: “Insistiban que a participación d'as mullers en o mercau laboral, por eixemplo, no habría d'estar un cambeo temporal, a causa d'as necesidatz de guerra, sino un cambeo mas permanent en a forma en que as mullers yeran vistas en os suyos papers en a sociedat” Un largo silencio de decenios aniebló a la sociedat espanyola, con o retacule que suposó o trunfo d'o faxismo que encorraló de nuevo a la muller en o fogar u a ilesia sin deixar un aliento a os aires de libertat que trayioron as pioneras d'o feminismo libertario.Todas ellas sufrioron exilio, engarcholamientos, campos de concentración, ninguneyos constants y a ocultación d'as suyas obras, en muitos casos magnificas. O telón d'o oscurantismo se cenyió sobre a nuestra Peninsula. Hue continamos reivindicando y sentindonos muit orgullosas d'aquellas mullers exponents d'un feminismo que ha estau imitau por muitos países d'o contexto europeu y encara hue nos sigue pareixendo modelicament revolucionario. (Octubre de 1937) Himno de Mujeres Libres -Himno de Mullers Libres ----------Fanfare Libertaria (1:27) “Punyo en alto mullers d'Iberia enta horizonts prenyaus de luz por rotas ardients, os pietz en a tierra a frent en l'azul. Afirmando promesas de vida desafiamos a tradición modelemos l'archila calient d'un mundo que naixe d'o dolor. Que o pasau se funda en a no-cosa! qué nos importa l'ahiere! Queremos escribir de nuevo a parola MULLER. Punyo en alto mullers d'o mundo enta horizonts prenyaus de luz, por rotas ardients, abance, abance, de cara a la luz.” Dóna rebel.la’t/ muller rebela-te----------------Skaparàpid (3:22)Sin treballo! Por o maitín, quan os obrers plegan a o taller, lo troban fredo, como que escurexiu con a tristeza que se desprende d'una ruina. En o fondo de la sala prencipal, a maquina ye silenciosa, con os suyos brazos delgaus, as suyas ruedas immobils; y ella, que o suyo bufo y movimiento animan habitualment toda a casa, con os traquito d'o suyo corazón de chigant, incansable en a faina, adhibe a o conchunto una malinconía mas. L'amo baixa d'o suyo espacho y con aire de tristeza diz a os suyos obrers: —Fillos míos, hue no i hai treballo... Ya no vienen pedius, de todas partes recibo contraordens, voi a quedar-me con as existencias entre as mans. Iste mes d'Aviento, con o qual contaba, iste mes que atros anyos ye de tanto treballo, menaza arruinar as casas mas fuertes... Cal suspender-lo tot. Y, en veyer que os obrers se miran uns a atros, con o espanto que les imbuye a ideya de tornar a casa, con o espanto d'a fambre que les menaza pa o día siguient, adhibe en voz mas baixa: —No soi egoísta, no, tos lo churo... A mía situación ye tant terrible, mas terrible tal vegada que a vuestra. En ueito días he perdiu cinquanta mil pecetas. Hue aturo o treballo pa no afondar mas a simera; ni sisquiera tiengo os primers cinco centimos d'a suma que amenesto pa os míos vencimientos d'o 15... Ya lo veyetz, tos charro como un amigo,brenca tos amago. Tal vegada manyana mesmo vengan a emparar-me. No ye nuestra a culpa, no ye cierto! Hemos luitau dica zaguera hora. Hese quiesto aduyar-tos a pasar días d’apuro; pero tot ha acabau, soi fundiu; no tiengo ya ni un troz de pan pa partir-lo. Dimpués les tiende a man. Os obrers se la estreitan silenciosament. Y entre qualques menutos remaneixen allí, mirando as suyas ferramientas inutils, con os punyos zarraus. Atros días, dende l'amaneixer, las limas cantaban, os martiellos sinyalaban o ritmo; y tot ixo pareixe que aduerme ya en o polvo d'a fallita. Son vinte, son trenta familias que no habrán qué minchar a semana proxima.Qualques mullers que treballan en a fabrica sienten as glarimas humedir-les os uellos. Os hombres quieren amaneixer mas resueltos. Se fan os valients, decindo que a chent no se muere de fambre en París. Dimpués, quan l'amo los deixa y le veyen aluenyar-se, corrucau en ueito días, aclapau tal vegada por un desastre de mayors proporcions que as confesadas por ell, van salindo un por un, afogaus por l'angunia, con o corazón oprimiu, como que si salisen d'o quarto d'un muerto. O muerto ye o treballo, ye a maquina gran que remaneix muda y que o suyo escleto se destaca siniestro en a uembra. II.-L'obrero ye difuera d'a suya casa, en a carrera, enmeyo d'o arrigachuelo. Ha pasiau as faceras entre ueito días sin trobar treballo. De puerta en puerta ha iu ofrindo os suyos brazos, as suyas mans, ofrindo-se ell en cuerpo y alma pa qualsiquier fayena, pa la mas repugnant, a mas dura, a mas nociva. Y todas as puertas s'han zarrau. Alavez s'ofrió a treballar por a metat d'o chornal; pero as puertas remanioron zarradas. Encara que treballase de baldes no se le podría admitir. Ye a paralización d'o treballo, a terrible paralización que toca a muerto pa os quals habitan en as falsas. O panico ha aturau as industrias, y os diners, covardes, s'han amagau. A o cabo de ueito días tot ha concluiu. L'obrero ha feito una prebatina suprema y agora torna con paso tardo, con as mans vuedas, aclapau de miseria. A plevida caye; aquella tardi París, inundau de bardo, amaneixe funebre. L'hombre va caminando, recibindo l’aguarruxo sin sentir-lo, no sentindo mas que a suyafambre y aturando-se pa plegar menos luego. Inclina-se sobre o barrache d'o Sena: o río, que o suyo cabal ha enreciau, corre con una remor prolongau; a escuma blanca s'esgarra en chabiscaduras en un d'os tramos d'o puent. S’inclina mas, a colosal riada pasa debaixo d'ell lanzando-le un clamamiento furioso. Dimpués, piensa que sería una covardía y se va.A plevida ha cesau. O gas flamía en os escaparates d'as alfayerías. Si trencase un cristal, prendría pan pa qualques anyos con ubrir y zarrar a man. Las cocinas d'os restaurants s'encienden; y dezaga d'as cortinas de muselina blanca, veye chents que minchan. Aprecisa o paso, torna a puyar a os vicos extremos, trobando en o camín os rustidors y zucrerías d'o tot París fartón, que s’exibe a las horas d'a fambre. Como que a muller y a chicota ploraban por o maitín, les ofrió levar-les pan por a tarde. No s'ha atriviu a decir-les que heba mentiu, antes que se ficiose de nueit. En ir caminando, se pregunta cómo dentrará y qué les contestará pa que tiengan paciencia. Manimenos,no pueden remanir mas tiempo sin minchar. O prebaría encara, pero a muller y a chicota son muit febles.Un momento se le ocurre pedir almosna; pero quan una sinyora u un caballero pasan a o suyo costau y ell intenta prolargar a man, o suyo brazo se parlatica y a voz s'afoga en o suyo garganchón. Alavez remaneix plantau en a facera, entre que os transentz adineraus le tornan a espalda, creyendo- lo capino, en veyer a suya feroz fila de fambrudo. III.-A muller de l'obrero ha baixau a la puerta d'a carrera, deixando alto a la nina adormida. A muller ye muit delgada; leva un vestiu de percal. L'aire chelau d'a carrera la fa titiritiar. Ya no le queda brenca en casa: tot lo levó a o Montepío. Ueito días sin treballo están pro pa vuedar una casa. A vispra vendió a un trapaire o zaguer zarpau de lana d'a suya márfega: o colchón se fuo asinas; agora no queda mas que a tela. Allá alto la penchó debant d'a finestra, pa impedir que entre l'aire, porque a nina tuse muito.Sin decir brenca a o suyo hombre, ella tamién ha buscau por a suya parte. Pero a falta de treballo ha aconseguiu con mas dureza a las mullers que a os hombres. En o saso d'o suyo quarto siente a unas desgraciadas que ploran entre a nueit. Trobó una de piet en o rincón d'una carrera; unatra ha muerto; unatra ha desapareixiu. Afortunadament, ella tiene un buen hombre, un hombre que no bebe. Vivirían sin apuros si a falta de treballo no les i hese espullau de tot. Ha acotolau o credito: debe a o fornero, a o especiaire, a la fruitera y ya ni sisquiera s'atrive a pasar debant d'as botigas. Por a tarde estió a casa d'a suya chirmana a pedir-le una peceta amprada, pero allí trobó tamién tal miseria, que se chitó a plorar, sin decir brenca, y as dos, a suya chirmana y ella, estioron plorando muito tiempo. Dimpués, en marchar-se, la ofrió levar-le un troz de pan si o suyo hombre tornaba con bella cosa. L'hombre no torna. A plevida caye; a muller se refuchia en a puerta; grans gotas d'augua cayen a os suyos pietz; un polvet d'augua trascruza a suya saya. A ratos s’impacienta, se chita difuera manimenos a plevida, va dica o final d'a carrera pa veyer si veye a lo luen a o que aspera. Y quan torna, toda mullada, pasa a man por os suyos cabellos pa escorrer l'augua; encara cobra paciencia, secutida por curtos calofríos de calentura. Os transeuntz en ir y venir la codian y a pobra muller s’atapiza quanto puede atura no emprenyar a dengún. Os hombres la miran frent a frent y a ratos siente alientos calients que la rozan o cuello. Tot o París sospitoso, a carrera con o suyo bardo, as suyas claridatz crudas y o rodar d'os autos, pareixen querer pillar-la y arrullar-la a la regacha. Tiene fambre, perteneixe a totz. Debant i hai un fornero, y a pobra muller piensa en a chicota que aduerme alto. Dimpués, quan a la fin l'hombre amaneixe, rozando como un miserable as paretz d'as casas, se precepita a la suya trobada, y le mira ansiosament.—Qué i hai? — diz farfallando. En cuenta de contestar, l'obrero baixa a cabeza. Alavez, a muller puya a primera, palida como una muerta. IV.-Alto a chicota no aduerme. S'ha dispertau, y ye pensando frent a un cabo de vela que s’acora en un extremo d'a mesa. Y no se sabe qué pensamiento terrible y doloroso pasa sobre a cara d'aquellachiqueta de siet anyos, con trazas serias y marchitas de muller feita.Ye posada sobre o canto d'o cofre que le sirve de leito. Os suyos pietz espullaus tremolan de frío, as suyas mans de maniquiello enfermiza pretan contra o peito os trapos con que se cubre. Siente allí una cremadura, un fuego que querese amortar. Ye pensando.Nunca ha teniu chuguetz. No puede ir a la escuela porque no tiene zapatos. Recuerda que quan yera mas chicota a suya mai la levaba a prener o sol. Pero ixo ye luen. Calió mudar de cambra, y dende aquella epoca le pareixe que un gran frío bufó dentro d'a suya casa. Dende alavez nunca ha estau contenta; siempre ha teniu fambre.Ye una coseta profunda en a quala penetra sin poder comprender-la. Pus qué, totz tienen fambre? Ha procurau, manimenos, acostumbrar-se a ixo, pero no ha puesto. Piensa que ye masiau chicota y que cal estar gran pa saber. A mai sabe, sin dubda, ixa coseta que s'amaga a os ninos. Si s'atrivise, preguntaría quí nos traye asinas a o mundo pa que se tienga fambre. Dimpués, en a suya casa tot ye tant fiero! Mira a finestra, an l'aire secute a tela d'o colchón, as paretz espulladas, os muebles rotos, toda aquella vergüenya de falsa, que a falta de treballo emporqueya con a suya desasperación. Imachina haber soniau con cambras bien calients, en as qualas i heba cosetas que relucían; zarra os uellos pa tornar-las a veyer, y a traviés d'os suyos parpagos delgazaus, a flama d'a vela se convierte en un gran resplandor d'oro, en o qual deseyaría dentrar. Pero l'aire bufa y por a finestra plega una corrient tant fuerte d'aire que la produz un acceso de tus. A nina tiene os uellos plenos de glarimas. Dinantes teneba miedo quan la deixaban sola; agora no sabe, lo mesmo le da. Como que no s'ha minchau dende a vispra, creye que a suya mai ha baixau a buscar pan. Alavez ista ideya la divierte. Tallará o suyo pan en trozos chicorrons, los irá pillando a bonico, un por un. Chugará con o suyo pan. A mai ha tornau, o pai ha zarrau a puerta. A nina les mira as mans a os dos, muit sorprendida. Y, como que cosa dicen, a o cabo d'un momento a chicota repite con ton de cantelina:—Tiengo fambre, tiengo fambre. O pai, en un rincón, s'ha pillau a cabeza entre os punyos; allí remaneix aclapau, secutidas as espaldas por esgarradors y silenciosos chemecos. A mai, contenendo as suyas glarimas, chita a chicota. O tape con totz os zarrios que i hai en a casa; le diz que sía buena, que aduerma. Pero a nina, a la quala o frío fa dar dient con dient y que siente o fuego d'o suyo peito cremar-la con mas fuerza, se fa atrivida. Se pencha d'o cuello d'a suya mai y muit quedet: —Die, mama, le pregunta, pero por qué tenemos fambre? Woman/ muller--------------------Amphetamine Discharge (3:44) Y dica aquí o programa de hue; si t’ha feito goyo, nos ascuitamos en a radio, nos veyemos en suenios Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas--------------------------Sheryll Crow (4:20)

O Suenio d'o Dragón: Mullers Libres

O Suenio d'o Dragón: Mullers Libres

Cabecera ------------------0:44 Buen dia, si hue ye mierques y somos en Radio La Granja, isto ha de ser....O Suenio d’o Dragón. Dende o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión, pretando-le fuego a la reyalidat!!!! Prencipiamos!!!! Sueños/ Suenios-------------------Las Grecas (3:01) Mosica de fundo----------------In Jazz we trust/ en o Jazz creyemos----------------Anita O’Day o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro.......nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet....Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. En parolas d’Emma Goldman: O gran defecto d'a emancipacion en l'actualidat estriba en a suya inflesibilidat artificial y en a suya respetabilidat estreita, que produz en l'alma d'a muller un vueito que no deixa beber d'a fuent d'a vida. En una ocasion sinyalé que pareixe existir una relación más profunda entre a mai y a duenya de casa d'o viello estilo, tot y que iste dedicada a cargo d'os chiquetz y a procurar a felicidat d'os quals ama, y a verdadera muller nueva, que entre ista y a mayoría d'as suyas chirmanas emancipadas. As disciplas d'a emancipacion pura y simpla pensoron de yo que yera una hereche digna d'a foguera. O suya ceguera no les deixo veyer que a mía comparanza entre lo viello y lo nuevo yera simplament pa contrimostrar que un gran numero d'as nuestras güelas teneban más sangre en as venas, más humor y enchenio, y, pro, muita más naturalidat, buen corazon y sencillez, que a mayoría d'as nuestras profesionals emancipadas, que implen os colechios, aulas universitarias y usinas. Con isto no quiero decir que calga tornar a o pasau, ni que condene a la muller a os suyos antigos dominios de la cocina y os fillos. A salvación ye en l'abance enta un futuro más brillant y más claro. Amenestemos desprender-nos sin estorbaduras d'as viellas tradicions y costumbres, y o movimiento en pro d'a emancipacion d'a muller no ha dau dica agora más que o primer paso en ixa endreza. Cal asperar que se consoliden y realicen nuevos abances. O dreito a o voto y a igualdat de dreitos civils son reivindicacions chustas, pero a verdadera emancipacion no prencipia ni en as urnias ni en os tribunals, sino en l'alma d'a muller. A historia nos conta que toda clase oprimida obtenió a verdadera libertat d'os suyos senyors por os suyos propios esfuerzos. Cal que a muller aprenda ixa licción, que se de cuenta que a libertatplegase an plegue a suya capacidat d'aconseguir-la. Por tanto, ye muito más important que empecipie con a suya recheneracion interior, que abandone o lastre d'os prechudicios, d'as tradicions y d'os costumbres. A exichencia de dreitos iguals en totz os aspectos d'a vida profesional ye muit chusta, pero, al cabo de tot, o dreito más important ye o dreito a amar y estar amada. Pro, si l’emancipacion parcial ha de convertir-se en una emancipacion completa y autentica d'a muller, habrá d’acabar con a redicula pretension que estar amada, convertir-se en novia y mai, ye sinonimo d'esclava u subordinada. Habrá que rematar con l’estupido concepto d'o dualismo d'os sexos, u que l'hombre y a muller represientan dos mundos antagonicos. A mezquindat desepara y a libertat une. Siamos grans y desprendidas y no ixuplidemos os afers vitals, atabaladas por as chiquezas. Una ideya verdaderament chusta d'a relación entre os sexos no almitirá os conceptos de conqueridor y conquerida; l’unico important ye dar-se a si mesmo sin limites pa trobar-se pero rico, pero profundo y millor. Solament ixo puede emplir o vueito y transformar a trachedia d'a muller emancipada en un goyo sin limites. Ni puta, ni santa---------------------Generación Ska (2:39) En chinero de 1936 gana as eslecions o Frent Popular, aconformau por as fuerzas de cuchas. A CNT no se presentó a l’escrutinio pero deixó en libertat a la militancia, que votó masivament por o Frent de cuchas; poco dimpués, prencipiada a guerra, o gubierno de Largo Caballero pide a l'anarquismo que s'implique en o gubierno de salvación nacional. Dura decisión estió ista pa o movimiento libertario, ya que l'anarquismo como que tal, aborreixe qualsiquier tipo de gubierno. Federica Montseny, Juan García Oliver y Joan Peiró accedeixen a senglas carteras ministerials. Antes d'este blinco ideolochico de puro compromiso con a II Republica a causa d'o estau de guerra que s'heba produciu, un grupo de mullers anarquistas, en 1934, s’apercatan que l’ideyario libertario ye perfecto en as reunions de partiu, en as asembleyas y pasquins, pero una vegada plegaus a os fogars, l'hombre sigue estando l'amo patriarcal y a muller contina sumida en a crianza, l'analfabetismo y o cudiau d'a casa. Constatan, con pena, que en ixas agrupacions a voz d'a muller nunca s'escuita y si s'intenta charrar, as risas y as descalificacions son tonica comuna. Libertarios sí, pero machistas tamién. Comprenden que la luita libertaria será incompleta si no s’aconforma la luita feminista y de clase a la vegada. Aborreixen d'o feminismo burcés que pretende a equiparación a l'hombre, van mas enta allá. No hi ha prau con aconseguir dreitos burceses sino que avogan por a fin d'o capitalismo como que exponent maximo d'o poder patriarcal. A la vegada no s’acontentan con l’ideyario d'a resta de partius de cucha, y consideran que lo prioritario ye ganar a guerra, dimpués, de forma automatica s'aconseguirán os dreitos. A experiencia d'as mullers integrantz de l'anarcosindicalismo, les diz que no, que cal entablar la luita en paralelo pa que no tornen a obviar-se, una vegada acabada a guerra, os dreitos d'a muller. Lucía Sánchez Saornil, Mercedes Comaposada y Amparo Poch y Gascón fundan conchuntament la revista Mullers Libres, a la vegada que prencipian, chunto a atras companyeras, una enorme labor proselitista dezaga d'a formación y liberación femenina. O suyo quefer ye liberador, culturizando a las mullers espanyolas, en totz os ambitos pa liberar-las d'as tres cadenas: muller, fogar y crianza. Pa ixo prencipian un quefer integral.Cadaguna d'ellas tiene una función asumida dentro d'o colectivo, Sánchez Saornil, poeta y articulista, escribe y dedica tiempo a la formación, Comaposada, a la difusión d'as ideyas y un proselitismo amplio que le fa aconseguir a unificación con as companyeras de Catalunya y Poch y Gacón, medica de profesión , se dedica a la difusión d'a conoixencia d'o propio cuerpo, o sexo y os metodos anticonceptivos, cosetas todas ellas terriblement escandalosas en a epoca. Tant solament explicar a las mullers o metodo Ogino y o desfrute sexual se convertiba en motivo d’escandalo absoluto y menaza a o propio sistema patriarcal susteniu por os poders publicos y a ilesia, que s'oposa con ferocidat a la difusión d'istas ideyas empoderadoras. As integrantz de Mullers Libres, fan plegar o suyo mensache a las anarquistas catalanas que acullen con entusiasmo a ideya y se forma en Barcelona, o Grupo Cultural Femenín, a la vegada que o movimiento liberador va extendendo os suyos tentaclos por tot l’estau. Tamién en Valencia en 1937 s'estableixen as ordinacions d'a Federación Nacional de Mullers Libres. Concha Liaño, refutada anarquista que s'integró en aquellas misions d'educación recuerda: “yera emocionant, commovedor, comprebar cómo as mullers s'esforzaban en aprofitar una ocasión que les permitiba salir d'a suya conformada impotencia y de tantos sieglos d'inchusta sumisión. Pa la muller espanyola ixe estió o suyo momento estelar”. En Libertad/ En Libertat ---------------------D’Colorao (3:34) La revista Mullers Libres, fundada por, como ya hemos dito, Amparo Poch y Gascón, Lucía Sánchez Saornil y Mercedes Comaposada, plegó a contar con mas de 20.000 afilladas que recibiban con devoción cada numero a la vegada que se prodigan asembleyas an s'explica a la muller a importancia d’alfabetizar-se, d'aprender un oficio, de culturizar-se, liberar-se d'a prostitución albandonando a sumisión milenaria en que las ha sumiu o patriarcau burcés aliau con una Ilesia retrograda y misochina. Se fundoron 170 seccions locals en tot o país, de centros an se culturizaba a la muller, se explicaban metodos *anticonceptivos, o dreito en placer sexual, o cudiau d'o propio cuerpo y a dignidat de saber-se iguals a l'hombre. A difusión d'o ideyario feminista libertario ubre as mentz y os corazons de cientos de milars de mullers en Espanya acotoladas por a forca patriarcal. Dimpués d'una reunión con as companyeras libertarias que explican a liberación femenina ya cosa será igual pa las mullers espanyolas. No solament en Madrit y Barcelona pilla a mecha d'a libertat, le siguen Guadalajara, San Sebastián y en menor medida atras provincias espanyolas. Federica Montseny, filla d'anarquistas, educada en un ambient libertario dende a nineza, ye una d'istas mullers que dedica tiempo a viachiar fendo un quefer docent de gran altura. Accedeix, como que diciemos, a o gubierno de Largo Caballero, como ministra de Sanidat y Afers Socials, o siet de Noviembre de 1936, entre solament seis meses se lanza a instruyir uns prochectos pioners que encara hue nos enlucernan por a suya modernidat. En a Espanya de 1936, Montseny presienta a o Consello de Ministros una lei d'Aborto que ha estau copiada por países europeus en os anyos sixanta y setanta d'o sieglo XX. No podió quitar-se abance a causa d'a oposición de quantos ministros d'o gabinete, pero sí se promulgué una lei d'Aborto en Catalunya, que Montseny intentó por totz os meyos, canalizar ent'a resta d'o estau:“Habié de recorrer a l’endromina d'extender a la resta d'a Espanya republicana os beneficios d'o decreto sobre o dreito a la interrupción artificial d'o prenyo adoptau por a Cheneralidat de Catalunya. Heba de buscar-se una solución a o drama de milars de mullers que, cargadas de fillos, recorreyan a meyos extra medicals u casers pa suprimir emprenyaduras no deseyadas. Caleba privar a catatombe de mullers que yeran victimas de maniobras abortivas que las mutilaban pa siempre y que, en muitas ocasions, les costaban a vida”, confesó Montseny en as suyas memorias. En o ministerio encabezau por Federica Montseny, se prochectan tamién os Fogars Infantils an se replega a os ninos, se les cudia, alimentando-les debidament pa que as mais puedan treballar. En Valencia dio tiempo a creyar-se un d'istos Fogars. Prochecta minchadors pa embrazadas an reciben menús adequaus a o suyo estau. Creya os Libertarios de Prostitución, estando isto verdaderament revolucionario -pensemos que s'ha reciclau a ideya en a Quatrena Ola Feminista-. Se realizan tallers an aprenden oficios que as liberten d'as zarpas de proxenetas. En os Libertarios se les amuestra a leyer, escribir, protechendo- las y acullindo-las dica a suya integración social. Plega mesmo a prochectar un instituto d'investigación sobre o cancer. S'estudeyan prochectos sobre igualdat salarial, coeducación, reparto de quefers en o fogar y l'amor libre ya que aborreixen o matrimonio como forma de sumisión legal a l'hombre. Estioron prochectos que en seis meses tasament podioron encetar-se y enchegar de forma precaria. A o dimitir, por a crisi d'o gubierno de Largo Caballero, garra d'ells trascende perdendo-se en parte a posibilidat d'abance pa las mullers d'a epoca. Muto/ Muller-------------------Coco Mbassi(4:54) La revista Mullers Libres y a docencia libertaria continó dica o final d'a guerra an s'enronoron trachicament todas as ideyas de modernización y libertat d'a sociedat espanyola, sobre tot d'a muller. A labor d'as mullers libertarias no rebló entre a guerra en os suyos ideyals, estando muit diferenciada d'a militancia social/comunista que propugnaba solament la luita por a Republica y aconseguir o trunfo en a guerra. As mullers anarquistas no solament luitan por istas fins sino que mantienen a flama d'a revolución feminista pensando que en acabar a guerra a muller no puede tornar a o fogar en as mesmas condicions anteriors. No i hai tornada dezaga. Martha Ackelsberg autora de Mullers Libres. L'anarquismo y la luita por a emancipación d'as mullers, sinyala en o suyo libro: “Insistiban que a participación d'as mullers en o mercau laboral, por eixemplo, no habría d'estar un cambeo temporal, a causa d'as necesidatz de guerra, sino un cambeo mas permanent en a forma en que as mullers yeran vistas en os suyos papers en a sociedat” Un largo silencio de decenios aniebló a la sociedat espanyola, con o retacule que suposó o trunfo d'o faxismo que encorraló de nuevo a la muller en o fogar u a ilesia sin deixar un aliento a os aires de libertat que trayioron as pioneras d'o feminismo libertario.Todas ellas sufrioron exilio, engarcholamientos, campos de concentración, ninguneyos constants y a ocultación d'as suyas obras, en muitos casos magnificas. O telón d'o oscurantismo se cenyió sobre a nuestra Peninsula. Hue continamos reivindicando y sentindonos muit orgullosas d'aquellas mullers exponents d'un feminismo que ha estau imitau por muitos países d'o contexto europeu y encara hue nos sigue pareixendo modelicament revolucionario. (Octubre de 1937) Himno de Mujeres Libres -Himno de Mullers Libres ----------Fanfare Libertaria (1:27) “Punyo en alto mullers d'Iberia enta horizonts prenyaus de luz por rotas ardients, os pietz en a tierra a frent en l'azul. Afirmando promesas de vida desafiamos a tradición modelemos l'archila calient d'un mundo que naixe d'o dolor. Que o pasau se funda en a no-cosa! qué nos importa l'ahiere! Queremos escribir de nuevo a parola MULLER. Punyo en alto mullers d'o mundo enta horizonts prenyaus de luz, por rotas ardients, abance, abance, de cara a la luz.” Dóna rebel.la’t/ muller rebela-te----------------Skaparàpid (3:22)Sin treballo! Por o maitín, quan os obrers plegan a o taller, lo troban fredo, como que escurexiu con a tristeza que se desprende d'una ruina. En o fondo de la sala prencipal, a maquina ye silenciosa, con os suyos brazos delgaus, as suyas ruedas immobils; y ella, que o suyo bufo y movimiento animan habitualment toda a casa, con os traquito d'o suyo corazón de chigant, incansable en a faina, adhibe a o conchunto una malinconía mas. L'amo baixa d'o suyo espacho y con aire de tristeza diz a os suyos obrers: —Fillos míos, hue no i hai treballo... Ya no vienen pedius, de todas partes recibo contraordens, voi a quedar-me con as existencias entre as mans. Iste mes d'Aviento, con o qual contaba, iste mes que atros anyos ye de tanto treballo, menaza arruinar as casas mas fuertes... Cal suspender-lo tot. Y, en veyer que os obrers se miran uns a atros, con o espanto que les imbuye a ideya de tornar a casa, con o espanto d'a fambre que les menaza pa o día siguient, adhibe en voz mas baixa: —No soi egoísta, no, tos lo churo... A mía situación ye tant terrible, mas terrible tal vegada que a vuestra. En ueito días he perdiu cinquanta mil pecetas. Hue aturo o treballo pa no afondar mas a simera; ni sisquiera tiengo os primers cinco centimos d'a suma que amenesto pa os míos vencimientos d'o 15... Ya lo veyetz, tos charro como un amigo,brenca tos amago. Tal vegada manyana mesmo vengan a emparar-me. No ye nuestra a culpa, no ye cierto! Hemos luitau dica zaguera hora. Hese quiesto aduyar-tos a pasar días d’apuro; pero tot ha acabau, soi fundiu; no tiengo ya ni un troz de pan pa partir-lo. Dimpués les tiende a man. Os obrers se la estreitan silenciosament. Y entre qualques menutos remaneixen allí, mirando as suyas ferramientas inutils, con os punyos zarraus. Atros días, dende l'amaneixer, las limas cantaban, os martiellos sinyalaban o ritmo; y tot ixo pareixe que aduerme ya en o polvo d'a fallita. Son vinte, son trenta familias que no habrán qué minchar a semana proxima.Qualques mullers que treballan en a fabrica sienten as glarimas humedir-les os uellos. Os hombres quieren amaneixer mas resueltos. Se fan os valients, decindo que a chent no se muere de fambre en París. Dimpués, quan l'amo los deixa y le veyen aluenyar-se, corrucau en ueito días, aclapau tal vegada por un desastre de mayors proporcions que as confesadas por ell, van salindo un por un, afogaus por l'angunia, con o corazón oprimiu, como que si salisen d'o quarto d'un muerto. O muerto ye o treballo, ye a maquina gran que remaneix muda y que o suyo escleto se destaca siniestro en a uembra. II.-L'obrero ye difuera d'a suya casa, en a carrera, enmeyo d'o arrigachuelo. Ha pasiau as faceras entre ueito días sin trobar treballo. De puerta en puerta ha iu ofrindo os suyos brazos, as suyas mans, ofrindo-se ell en cuerpo y alma pa qualsiquier fayena, pa la mas repugnant, a mas dura, a mas nociva. Y todas as puertas s'han zarrau. Alavez s'ofrió a treballar por a metat d'o chornal; pero as puertas remanioron zarradas. Encara que treballase de baldes no se le podría admitir. Ye a paralización d'o treballo, a terrible paralización que toca a muerto pa os quals habitan en as falsas. O panico ha aturau as industrias, y os diners, covardes, s'han amagau. A o cabo de ueito días tot ha concluiu. L'obrero ha feito una prebatina suprema y agora torna con paso tardo, con as mans vuedas, aclapau de miseria. A plevida caye; aquella tardi París, inundau de bardo, amaneixe funebre. L'hombre va caminando, recibindo l’aguarruxo sin sentir-lo, no sentindo mas que a suyafambre y aturando-se pa plegar menos luego. Inclina-se sobre o barrache d'o Sena: o río, que o suyo cabal ha enreciau, corre con una remor prolongau; a escuma blanca s'esgarra en chabiscaduras en un d'os tramos d'o puent. S’inclina mas, a colosal riada pasa debaixo d'ell lanzando-le un clamamiento furioso. Dimpués, piensa que sería una covardía y se va.A plevida ha cesau. O gas flamía en os escaparates d'as alfayerías. Si trencase un cristal, prendría pan pa qualques anyos con ubrir y zarrar a man. Las cocinas d'os restaurants s'encienden; y dezaga d'as cortinas de muselina blanca, veye chents que minchan. Aprecisa o paso, torna a puyar a os vicos extremos, trobando en o camín os rustidors y zucrerías d'o tot París fartón, que s’exibe a las horas d'a fambre. Como que a muller y a chicota ploraban por o maitín, les ofrió levar-les pan por a tarde. No s'ha atriviu a decir-les que heba mentiu, antes que se ficiose de nueit. En ir caminando, se pregunta cómo dentrará y qué les contestará pa que tiengan paciencia. Manimenos,no pueden remanir mas tiempo sin minchar. O prebaría encara, pero a muller y a chicota son muit febles.Un momento se le ocurre pedir almosna; pero quan una sinyora u un caballero pasan a o suyo costau y ell intenta prolargar a man, o suyo brazo se parlatica y a voz s'afoga en o suyo garganchón. Alavez remaneix plantau en a facera, entre que os transentz adineraus le tornan a espalda, creyendo- lo capino, en veyer a suya feroz fila de fambrudo. III.-A muller de l'obrero ha baixau a la puerta d'a carrera, deixando alto a la nina adormida. A muller ye muit delgada; leva un vestiu de percal. L'aire chelau d'a carrera la fa titiritiar. Ya no le queda brenca en casa: tot lo levó a o Montepío. Ueito días sin treballo están pro pa vuedar una casa. A vispra vendió a un trapaire o zaguer zarpau de lana d'a suya márfega: o colchón se fuo asinas; agora no queda mas que a tela. Allá alto la penchó debant d'a finestra, pa impedir que entre l'aire, porque a nina tuse muito.Sin decir brenca a o suyo hombre, ella tamién ha buscau por a suya parte. Pero a falta de treballo ha aconseguiu con mas dureza a las mullers que a os hombres. En o saso d'o suyo quarto siente a unas desgraciadas que ploran entre a nueit. Trobó una de piet en o rincón d'una carrera; unatra ha muerto; unatra ha desapareixiu. Afortunadament, ella tiene un buen hombre, un hombre que no bebe. Vivirían sin apuros si a falta de treballo no les i hese espullau de tot. Ha acotolau o credito: debe a o fornero, a o especiaire, a la fruitera y ya ni sisquiera s'atrive a pasar debant d'as botigas. Por a tarde estió a casa d'a suya chirmana a pedir-le una peceta amprada, pero allí trobó tamién tal miseria, que se chitó a plorar, sin decir brenca, y as dos, a suya chirmana y ella, estioron plorando muito tiempo. Dimpués, en marchar-se, la ofrió levar-le un troz de pan si o suyo hombre tornaba con bella cosa. L'hombre no torna. A plevida caye; a muller se refuchia en a puerta; grans gotas d'augua cayen a os suyos pietz; un polvet d'augua trascruza a suya saya. A ratos s’impacienta, se chita difuera manimenos a plevida, va dica o final d'a carrera pa veyer si veye a lo luen a o que aspera. Y quan torna, toda mullada, pasa a man por os suyos cabellos pa escorrer l'augua; encara cobra paciencia, secutida por curtos calofríos de calentura. Os transeuntz en ir y venir la codian y a pobra muller s’atapiza quanto puede atura no emprenyar a dengún. Os hombres la miran frent a frent y a ratos siente alientos calients que la rozan o cuello. Tot o París sospitoso, a carrera con o suyo bardo, as suyas claridatz crudas y o rodar d'os autos, pareixen querer pillar-la y arrullar-la a la regacha. Tiene fambre, perteneixe a totz. Debant i hai un fornero, y a pobra muller piensa en a chicota que aduerme alto. Dimpués, quan a la fin l'hombre amaneixe, rozando como un miserable as paretz d'as casas, se precepita a la suya trobada, y le mira ansiosament.—Qué i hai? — diz farfallando. En cuenta de contestar, l'obrero baixa a cabeza. Alavez, a muller puya a primera, palida como una muerta. IV.-Alto a chicota no aduerme. S'ha dispertau, y ye pensando frent a un cabo de vela que s’acora en un extremo d'a mesa. Y no se sabe qué pensamiento terrible y doloroso pasa sobre a cara d'aquellachiqueta de siet anyos, con trazas serias y marchitas de muller feita.Ye posada sobre o canto d'o cofre que le sirve de leito. Os suyos pietz espullaus tremolan de frío, as suyas mans de maniquiello enfermiza pretan contra o peito os trapos con que se cubre. Siente allí una cremadura, un fuego que querese amortar. Ye pensando.Nunca ha teniu chuguetz. No puede ir a la escuela porque no tiene zapatos. Recuerda que quan yera mas chicota a suya mai la levaba a prener o sol. Pero ixo ye luen. Calió mudar de cambra, y dende aquella epoca le pareixe que un gran frío bufó dentro d'a suya casa. Dende alavez nunca ha estau contenta; siempre ha teniu fambre.Ye una coseta profunda en a quala penetra sin poder comprender-la. Pus qué, totz tienen fambre? Ha procurau, manimenos, acostumbrar-se a ixo, pero no ha puesto. Piensa que ye masiau chicota y que cal estar gran pa saber. A mai sabe, sin dubda, ixa coseta que s'amaga a os ninos. Si s'atrivise, preguntaría quí nos traye asinas a o mundo pa que se tienga fambre. Dimpués, en a suya casa tot ye tant fiero! Mira a finestra, an l'aire secute a tela d'o colchón, as paretz espulladas, os muebles rotos, toda aquella vergüenya de falsa, que a falta de treballo emporqueya con a suya desasperación. Imachina haber soniau con cambras bien calients, en as qualas i heba cosetas que relucían; zarra os uellos pa tornar-las a veyer, y a traviés d'os suyos parpagos delgazaus, a flama d'a vela se convierte en un gran resplandor d'oro, en o qual deseyaría dentrar. Pero l'aire bufa y por a finestra plega una corrient tant fuerte d'aire que la produz un acceso de tus. A nina tiene os uellos plenos de glarimas. Dinantes teneba miedo quan la deixaban sola; agora no sabe, lo mesmo le da. Como que no s'ha minchau dende a vispra, creye que a suya mai ha baixau a buscar pan. Alavez ista ideya la divierte. Tallará o suyo pan en trozos chicorrons, los irá pillando a bonico, un por un. Chugará con o suyo pan. A mai ha tornau, o pai ha zarrau a puerta. A nina les mira as mans a os dos, muit sorprendida. Y, como que cosa dicen, a o cabo d'un momento a chicota repite con ton de cantelina:—Tiengo fambre, tiengo fambre. O pai, en un rincón, s'ha pillau a cabeza entre os punyos; allí remaneix aclapau, secutidas as espaldas por esgarradors y silenciosos chemecos. A mai, contenendo as suyas glarimas, chita a chicota. O tape con totz os zarrios que i hai en a casa; le diz que sía buena, que aduerma. Pero a nina, a la quala o frío fa dar dient con dient y que siente o fuego d'o suyo peito cremar-la con mas fuerza, se fa atrivida. Se pencha d'o cuello d'a suya mai y muit quedet: —Die, mama, le pregunta, pero por qué tenemos fambre? Woman/ muller--------------------Amphetamine Discharge (3:44) Y dica aquí o programa de hue; si t’ha feito goyo, nos ascuitamos en a radio, nos veyemos en suenios Baby please don’t go/ Chiqueta, por favor, no vaigas--------------------------Sheryll Crow (4:20)

Asturies Negra 2 Confieso que he soniau

Asturies Negra 2 Confieso que he soniau

Dentrada-----------------------Sueños-----------------Club Eléctrico(4:03) Buen dia, si hue ye mierques, isto ha de ser O Suenio d ́o Dragón, , dende Radio La Granja, en o 102.1 d ́a F.M, en o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión. 35 anyos camín d ́a imortalidat, porque o fuego no muere. Pretemos-le fuego a la reyalidat!!!! Cuña Crowfounding-------------------1:48 Mosica de fondo-----------------Moby----------------Moby. o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro.......nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet....Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Poco se sabe d'a vida de Tina Modotti amás d'as suyas fotografías, ya que no quedó muito mas rastro d'ella que as tres cintas mudas en as qualas participó como actriz a primers d'os anyos vinte; o texto an plasmó as suyas ideyas sobre a fotografía; as cartas que ninvió a o suyo mayestro, Edward Weston; os testimonios d'a chent que la conoixió y un par de sucesos que a prensa d'ixe tiempo s'encargó d'emponderar, pero son datos mas que suficients pa catalogar-la como que una fotografa excepcional, compromesa y abanzada a o suyo tiempo. Modotti yera un misterio, aluenyada d'os moldes en os quals se le quereba encasillar: ni politizada femme fatale ni trachica victima d'o destín. Tina naixió o 16 d'agosto de 1896 en Udine, a o norte d'Italia. O suyo pai yera mecanico y a suya mai se dedicaba a os quefers d'o fogar, pero dica os 12 anyos podió educar-se en escuelas italianas y austriacas. A partir d'astí, por os tasos recursos economicos d'a suya familia se veyió obligada a treballar en una d'as fabricas textils d'a ciudat y como que a situación no amilloró, en 1913 a familia emigró a Santo Francisco (Estaus Unius), an empecipió a treballar en una fabrica de seda y dimpués como modista. Teneba solament 21 anyos quan se casa con un artista clamau Roubaix de l'Abrie Richey, conoixiu como que ‘Robo’. Gracias a iste matrimonio dentra en Hollywood como actriz de cintas mudas. O suyo companyer habió de viachiar a Mexico por treballo y en as suyas cartas le conta a Tina las marabillas d'o país, bella cosa que estió decisivo pa que viachiase ella dimpués. ‘Robo’ muere de picueta en 1922 y en ixos momentos a choven Tina ya s'intresa por a fotografía, o que uniu a la fascinación que sentiba en ixos momentos por o fotografo estaunidense Edward Weston, amigo d'o suyo esposo y de qui s'enamora, acreixe ixe intrés. Edward Weston yera, a inicios d'os anyos vinte, un fotografo pro reconoixiu, ya que teneba un estudeyo propio dende o qual produciba os retratos que yeran a prencipal fuent d'o suyo treballo, pero tamién yera un artista ocupau en trobar un vocabulario propio, distinto d'o estilo que dominaba a fotografía d'a epoca. Por a suya parte, Tina Modotti, diez anyos mas choven, yera una actriz queveniba d'o cine mudo y que, por qüestions d'o destín, se tornó, en primeras, modelo de Weston, dimpués a suya alumna, dimpués o suyo asistent y, finalment, a suya amante. Chuntos, decidioron abandonar California -y deixar allí a la muller y fillos de Weston- pa prebar suerte en Mexico. L ‘affaire’ remató a os quatro anyos; quan Weston tornó a Estaus Unius y Modotti prencipió o suyo periplo como que militant comunista. Tina teneba una forma muit especial de caminar, de charrar, de vestir, y dica de ficar-se en augua espullada en o terrau... Tot en ella yera chocant y sensual, y mas pa os mexicans, poco acostumbraus a una muller con ixas caracteristicas en aquella epoca. A la choven artista l ́impactó tanto Mexico que querió plasmar-lo en imachens como que un homenache, encara que no solament replecó as suyas formas esteticas, sino que retrató a visión d'un país pleno de miseria y inchusticia. O aconsiguioron en Mexico estió rechistrar a quintaesencia d'as cosetas, en cuenta d ́un aspecto superficial u pasachero, y pa aconseguir-lo se disposoron a retratar os obchectos ordinarios, como que un escusau, una cebolla u un caragol, desapareixendo as scenas de grupo, os paisaches y os retratos, encara que no as formas humanas. A ideya yera chugar con as formas, aturar-las antes que se tornasen incomprensibles y tornar-las suchetos d'a mas detallada inspección fotografica. A Tina Modotti a fotografía empecipió a servir-le pa charrar d'afers que le importaban y, asinas, as suyas imachens estioron adquirindo un cariz politico, de denuncia. Se convirtió en a fotografa trigada pa o florau movimiento mural mexicano, documentando as obras de José Clemente Orozco y Diego Rivera. O suyo vocabulario visual maduró tanto como que os suyos experimentos formals, con interiors arquitectonicos, flors y paisaches urbans, y especialment en as suyas muitas imachens de labradors y obrers. Sangre d ́ochobre---------------------------Skanda. En 1927 s ́afilió a o Partiu Comunista Mexicano y dica dica 1940 treballó como que editora colaboradera y fotografa d'a revista ‘*Folklor Mexicano’. Un anyo dimpués prencipió un romance con o revolucionario cubano Julio Antonio Mella, pero feneixió asasinau en 1929 y ella estió acusada d'estar consiente d'o asasinato encara que estió declarada innocent dimpués. A l'anyo siguient, manimenos, la acusoron d'haber preso parte en l'intento d ́asasinato de Pascual Ortiz Rubio, president de Mexico, por o que ye feita fuera d'o país. D'allí salió acompanyada d'o lider comunista Vittorio Vidali con destín a Alemanya. En Berlín Tina Modotti se fa miembro d'a Union de Fotografos de Prensa y publica as suyas imachens en ‘Der Arbeiter-Fotograf’, pero decide abandonar a fotografía por l'activismo politico mientres se troba en Moscú treballando pa la Cruz Roya Internacional d'a URSS. Poco dimpués, en 1934, viacheya a Espanya y en prencipiar a Guerra Civil forma parte d'o Quinto Rechimiento, an mantiene que pa ella no ye compatible l'arte con a violencia d'os escayecimientos. En 1939 Tina tornó como que asilada a Mexico, an continó a suya actividat politica a traviés de l'Alianza Antifascista Giuseppe Garibaldi. Un anyo dimpués, o president Lázaro Cárdenas anuló a suya expulsión.Murió, en extranyas circumstancias -uns dicen que d'un ataque cardiaco y atros que a causa d'una porgadura comunista-, o 5 de chinero de 1942 en l'interior d'un taxi que la levaba a casa. Teneba solament 46 anyos. En a suya lapida, ubicada en o panteón Dolores d'a Ciudat de Mexico, se leye un verso de Pablo Neruda: “Tina Modotti, chirmana, no aduermes, no, no aduermes; tal vegada o tuyo corazón siente creixer a rosa d'ahiere, a zaguera rosa d'ahiere, a nueva rosa”. Poema 15-------------------Mercedes Sosa (3:18) Tina Modotti ha muerto Tina Modotti, chirmana, no aduermes, no, no aduermes: tal vegada o tuyo corazón siente creixer a rosa d'ahiere, a zaguera rosa d'ahiere, a nueva rosa. Descansa dulzament, chirmana. A nueva rosa ye tuya, a nueva tierra ye tuya: t'has meso un nuevo trache de simient profunda y o tuyo suau silencio s'imple de radices. No adormirás en vano, chirmana. Puro ye o tuyo dulce nombre, pura ye a tuya frachil vida, d'abella, uembra, fuego, nieu, silencio, esbruma, d ́acero, linia, polen, se construyó a tuya ferria, a tuya delgada estructura. O chacal d'a alhaja d'o tuyo cuerpo adormiu encara asoma a pluma y l'alma ensangrentadas como si tu podeses, chirmana, devantar-te, fendo a riseta sobre o bardo. A la mía patria te levo pa que no te toquen, a la mía patria de nieu pa que a tuya pureza no plegue a l'asasino, ni a o chacal, ni a o vendiu: allí serás tranquila.Sientes un paso, un paso pleno de pasos, bella cosa gran dende l ́estepa, dende o Don, dende o frío? Sientes un paso de soldau firme en a nieu? Chirmana, son os tuyos trangos. Ya pasarán un día por a tuya chicota fuesa, antes que as rosas d'ahiere s ́estorben; ya pasarán a veyer os d'un día, manyana, an ye cremando o tuyo silencio. Un mundo marcha a o mundo an tu ibas, chirmana. Abanzan cada día os cantos d'a tuya boca en a boca d'o pueblo glorioso que tu amabas. O tuyo corazón valient. En as viellas cocinas d'a tuya patria, en as rotas polvorientas, bella cosa se diz y pansa, bella cosa torna a la flama d'o tuyo adorau pueblo, bella cosa dispierta y canta. Son os tuyos, chirmana: os que hue dicen o tuyo nombre, os que de todas parte de l'augua, d'a tierra, con o tuyo nombre atros nombres callamos y decimos. Porque o fuego no muere. Pablo Neruda Confieso que he viviu; Pablo Neruda Confieso que he viviu ye un libro que replega as memorias d'o poeta chileno Pablo Neruda, publicau por primera vegada 1974.Se tracta d'una obra postuma, que reune as impresions de l'autor quasi dica o mesmo momento d'a suya muerte. En o libro, Neruda fa un recorriu por o suyo trayectoria vital: os fumaders d ́opio en Tailandia, a Birmania dominada por os angleses, as suyas experiencias con tot tipo de mullers en tot tipo de situacions, as conversacions entre o poeta y Ernesto Che Guevara, os suyos viaches a Mexico u a la URSS, o suyo consulau en Espanya entre a Segunda Republica Espanyola y a suya ardua labor dimpués d'o esclatiu d'a Guerra Civil espanyola pa salvar d'a garchola y d'a muerte a republicans, anarquistas y tot aquell que estase oprimiu baixo o rechimen franquista, embarcando-los en o barco Winnipeg rumbo a l'exilio. Istos y atros sucesos se recreyan nitidament en a mente de l'autor. A obra, escrita a lo largo de quantos anyos, remata estrepitosament con a muerte d'o poeta, tasament dotze días dimpués d'o violento Truco d'Estau de 1973 que acabó con a vida y con o gubierno deSalvador Allende. Neruda remata as suyas memorias condenando o sangriento truco d'Estau y recordando con dolor la figura d'o suyo amigo, o president Allende. “... Me tocó padeixer y luitar, amar y cantar; Me tocoron en o reparto d'o mundo, o trunfo y la redota, prebé o gusto d'o pan y o d'a sangre. Qué mas quiere un poeta? y todas as alternativas, dende o planto dica os besos, dende a solitut dica o lugar, perviven en a mía poesía, actúan en ella por que he viviu pa la mía poesía, y a mía poesía ha susteniu as mías luitas...”. A mía vida ye una vida feita de todas as vidas: as vidas d'o poeta. O poeta ha muerto.Vive por siempre a suya poesía. Fandango Allende---------------------Salón Victoria(3:42) Una Humil Propuesta, Per Jonathan Swift. Pa privar que los fillos d'os pobres d'Irlanda sían una carga pa los suyos pais u lo suyo país y pa que se conviertan en bella mica de proveito pa lo lugar. I hai cierto afer que provoca un sentimiento de malinconía en aquells que caminan per esta gran ciudat u que viacheyan per lo país y se manifiesta quan se troban los camins, las carreras y las puertas d'as posadas plagadas de mendigos d'o sexo femenín, con tres, quatro u seis fillos vestius, totz ells, con perrecallos y importunando a cada viachero pa aconseguir una almosna. Estas mais, en cuenta de dedicar-se a treballar pa ganar-se la vida honestament, se veyen forzadas a pasar tot lo suyo tiempo dondiando y mendigando pa obtener lo sustento d'as suyas indefensas creyaturas, las qualas, quan creixen, rematan, bien convertindo-se en ladrons per falta de treballo, bien abandonando lo suyo país d'orichen pa luitar en Espanya a favor d'o pretendient, u vendendo- se a los terratenients de Barbados. Creigo que totas las partes serán d'alcuerdo que tal prodichiosa cantidat de ninos en os brazos d'as suyas mais y a ormino d'os suyos pais, u a las suyas espaldas, u pisando-les los calcanyos, suposa un motivo important de queixa adicional en o deplorable estau en o qual se troba lo reino actualment; y, per tanto, qualsequiera que pueda concebir un metodo chusto, facil y barato pa que estes ninos se conviertan en miembros sanos y utils pa la comunidat mereixería que lo pueblo erichise una estactua en a suya honor como protector d'a nación. Pero luen d'a mía intención ye limitar-me a considerar tant solo a los fillos d'os mendigos declaraus; se tracta de bella mica de mayor envergadura que afectará a totas las creyaturas d'una bella edat que haigan naixiu en una familia que, efectivament, tasament pueda mantener-los, estando ixe lo motivo per lo qual se veyen obligaus a suplicar la nuestra caridat per las carreras. Per lo que fa a lo que a yo me concierne, dimpués d'haber dedicau las mías cavilacions a este afer tant important entre muitos anyos y d'haber analisau con envero los plans d'atros promotors, siempre he trobau errors de bulligón en os suyos calculos. Ye cierto que un nino recientment naixiu puede estar criau a lo largo d'un anyo tropico sin muito mas alimento que la leit materna u, a lo sumo, no per muito mas de dos chelins u d'o suyo equivalent en micallas, bella cosa que la maipuede aconseguir, sin dubda, gracias a lo lechitimo oficio de pedir almosna. Y ye exactament a la edat d'un anyo quan yo proposo disposar d'ells pa que, en cuenta de convertir-se en una carga pa los suyos pais u pa lo municipio, u amenester minchada u ropa entre la resta d'as suyas vidas, contribuigan per contra a alimentar a atros mils y, en parte, a vestir-los. Lo mío plan tiene amás unatra gran avantalla, pus aturará totz ixes albortos voluntarios y ixe costumbre horrible que tienen las mullers d'asasinar a los suyos fillos bordes —bella cosa que ye lamentablement masiau habitual entre nusatros! —, sacrificando a los pobres ninos innocents pa privar —me temo— mas lo gasto que la vergüenya, bella cosa que podría rancar las glarimas y la compasión d'o corazón mas salvache y inhumano. Se calcula que en este reino viven per lo cheneral un millón y meyo d'almas, d'as qualas, yo considero, puede haber unas docientas mil parellas que las suyas mullers son encara en edat de procreyar; a esta zifra, le resto trenta mil per las parellas que son capaces de mantener a los suyos propios fillos, si bien, con os actuals sufrimientos d'o reino, entiendo que talment no sían tantas; pero dando esto pro, quedarán unas ciento setanta mil mullers criadoras. De nuevo esconto cinquanta mil per las mullers que pierden a los suyos fillos, u que los suyos ninos mueren accidentalment u per malotía en o suyo primer anyo de vida. Nomás quedan ciento vinte mil ninos que naixen a l'anyo en familias pobras. La qüestión, per tanto, ye cómo mantener y criar a ixa cantidat de ninos, lo qual , como ya he dito, y en as circumstancias actuals, resulta absolutament imposible con os metodos proposaus dica la calendata. Puesto que no podemos dar-les un treballo como artesanos u como agricultors, y tampoco construyimos casas, ni cautivamos lo terreno (me refiero en o campo), muito rara vegada pueden ganar-se la vida furtando dica que cumplen los seis anyos, excepto si naixen en zonas propicias, an he de confesar que si bien aprenden muito dinantes las nocions elementals, a ixa edat, manimenos, nomás se les puede considerar aprendices, si charramos con corrección; y asinas me lo fació saber lo terratenient mas important d'o condau de Cavan, qui declaró debant de yo solemnement que nunca heba teniu conoixencia de mas d'un u dos casos de ninos menors de seis anyos, mesmo en ixa parte d'o reino tant renombrada per aconseguir la competencia en tals artes con tanta rapideza. Los nuestros mercaders m'han asegurau que un mocet u una moceta menor de dotze anyos no resulta un articlo facil de vender y, amás, que quan cumplen esta edat no valen, a lo cambio, mas de tres libras, u de tres libras y meya corona, lo qual no chenera beneficio ni a los suyos pais ni a lo reino, si tenemos en cuenta que lo coste d'a minchada y d'os andrallos equival ya, como poco, a quatro vegadas dito importe. Per tanto, acto seguiu voi a exposar las mías propias ideyas con umildat, sin risgo, aspero, de trobar-me con a menor obchección. Entre los míos conoixius de Londres i hai un americano muito entendiu que m'ha asegurau que un nino sano y bien criau, quan cumple un anyo, se convierte en l'alimento mas saludable, nutritivo y delicioso, tanto si ye guisau u rustiu, como feito a lo forno u cociu; y no me queda dubda que sabrá igual de rico cocinau en fricandó u en ragú. Per tanto, sozmeto umilment a consideración popular que, d'os ciento vinte mil ninos que ya he contabilizau, vinte mil puedan estar reservaus pa criar y, d'estes, que nomás sían varons una quatrena parte, lo qual ye mas d'o que apartamos quan tractamos con bestiar ovino, bovín u porcino; y lo motivo, en a mía opinión, ye que estes mocetz rara vegada son fruito d'o matrimonio, una circumstancia no guaire contemplada per los nuestros salvaches, per lo qual un varón será suficient pa quatro mullers; y que los cient mil que quedan con un anyo d'edat puedan vender-se a personas de categoría y fortuna per tot arreu d'o reino, gritando siempre a las mais que les deixen tetar a demanda entre lo zaguer mes, pa aconseguir asinas que sían rebutitos yregordencos de cara a una buena mesa. D'un nino saldrán dos platos pa una minchada con amigos, y quan la familia cene sola, con un quarto debantero y unatro trasero s'amontará un plato pro bueno; y si lo apanyamos con un poquet de sal y pebre, lo deixamos resobar entre quatro días y lo cocemos dimpués, resultará muito rico, especialment en hibierno. He calculau que un nino recientment naixiu pesará unas dotze libras, y si se le da de tetar acceptablement entre un anyo tropico, aconseguirá las vintiueito libras de promeyo. Reconoixco que este alimento resultará pro caro y per ixo mesmo muito apropiau pa los terratenients, qui, como ya han sucau la sangre a la mayoría d'os pais, pareixen detentar un dreito preferent sobre los ninos. La carne de nino será disponible a lo largo de tot l'anyo, pero será mas abundant per marzo, talment un poquet dinantes u un poquet dimpués, perque seguntes hemos sabiu per un important autor, un eminent medico francés, las propiedatz d'o pescau aumentan la fertilidat, motivo per lo qual en os países catolico-romans la epoca en a quala naixen mas ninos, mas que en garra atra, ye nueu meses dimpués d'a Quaresma. Per tanto, si calculamos un anyo dende la Quaresma, los mercaus tendrán ta part d'alavez mas excedents de lo normal, pus en este reino la proporción de ninos papistas ye de tres a un como poco. Y per tanto, lo plan producirá unatra avantalla colateral, pus reducirá la cantidat de papistas que nos rodeyan. Ya he calculau que lo coste d'a mantención d'o fillo d'un vagabundo (en a lista he incluyiu a los labradors, a los obrers y a quatro de cada cinco granchers) será d'uns dos chelins a l'anyo, incluyius los chirons; y creigo que no i hai caballero que vaiga a quexar-se per haber de que dar diez chelins a l'anyo per lo cuerpo d'un crío bien gordo, que, como he dito, equivaldrá a quatro platos de carne excelent y nutritiva, si este caballero no tiene mas que bell amigo especial u que la suya propia familia con qui cenar. Asinas, lo sinyor aprenderá a estar un buen terratenient y ganará popularidat entre los suyos labradors arrendatarios; la mai obtendrá ueito chelins de ganancia neta y será en forma pa treballar dica que enchendre unatro nino. Aquells que son mas escusons (pus he de confesar que los tiempos asinas lo requieren) pueden espelletar lo cuerpo y tractar dimpués la piel con meyos artificials pa fabricar guantz de muller dignos de elochio u botas de verano pa los caballers refinaus. Per lo que fa a la nuestra ciudat de Dublín, se pueden instalar pa esta fin uns mataders en as zonas millor ubicadas y podemos dar per seguro que no faltarán matachins; encara que yo preferiría recomendar que se merquen a los ninos vivos pa preparar-los y apanyar-los encara calients, recientment pasaus per lo cultro, como femos quan rustimos a los cochins. I hai una persona muito honorable, un verdadero amant d'este país que las suyas virtutz tiengo en muito alta estima, que realizó complaciu una disertación sobre este afer fa poco con a intención de perfeccionar lo mío plan. Dició suposar que muitos caballers d'este reino, en haber acabau recientment con os ciervos, podrían suplir perfectament la falta de bestiar con cuerpos de mesaches y mesachas chovens que no superen la edat de catorce anyos, pero que tampoco sían menors de dotze; estes reinan en totz los países; son mocetz de totz dos sexos, a punto de morir de fambre per falta de treballo y oficio, y a punto que los suyos pais, si ye que siguen vivos, u los suyos familiars mas cercanos, en o suyo defecto, los abandonen. Pero con o debiu respecto a ixe amigo tant excelent y patriota tant mereixiu, no puedo estar totalment d'alcuerdo con ell; perque per lo que fa a los mocetz, lo mío conoixiu americano m'aseguró que, per experiencia, la suya carne, como la d'os nuestros mesaches, normalment ye dura y magra a causa d'o contino exercicio, y tiene un gusto poco agradable; y lo coste d ́engordar-los no mereixería la pena. Dimpués, referent a las mocetas, creigo que sería, con a mía mas humil respecto, una perda pa lo lugar, perque estas serían a punto d'aconseguir l ́edat de concebir. Y, como anyadiu, no yeimprobable que bella chent escrupulosa s'amostrase proclive a censurar dita practica (encara que de feito muito inchustament) per amanar-se un poquet a ixa linia que nos desepara d'a crueldat. Y pa yo, he de confesar-lo, esta siempre ha suposau una d'as prencipals obcheccions debant de qualsequier prochecto, independientment d'a buena intención que tienga. Pero, per tractar de chustificar a lo mío amigo, este me confesó que l'afer l ́o heba ficau en a cabeza lo famoso Psalmanazar, un nativo d'a isla de Formosa que plegó a Londres fa mas de vinte anyos procedent d'allí. En conversacions que lo mío amigo mantenió con ell, le contó que en o suyo país, quan s'executaba a qualsequier persona choven, lo verduco vendeba lo calavre a chent de categoría como una requesito de primera; y que en a suya epoca se metió a la venda lo cuerpo d'una choven gruesa de quince anyos que heba estau crucificada per intentar enverenar a l'emperador; estió lo primer ministro d'a suya imperial machestat, de conchunta con atros grans mandarins d'a corte, qui lo mercó per quatrocientas coronas, recientment baixau d'o patibulo y tallau en trozos. Ye mas, no puedo negar tampoco que si se dase ixe mesmo tracto a belunas chovenetas de carnes abundants que i hai en esta ciudat, que no pueden salir adar una tornada sin un palanquín encara sin tener una moneda de quatro miserables peniques como capital, y que amaneixen en o teatro u en as reunions vestidas con exoticas galas que no pagarán nunca, la situación d'o reino no podría empiorar. I hai qualques personas que son ixagrinadas y muito preocupadas per la inchent cantidat de pobras que tienen ya una edat, que son enfermos u tullius, y m'han rogau que dedique las mías reflexions a averiguar qué rumbo puede prener-se pa espullar a la nación d'una carga tant penosa. Pero yo no siento la mas minima pena, perque ye d'o conoixencia cheneral que a diario se consumen y se mueren tantos como caldría asperar dentro de lo razonable, a causa d'o fredo y a lo fambre u a la bardoma y a las alimarias. Y, per lo que fa a los chovens bracers, agora se troban en una situación igual d'encorachadora; como no pueden aconseguir treballo, ni tienen pa minchar, eslanguen dica tal punto que si en qualsequier momento son achustaus pa un treballo ordinario de traza fortuita, no tienen fuerza pa levar-lo a cabo; y per tanto, tanto lo país como ells mesmos se libran afortunadament d'os mals que son per plegar. M'he esbarrau muito d'o tema, per lo que voi a tornar a centrar-me en l'afer. Creigo que las avantallas d'a propuesta que he realizau son obvias y multiples, asinas como d'a mayor importancia. En primeras, perque como ya he sinyalau, reducirá enormement lo volumen de papistas que nos invade anyo dimpués d'anyo, per estar los sers mas prolificos d'a nación, lo qual les convierte en o nuestro enemigo mas perigloso, en remanir en casa intencionadament con o proposito d'entregar lo reino a lo pretendient y con a esperanza de ganar avantalla debant de l'ausencia de tantos buenos protestants, qui, en cuenta de quedar-se y pagar diezmos a lo coadchutorepiscopal contra la suya consciencia, han preferiu abandonar lo suyo país. Segundo, los labradors arrendatarios mas pobres tendrán bella cosa propio, bella mica de valor, bella cosa que se les puede emparar conforme a dreito pa aduyar a pagar la renta a la suya terratenient, dimpués que este haiga preso ya posesión d'a suya gran y d'o suyo bestiar, y los diners con o qual paga sía pa ells desconoixiu. Tercer, encara que la mantención de cient mil ninos de dos anyos en adebant no puede contabilizar- se per menos de diez chelins la pieza a l'anyo, las reservas d'a nación se veyerán incrementadas en cinquanta mil libras anyals gracias a ixo, sin contar lo beneficio que aportará la introducción d'un nuevo plato en as mesas de totz los caballers de fortuna y de gusto refinau que i hai en o reino. Y los diners cercularán entre nusatros, pus totz los cabals serán d'a nuestra propia culle y fabricación.Quarto, los constants enchendradors, amás de ganar ueito chelins a l'anyo per la venda de cada fillo, pasau lo primer anyo quedarán exentos d'a carga que suposa haber de que mantener-los. Quinto, esta minchada suposará tamién un buen negocio pa las tabiernas, an los duenyos serán de feito pro previsors como pa fer-se con as millors recetas y preparar-las a la perfección, y per tanto veyerán cómo las suyas casas serán freqüentadas per totz los caballers selectos, ixes que avantan con razón d'o suyo conoixencia d'a buena mesa. Un guisandero abelidoso, que saba cómo complacer a los suyos clients, l ́as enchineará pa meter la minchada tant cara como ells sían disposaus a pagar. Sexto, esto se convertirá en un gran estimulo pa lo matrimonio, bella cosa que en totas las nacions sensatas s'ha fomentau con recompensas u imposau con leis y castigos. S'incrementarán lo cudiau y la ternura d'as mais enta los suyos ninos, una vegada se cercioren de l'alcuerdo que aportará una retribución vitalicia pa las pobras creyaturas, diners que, de bella traza, facilitará lo lugar y reportará beneficios anyals en cuenta de gastos. Habríanos de realizar una sencilla preba entre las mullers casadas, pa veyer quál d'ellas sería capaz de levar lo nino mas gordo a lo mercau. Los hombres s'amostrarán tant apegaus a las suyas mullers entre lo prenyau como lo son agora con os suyos yeguas, con as suyas vacas y con as suyas cochinas prenyadas a punto ya de parir; y s'ixuplidarán d'a suya predisposición a trucar-las u patiar-las (practica que ye muito freqüent) per miedo a que pierdan lo bebé. Podrían enumerar-se muitas atras avantallas. Per eixemplo, que a la nuestra exportación de barrils de bue podrán anyadir-se beluns mils mas de reses, que reinará la carne de latón y que s'amillorará en l'arte de fabricar un buen tocino viau, bella cosa masiau freqüent en as nuestras mesas pero muito escaso entre nusatros a causa d'a carnecería realizada con os cochins; pero brenca comparable en gusto u ostentación a un nino d'un anyo, un nino gordo y bien criau que rustiu en una pieza aportará una presencia notable en a fiesta de l'alcalde de bella ciudat important u en qualsequier atra celebración popular. Pero, puesto que se tracta d'un estudeyo breu, omitiré esto y muitas atrás cosetas. Si suposamos que un milar de familias d'esta ciudat serán consumidors habituals de carne de nino, chunto a atros que la mincharán tamién con motivo de bella celebración, en particular en vodas y bautizos, calculo que Dublín se levará anyalment uns vinte mil espullos, y la resta d'o reino (an se venderán probablement bella cosa mas baratos) los uitanta mil restants. No puedo pensar en a posibilidat que belún s'opose a esta propuesta, fueras de si alegan que, con ella, la población d'o reino se veyerá muito mermada. Ixo ye bella cosa que admito de buen grau y, de feito, ixa estió la mía intención prencipal en fer-la publica. Deseyo que lo lector sía conscient que calculé este remeyo pensando exclusivament en este Reino d'Irlanda, no en garra atro puesto que haiga existiu, exista u creigo que pueda existir en a tierra. Per tanto, que garra hombre me charre d'atros metodos, como: asignar una imposición de cinco chelins per libra a los nuestros ausents; utilizar nomás ropas u muebles que haigamos fabricau u feito nusatros; refusar rotundament las telas u los trastes que fomentan lo fachenda exotico; subsanar l ́estrafollamiento derivau de l'amor propio, la vanidat, la desiria y lo redoche en as nuestras mullers; fomentar la inclinación per la frugalidat, la prudencia y la templanza; aprender a amar lo nuestro país, bella cosa per lo que nos diferenciamos mesmo d'os lapons y d'os habitants de Tupinambá; abandonar las hostilidatz y las faccions, pa no actuar nunca mas como los chodigos, que mientres la suya ciudat yera estando presa, ells caminaban asasinando-se entre ells; estar bella cosa prevenius pa no vender lo nuestro país y las nuestras consciencias a cambio de cosa; amostrar a los terratenients a tractar a los suyos labradors arrendatarios como minimo con bella mica de piedat; inculcar, per zaguer, en os comerciants un esprito de onestidat, industria y habilidat, ya que si podesenos prener agora la decisión de mercar exclusivament cabals autoctonos, s ́aliarían immediatament pa vengar-se y enganyar-nos en o pre, la cantidat u la calidat, perque si bien se les ha convidau encareixidament y a ormino a negociar de traza equitativa, nunca s'ha aconseguiu. Per tanto, repito, que garra hombre s'endrece a yo con afers d'este tipo u semellants, a lo menos dica que los acompanye un brilo d'esperanza a traviés d'o como pueda columbrar que se va a producir un intento claro y sincero de meter-los en practica en bell momento. Pero, per lo que fa a yo mesmo, cansau ya d'ofrir entre muitos anyos reflexions vanas, trivials y visionarias, y d'abandonar entre muito tiempo tota esperanza d'aconseguir bella cosa, se m'ocurrió afortunadament esta propuesta, que en estar totalment nueva, tiene per tanto bella mica de solida y de real; amás, no incurre en gastos, los suyos inconvenients son chicotz, recaye en nusatros tota la potestat de levar-la a cabo, y con ella no corremos risgo belún de desobedeixer a Inglaterra. Perque este tipo de mercaderías no se puede exportar, ya que la carne tiene una consistencia masiau tierna como pa admitir la suya conserva en muerra per muito tiempo, si bien talment podría nombrar un país que sería encantau de minchar-se tota la nuestra nación sin sal beluna. Tot y con tot, no soi tant enlucernau con o mío propio punto de vista como pa refusar la proposición que pueda plantiar bell hombre sensato y que pueda considerar-se tamién inofensiva, economica, facil y eficaz. Pero antes que s'abance bella mica d'este estilo contrario a lo mío plan, digamos una ofierta millor, deseyo que l'autor u los autors consideren dos feitos con madurez: en primeras, que piensen cómo van a estar capaces de trobar minchada y ropa pa cient mil bocas y espaldas inutils seguntes son las cosetas; y segundo, que i hai arredol d'un millón de creyaturas con forma humana a l'amplo d'este reino, que la suya subsistencia total, mesa en un deposito común, equivaldría a una deuda de dos millons de libras esterlinas, y que a los quals son mendigos de profesión cal anyadir lo muntón de grancheos, labradors y bracers, con as suyas mullers y fillos, que son mendigos a totz los efectos. Deseyo que ixes politicos a los quals desagrada la mía propuesta, y que talment sían tant audaces como pa intentar ofrir una solución, pregunten en primeras a los pais d'estes mortals si, a día de hue, no considerarían digno de celebración que les hesen vendiu como minchada a l'anyo d'existencia d'o modo que yo he recomendau, ya que gracias a ixo habrían privau la contina succesión de desgracias per las qualas han pasau dende alavez a causa d'a opresión d'os terratenients, a la imposibilidat de pagar una renta per mancar de diners u de negocio, a la falta de sustento basico, de casa u ropa con que resguardar-se d'as inclemencias d'o tiempo, y con a perspectiva mas que inevitable que tota la suya prole carriará per siempre miserias semellants u mayors. Quiero manifestar de tot corazón que garra interés personal, per infimo que sía, m'empenta a promover esta necesaria interpresa; que nomás pretendo amillorar la nuestra industria, mantenendo a los ninos, aliviando con ixo a los pobres y dando bell placer a los ricos; que no i hai unatro motivo que lo bien d'o mío país y lo d'o mío pueblo. No tiengo fillos con os quals pueda intentar obtener un solo penique, pus lo mas choven tiene nueu anyos y la mía muller ha deixau dezaga la edat de concebir. Cómete un pobre-----------------------X-Presidentes. Cuña Crowfounding-------------------1:48 y dica aquí o programa de hue. Si t ́ha feito goyo, nos torna-mos a sentir cada 15 días en O Suenio d ́o Dragón, en Radio La Granja, en o 102.1 d ́a F.M.Has de marchar, pus si tiens que fer-lo, fez-lo; pero si no te viene de gusto...nena, por favor, no vaigas Baby please don ́t go--------Gary Glitter( 2:51)

Asturies Negra 2 Confieso que he soniau

Asturies Negra 2 Confieso que he soniau

Dentrada-----------------------Sueños-----------------Club Eléctrico(4:03) Buen dia, si hue ye mierques, isto ha de ser O Suenio d ́o Dragón, , dende Radio La Granja, en o 102.1 d ́a F.M, en o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión. 35 anyos camín d ́a imortalidat, porque o fuego no muere. Pretemos-le fuego a la reyalidat!!!! Cuña Crowfounding-------------------1:48 Mosica de fondo-----------------Moby----------------Moby. o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro.......nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet....Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Poco se sabe d'a vida de Tina Modotti amás d'as suyas fotografías, ya que no quedó muito mas rastro d'ella que as tres cintas mudas en as qualas participó como actriz a primers d'os anyos vinte; o texto an plasmó as suyas ideyas sobre a fotografía; as cartas que ninvió a o suyo mayestro, Edward Weston; os testimonios d'a chent que la conoixió y un par de sucesos que a prensa d'ixe tiempo s'encargó d'emponderar, pero son datos mas que suficients pa catalogar-la como que una fotografa excepcional, compromesa y abanzada a o suyo tiempo. Modotti yera un misterio, aluenyada d'os moldes en os quals se le quereba encasillar: ni politizada femme fatale ni trachica victima d'o destín. Tina naixió o 16 d'agosto de 1896 en Udine, a o norte d'Italia. O suyo pai yera mecanico y a suya mai se dedicaba a os quefers d'o fogar, pero dica os 12 anyos podió educar-se en escuelas italianas y austriacas. A partir d'astí, por os tasos recursos economicos d'a suya familia se veyió obligada a treballar en una d'as fabricas textils d'a ciudat y como que a situación no amilloró, en 1913 a familia emigró a Santo Francisco (Estaus Unius), an empecipió a treballar en una fabrica de seda y dimpués como modista. Teneba solament 21 anyos quan se casa con un artista clamau Roubaix de l'Abrie Richey, conoixiu como que ‘Robo’. Gracias a iste matrimonio dentra en Hollywood como actriz de cintas mudas. O suyo companyer habió de viachiar a Mexico por treballo y en as suyas cartas le conta a Tina las marabillas d'o país, bella cosa que estió decisivo pa que viachiase ella dimpués. ‘Robo’ muere de picueta en 1922 y en ixos momentos a choven Tina ya s'intresa por a fotografía, o que uniu a la fascinación que sentiba en ixos momentos por o fotografo estaunidense Edward Weston, amigo d'o suyo esposo y de qui s'enamora, acreixe ixe intrés. Edward Weston yera, a inicios d'os anyos vinte, un fotografo pro reconoixiu, ya que teneba un estudeyo propio dende o qual produciba os retratos que yeran a prencipal fuent d'o suyo treballo, pero tamién yera un artista ocupau en trobar un vocabulario propio, distinto d'o estilo que dominaba a fotografía d'a epoca. Por a suya parte, Tina Modotti, diez anyos mas choven, yera una actriz queveniba d'o cine mudo y que, por qüestions d'o destín, se tornó, en primeras, modelo de Weston, dimpués a suya alumna, dimpués o suyo asistent y, finalment, a suya amante. Chuntos, decidioron abandonar California -y deixar allí a la muller y fillos de Weston- pa prebar suerte en Mexico. L ‘affaire’ remató a os quatro anyos; quan Weston tornó a Estaus Unius y Modotti prencipió o suyo periplo como que militant comunista. Tina teneba una forma muit especial de caminar, de charrar, de vestir, y dica de ficar-se en augua espullada en o terrau... Tot en ella yera chocant y sensual, y mas pa os mexicans, poco acostumbraus a una muller con ixas caracteristicas en aquella epoca. A la choven artista l ́impactó tanto Mexico que querió plasmar-lo en imachens como que un homenache, encara que no solament replecó as suyas formas esteticas, sino que retrató a visión d'un país pleno de miseria y inchusticia. O aconsiguioron en Mexico estió rechistrar a quintaesencia d'as cosetas, en cuenta d ́un aspecto superficial u pasachero, y pa aconseguir-lo se disposoron a retratar os obchectos ordinarios, como que un escusau, una cebolla u un caragol, desapareixendo as scenas de grupo, os paisaches y os retratos, encara que no as formas humanas. A ideya yera chugar con as formas, aturar-las antes que se tornasen incomprensibles y tornar-las suchetos d'a mas detallada inspección fotografica. A Tina Modotti a fotografía empecipió a servir-le pa charrar d'afers que le importaban y, asinas, as suyas imachens estioron adquirindo un cariz politico, de denuncia. Se convirtió en a fotografa trigada pa o florau movimiento mural mexicano, documentando as obras de José Clemente Orozco y Diego Rivera. O suyo vocabulario visual maduró tanto como que os suyos experimentos formals, con interiors arquitectonicos, flors y paisaches urbans, y especialment en as suyas muitas imachens de labradors y obrers. Sangre d ́ochobre---------------------------Skanda. En 1927 s ́afilió a o Partiu Comunista Mexicano y dica dica 1940 treballó como que editora colaboradera y fotografa d'a revista ‘*Folklor Mexicano’. Un anyo dimpués prencipió un romance con o revolucionario cubano Julio Antonio Mella, pero feneixió asasinau en 1929 y ella estió acusada d'estar consiente d'o asasinato encara que estió declarada innocent dimpués. A l'anyo siguient, manimenos, la acusoron d'haber preso parte en l'intento d ́asasinato de Pascual Ortiz Rubio, president de Mexico, por o que ye feita fuera d'o país. D'allí salió acompanyada d'o lider comunista Vittorio Vidali con destín a Alemanya. En Berlín Tina Modotti se fa miembro d'a Union de Fotografos de Prensa y publica as suyas imachens en ‘Der Arbeiter-Fotograf’, pero decide abandonar a fotografía por l'activismo politico mientres se troba en Moscú treballando pa la Cruz Roya Internacional d'a URSS. Poco dimpués, en 1934, viacheya a Espanya y en prencipiar a Guerra Civil forma parte d'o Quinto Rechimiento, an mantiene que pa ella no ye compatible l'arte con a violencia d'os escayecimientos. En 1939 Tina tornó como que asilada a Mexico, an continó a suya actividat politica a traviés de l'Alianza Antifascista Giuseppe Garibaldi. Un anyo dimpués, o president Lázaro Cárdenas anuló a suya expulsión.Murió, en extranyas circumstancias -uns dicen que d'un ataque cardiaco y atros que a causa d'una porgadura comunista-, o 5 de chinero de 1942 en l'interior d'un taxi que la levaba a casa. Teneba solament 46 anyos. En a suya lapida, ubicada en o panteón Dolores d'a Ciudat de Mexico, se leye un verso de Pablo Neruda: “Tina Modotti, chirmana, no aduermes, no, no aduermes; tal vegada o tuyo corazón siente creixer a rosa d'ahiere, a zaguera rosa d'ahiere, a nueva rosa”. Poema 15-------------------Mercedes Sosa (3:18) Tina Modotti ha muerto Tina Modotti, chirmana, no aduermes, no, no aduermes: tal vegada o tuyo corazón siente creixer a rosa d'ahiere, a zaguera rosa d'ahiere, a nueva rosa. Descansa dulzament, chirmana. A nueva rosa ye tuya, a nueva tierra ye tuya: t'has meso un nuevo trache de simient profunda y o tuyo suau silencio s'imple de radices. No adormirás en vano, chirmana. Puro ye o tuyo dulce nombre, pura ye a tuya frachil vida, d'abella, uembra, fuego, nieu, silencio, esbruma, d ́acero, linia, polen, se construyó a tuya ferria, a tuya delgada estructura. O chacal d'a alhaja d'o tuyo cuerpo adormiu encara asoma a pluma y l'alma ensangrentadas como si tu podeses, chirmana, devantar-te, fendo a riseta sobre o bardo. A la mía patria te levo pa que no te toquen, a la mía patria de nieu pa que a tuya pureza no plegue a l'asasino, ni a o chacal, ni a o vendiu: allí serás tranquila.Sientes un paso, un paso pleno de pasos, bella cosa gran dende l ́estepa, dende o Don, dende o frío? Sientes un paso de soldau firme en a nieu? Chirmana, son os tuyos trangos. Ya pasarán un día por a tuya chicota fuesa, antes que as rosas d'ahiere s ́estorben; ya pasarán a veyer os d'un día, manyana, an ye cremando o tuyo silencio. Un mundo marcha a o mundo an tu ibas, chirmana. Abanzan cada día os cantos d'a tuya boca en a boca d'o pueblo glorioso que tu amabas. O tuyo corazón valient. En as viellas cocinas d'a tuya patria, en as rotas polvorientas, bella cosa se diz y pansa, bella cosa torna a la flama d'o tuyo adorau pueblo, bella cosa dispierta y canta. Son os tuyos, chirmana: os que hue dicen o tuyo nombre, os que de todas parte de l'augua, d'a tierra, con o tuyo nombre atros nombres callamos y decimos. Porque o fuego no muere. Pablo Neruda Confieso que he viviu; Pablo Neruda Confieso que he viviu ye un libro que replega as memorias d'o poeta chileno Pablo Neruda, publicau por primera vegada 1974.Se tracta d'una obra postuma, que reune as impresions de l'autor quasi dica o mesmo momento d'a suya muerte. En o libro, Neruda fa un recorriu por o suyo trayectoria vital: os fumaders d ́opio en Tailandia, a Birmania dominada por os angleses, as suyas experiencias con tot tipo de mullers en tot tipo de situacions, as conversacions entre o poeta y Ernesto Che Guevara, os suyos viaches a Mexico u a la URSS, o suyo consulau en Espanya entre a Segunda Republica Espanyola y a suya ardua labor dimpués d'o esclatiu d'a Guerra Civil espanyola pa salvar d'a garchola y d'a muerte a republicans, anarquistas y tot aquell que estase oprimiu baixo o rechimen franquista, embarcando-los en o barco Winnipeg rumbo a l'exilio. Istos y atros sucesos se recreyan nitidament en a mente de l'autor. A obra, escrita a lo largo de quantos anyos, remata estrepitosament con a muerte d'o poeta, tasament dotze días dimpués d'o violento Truco d'Estau de 1973 que acabó con a vida y con o gubierno deSalvador Allende. Neruda remata as suyas memorias condenando o sangriento truco d'Estau y recordando con dolor la figura d'o suyo amigo, o president Allende. “... Me tocó padeixer y luitar, amar y cantar; Me tocoron en o reparto d'o mundo, o trunfo y la redota, prebé o gusto d'o pan y o d'a sangre. Qué mas quiere un poeta? y todas as alternativas, dende o planto dica os besos, dende a solitut dica o lugar, perviven en a mía poesía, actúan en ella por que he viviu pa la mía poesía, y a mía poesía ha susteniu as mías luitas...”. A mía vida ye una vida feita de todas as vidas: as vidas d'o poeta. O poeta ha muerto.Vive por siempre a suya poesía. Fandango Allende---------------------Salón Victoria(3:42) Una Humil Propuesta, Per Jonathan Swift. Pa privar que los fillos d'os pobres d'Irlanda sían una carga pa los suyos pais u lo suyo país y pa que se conviertan en bella mica de proveito pa lo lugar. I hai cierto afer que provoca un sentimiento de malinconía en aquells que caminan per esta gran ciudat u que viacheyan per lo país y se manifiesta quan se troban los camins, las carreras y las puertas d'as posadas plagadas de mendigos d'o sexo femenín, con tres, quatro u seis fillos vestius, totz ells, con perrecallos y importunando a cada viachero pa aconseguir una almosna. Estas mais, en cuenta de dedicar-se a treballar pa ganar-se la vida honestament, se veyen forzadas a pasar tot lo suyo tiempo dondiando y mendigando pa obtener lo sustento d'as suyas indefensas creyaturas, las qualas, quan creixen, rematan, bien convertindo-se en ladrons per falta de treballo, bien abandonando lo suyo país d'orichen pa luitar en Espanya a favor d'o pretendient, u vendendo- se a los terratenients de Barbados. Creigo que totas las partes serán d'alcuerdo que tal prodichiosa cantidat de ninos en os brazos d'as suyas mais y a ormino d'os suyos pais, u a las suyas espaldas, u pisando-les los calcanyos, suposa un motivo important de queixa adicional en o deplorable estau en o qual se troba lo reino actualment; y, per tanto, qualsequiera que pueda concebir un metodo chusto, facil y barato pa que estes ninos se conviertan en miembros sanos y utils pa la comunidat mereixería que lo pueblo erichise una estactua en a suya honor como protector d'a nación. Pero luen d'a mía intención ye limitar-me a considerar tant solo a los fillos d'os mendigos declaraus; se tracta de bella mica de mayor envergadura que afectará a totas las creyaturas d'una bella edat que haigan naixiu en una familia que, efectivament, tasament pueda mantener-los, estando ixe lo motivo per lo qual se veyen obligaus a suplicar la nuestra caridat per las carreras. Per lo que fa a lo que a yo me concierne, dimpués d'haber dedicau las mías cavilacions a este afer tant important entre muitos anyos y d'haber analisau con envero los plans d'atros promotors, siempre he trobau errors de bulligón en os suyos calculos. Ye cierto que un nino recientment naixiu puede estar criau a lo largo d'un anyo tropico sin muito mas alimento que la leit materna u, a lo sumo, no per muito mas de dos chelins u d'o suyo equivalent en micallas, bella cosa que la maipuede aconseguir, sin dubda, gracias a lo lechitimo oficio de pedir almosna. Y ye exactament a la edat d'un anyo quan yo proposo disposar d'ells pa que, en cuenta de convertir-se en una carga pa los suyos pais u pa lo municipio, u amenester minchada u ropa entre la resta d'as suyas vidas, contribuigan per contra a alimentar a atros mils y, en parte, a vestir-los. Lo mío plan tiene amás unatra gran avantalla, pus aturará totz ixes albortos voluntarios y ixe costumbre horrible que tienen las mullers d'asasinar a los suyos fillos bordes —bella cosa que ye lamentablement masiau habitual entre nusatros! —, sacrificando a los pobres ninos innocents pa privar —me temo— mas lo gasto que la vergüenya, bella cosa que podría rancar las glarimas y la compasión d'o corazón mas salvache y inhumano. Se calcula que en este reino viven per lo cheneral un millón y meyo d'almas, d'as qualas, yo considero, puede haber unas docientas mil parellas que las suyas mullers son encara en edat de procreyar; a esta zifra, le resto trenta mil per las parellas que son capaces de mantener a los suyos propios fillos, si bien, con os actuals sufrimientos d'o reino, entiendo que talment no sían tantas; pero dando esto pro, quedarán unas ciento setanta mil mullers criadoras. De nuevo esconto cinquanta mil per las mullers que pierden a los suyos fillos, u que los suyos ninos mueren accidentalment u per malotía en o suyo primer anyo de vida. Nomás quedan ciento vinte mil ninos que naixen a l'anyo en familias pobras. La qüestión, per tanto, ye cómo mantener y criar a ixa cantidat de ninos, lo qual , como ya he dito, y en as circumstancias actuals, resulta absolutament imposible con os metodos proposaus dica la calendata. Puesto que no podemos dar-les un treballo como artesanos u como agricultors, y tampoco construyimos casas, ni cautivamos lo terreno (me refiero en o campo), muito rara vegada pueden ganar-se la vida furtando dica que cumplen los seis anyos, excepto si naixen en zonas propicias, an he de confesar que si bien aprenden muito dinantes las nocions elementals, a ixa edat, manimenos, nomás se les puede considerar aprendices, si charramos con corrección; y asinas me lo fació saber lo terratenient mas important d'o condau de Cavan, qui declaró debant de yo solemnement que nunca heba teniu conoixencia de mas d'un u dos casos de ninos menors de seis anyos, mesmo en ixa parte d'o reino tant renombrada per aconseguir la competencia en tals artes con tanta rapideza. Los nuestros mercaders m'han asegurau que un mocet u una moceta menor de dotze anyos no resulta un articlo facil de vender y, amás, que quan cumplen esta edat no valen, a lo cambio, mas de tres libras, u de tres libras y meya corona, lo qual no chenera beneficio ni a los suyos pais ni a lo reino, si tenemos en cuenta que lo coste d'a minchada y d'os andrallos equival ya, como poco, a quatro vegadas dito importe. Per tanto, acto seguiu voi a exposar las mías propias ideyas con umildat, sin risgo, aspero, de trobar-me con a menor obchección. Entre los míos conoixius de Londres i hai un americano muito entendiu que m'ha asegurau que un nino sano y bien criau, quan cumple un anyo, se convierte en l'alimento mas saludable, nutritivo y delicioso, tanto si ye guisau u rustiu, como feito a lo forno u cociu; y no me queda dubda que sabrá igual de rico cocinau en fricandó u en ragú. Per tanto, sozmeto umilment a consideración popular que, d'os ciento vinte mil ninos que ya he contabilizau, vinte mil puedan estar reservaus pa criar y, d'estes, que nomás sían varons una quatrena parte, lo qual ye mas d'o que apartamos quan tractamos con bestiar ovino, bovín u porcino; y lo motivo, en a mía opinión, ye que estes mocetz rara vegada son fruito d'o matrimonio, una circumstancia no guaire contemplada per los nuestros salvaches, per lo qual un varón será suficient pa quatro mullers; y que los cient mil que quedan con un anyo d'edat puedan vender-se a personas de categoría y fortuna per tot arreu d'o reino, gritando siempre a las mais que les deixen tetar a demanda entre lo zaguer mes, pa aconseguir asinas que sían rebutitos yregordencos de cara a una buena mesa. D'un nino saldrán dos platos pa una minchada con amigos, y quan la familia cene sola, con un quarto debantero y unatro trasero s'amontará un plato pro bueno; y si lo apanyamos con un poquet de sal y pebre, lo deixamos resobar entre quatro días y lo cocemos dimpués, resultará muito rico, especialment en hibierno. He calculau que un nino recientment naixiu pesará unas dotze libras, y si se le da de tetar acceptablement entre un anyo tropico, aconseguirá las vintiueito libras de promeyo. Reconoixco que este alimento resultará pro caro y per ixo mesmo muito apropiau pa los terratenients, qui, como ya han sucau la sangre a la mayoría d'os pais, pareixen detentar un dreito preferent sobre los ninos. La carne de nino será disponible a lo largo de tot l'anyo, pero será mas abundant per marzo, talment un poquet dinantes u un poquet dimpués, perque seguntes hemos sabiu per un important autor, un eminent medico francés, las propiedatz d'o pescau aumentan la fertilidat, motivo per lo qual en os países catolico-romans la epoca en a quala naixen mas ninos, mas que en garra atra, ye nueu meses dimpués d'a Quaresma. Per tanto, si calculamos un anyo dende la Quaresma, los mercaus tendrán ta part d'alavez mas excedents de lo normal, pus en este reino la proporción de ninos papistas ye de tres a un como poco. Y per tanto, lo plan producirá unatra avantalla colateral, pus reducirá la cantidat de papistas que nos rodeyan. Ya he calculau que lo coste d'a mantención d'o fillo d'un vagabundo (en a lista he incluyiu a los labradors, a los obrers y a quatro de cada cinco granchers) será d'uns dos chelins a l'anyo, incluyius los chirons; y creigo que no i hai caballero que vaiga a quexar-se per haber de que dar diez chelins a l'anyo per lo cuerpo d'un crío bien gordo, que, como he dito, equivaldrá a quatro platos de carne excelent y nutritiva, si este caballero no tiene mas que bell amigo especial u que la suya propia familia con qui cenar. Asinas, lo sinyor aprenderá a estar un buen terratenient y ganará popularidat entre los suyos labradors arrendatarios; la mai obtendrá ueito chelins de ganancia neta y será en forma pa treballar dica que enchendre unatro nino. Aquells que son mas escusons (pus he de confesar que los tiempos asinas lo requieren) pueden espelletar lo cuerpo y tractar dimpués la piel con meyos artificials pa fabricar guantz de muller dignos de elochio u botas de verano pa los caballers refinaus. Per lo que fa a la nuestra ciudat de Dublín, se pueden instalar pa esta fin uns mataders en as zonas millor ubicadas y podemos dar per seguro que no faltarán matachins; encara que yo preferiría recomendar que se merquen a los ninos vivos pa preparar-los y apanyar-los encara calients, recientment pasaus per lo cultro, como femos quan rustimos a los cochins. I hai una persona muito honorable, un verdadero amant d'este país que las suyas virtutz tiengo en muito alta estima, que realizó complaciu una disertación sobre este afer fa poco con a intención de perfeccionar lo mío plan. Dició suposar que muitos caballers d'este reino, en haber acabau recientment con os ciervos, podrían suplir perfectament la falta de bestiar con cuerpos de mesaches y mesachas chovens que no superen la edat de catorce anyos, pero que tampoco sían menors de dotze; estes reinan en totz los países; son mocetz de totz dos sexos, a punto de morir de fambre per falta de treballo y oficio, y a punto que los suyos pais, si ye que siguen vivos, u los suyos familiars mas cercanos, en o suyo defecto, los abandonen. Pero con o debiu respecto a ixe amigo tant excelent y patriota tant mereixiu, no puedo estar totalment d'alcuerdo con ell; perque per lo que fa a los mocetz, lo mío conoixiu americano m'aseguró que, per experiencia, la suya carne, como la d'os nuestros mesaches, normalment ye dura y magra a causa d'o contino exercicio, y tiene un gusto poco agradable; y lo coste d ́engordar-los no mereixería la pena. Dimpués, referent a las mocetas, creigo que sería, con a mía mas humil respecto, una perda pa lo lugar, perque estas serían a punto d'aconseguir l ́edat de concebir. Y, como anyadiu, no yeimprobable que bella chent escrupulosa s'amostrase proclive a censurar dita practica (encara que de feito muito inchustament) per amanar-se un poquet a ixa linia que nos desepara d'a crueldat. Y pa yo, he de confesar-lo, esta siempre ha suposau una d'as prencipals obcheccions debant de qualsequier prochecto, independientment d'a buena intención que tienga. Pero, per tractar de chustificar a lo mío amigo, este me confesó que l'afer l ́o heba ficau en a cabeza lo famoso Psalmanazar, un nativo d'a isla de Formosa que plegó a Londres fa mas de vinte anyos procedent d'allí. En conversacions que lo mío amigo mantenió con ell, le contó que en o suyo país, quan s'executaba a qualsequier persona choven, lo verduco vendeba lo calavre a chent de categoría como una requesito de primera; y que en a suya epoca se metió a la venda lo cuerpo d'una choven gruesa de quince anyos que heba estau crucificada per intentar enverenar a l'emperador; estió lo primer ministro d'a suya imperial machestat, de conchunta con atros grans mandarins d'a corte, qui lo mercó per quatrocientas coronas, recientment baixau d'o patibulo y tallau en trozos. Ye mas, no puedo negar tampoco que si se dase ixe mesmo tracto a belunas chovenetas de carnes abundants que i hai en esta ciudat, que no pueden salir adar una tornada sin un palanquín encara sin tener una moneda de quatro miserables peniques como capital, y que amaneixen en o teatro u en as reunions vestidas con exoticas galas que no pagarán nunca, la situación d'o reino no podría empiorar. I hai qualques personas que son ixagrinadas y muito preocupadas per la inchent cantidat de pobras que tienen ya una edat, que son enfermos u tullius, y m'han rogau que dedique las mías reflexions a averiguar qué rumbo puede prener-se pa espullar a la nación d'una carga tant penosa. Pero yo no siento la mas minima pena, perque ye d'o conoixencia cheneral que a diario se consumen y se mueren tantos como caldría asperar dentro de lo razonable, a causa d'o fredo y a lo fambre u a la bardoma y a las alimarias. Y, per lo que fa a los chovens bracers, agora se troban en una situación igual d'encorachadora; como no pueden aconseguir treballo, ni tienen pa minchar, eslanguen dica tal punto que si en qualsequier momento son achustaus pa un treballo ordinario de traza fortuita, no tienen fuerza pa levar-lo a cabo; y per tanto, tanto lo país como ells mesmos se libran afortunadament d'os mals que son per plegar. M'he esbarrau muito d'o tema, per lo que voi a tornar a centrar-me en l'afer. Creigo que las avantallas d'a propuesta que he realizau son obvias y multiples, asinas como d'a mayor importancia. En primeras, perque como ya he sinyalau, reducirá enormement lo volumen de papistas que nos invade anyo dimpués d'anyo, per estar los sers mas prolificos d'a nación, lo qual les convierte en o nuestro enemigo mas perigloso, en remanir en casa intencionadament con o proposito d'entregar lo reino a lo pretendient y con a esperanza de ganar avantalla debant de l'ausencia de tantos buenos protestants, qui, en cuenta de quedar-se y pagar diezmos a lo coadchutorepiscopal contra la suya consciencia, han preferiu abandonar lo suyo país. Segundo, los labradors arrendatarios mas pobres tendrán bella cosa propio, bella mica de valor, bella cosa que se les puede emparar conforme a dreito pa aduyar a pagar la renta a la suya terratenient, dimpués que este haiga preso ya posesión d'a suya gran y d'o suyo bestiar, y los diners con o qual paga sía pa ells desconoixiu. Tercer, encara que la mantención de cient mil ninos de dos anyos en adebant no puede contabilizar- se per menos de diez chelins la pieza a l'anyo, las reservas d'a nación se veyerán incrementadas en cinquanta mil libras anyals gracias a ixo, sin contar lo beneficio que aportará la introducción d'un nuevo plato en as mesas de totz los caballers de fortuna y de gusto refinau que i hai en o reino. Y los diners cercularán entre nusatros, pus totz los cabals serán d'a nuestra propia culle y fabricación.Quarto, los constants enchendradors, amás de ganar ueito chelins a l'anyo per la venda de cada fillo, pasau lo primer anyo quedarán exentos d'a carga que suposa haber de que mantener-los. Quinto, esta minchada suposará tamién un buen negocio pa las tabiernas, an los duenyos serán de feito pro previsors como pa fer-se con as millors recetas y preparar-las a la perfección, y per tanto veyerán cómo las suyas casas serán freqüentadas per totz los caballers selectos, ixes que avantan con razón d'o suyo conoixencia d'a buena mesa. Un guisandero abelidoso, que saba cómo complacer a los suyos clients, l ́as enchineará pa meter la minchada tant cara como ells sían disposaus a pagar. Sexto, esto se convertirá en un gran estimulo pa lo matrimonio, bella cosa que en totas las nacions sensatas s'ha fomentau con recompensas u imposau con leis y castigos. S'incrementarán lo cudiau y la ternura d'as mais enta los suyos ninos, una vegada se cercioren de l'alcuerdo que aportará una retribución vitalicia pa las pobras creyaturas, diners que, de bella traza, facilitará lo lugar y reportará beneficios anyals en cuenta de gastos. Habríanos de realizar una sencilla preba entre las mullers casadas, pa veyer quál d'ellas sería capaz de levar lo nino mas gordo a lo mercau. Los hombres s'amostrarán tant apegaus a las suyas mullers entre lo prenyau como lo son agora con os suyos yeguas, con as suyas vacas y con as suyas cochinas prenyadas a punto ya de parir; y s'ixuplidarán d'a suya predisposición a trucar-las u patiar-las (practica que ye muito freqüent) per miedo a que pierdan lo bebé. Podrían enumerar-se muitas atras avantallas. Per eixemplo, que a la nuestra exportación de barrils de bue podrán anyadir-se beluns mils mas de reses, que reinará la carne de latón y que s'amillorará en l'arte de fabricar un buen tocino viau, bella cosa masiau freqüent en as nuestras mesas pero muito escaso entre nusatros a causa d'a carnecería realizada con os cochins; pero brenca comparable en gusto u ostentación a un nino d'un anyo, un nino gordo y bien criau que rustiu en una pieza aportará una presencia notable en a fiesta de l'alcalde de bella ciudat important u en qualsequier atra celebración popular. Pero, puesto que se tracta d'un estudeyo breu, omitiré esto y muitas atrás cosetas. Si suposamos que un milar de familias d'esta ciudat serán consumidors habituals de carne de nino, chunto a atros que la mincharán tamién con motivo de bella celebración, en particular en vodas y bautizos, calculo que Dublín se levará anyalment uns vinte mil espullos, y la resta d'o reino (an se venderán probablement bella cosa mas baratos) los uitanta mil restants. No puedo pensar en a posibilidat que belún s'opose a esta propuesta, fueras de si alegan que, con ella, la población d'o reino se veyerá muito mermada. Ixo ye bella cosa que admito de buen grau y, de feito, ixa estió la mía intención prencipal en fer-la publica. Deseyo que lo lector sía conscient que calculé este remeyo pensando exclusivament en este Reino d'Irlanda, no en garra atro puesto que haiga existiu, exista u creigo que pueda existir en a tierra. Per tanto, que garra hombre me charre d'atros metodos, como: asignar una imposición de cinco chelins per libra a los nuestros ausents; utilizar nomás ropas u muebles que haigamos fabricau u feito nusatros; refusar rotundament las telas u los trastes que fomentan lo fachenda exotico; subsanar l ́estrafollamiento derivau de l'amor propio, la vanidat, la desiria y lo redoche en as nuestras mullers; fomentar la inclinación per la frugalidat, la prudencia y la templanza; aprender a amar lo nuestro país, bella cosa per lo que nos diferenciamos mesmo d'os lapons y d'os habitants de Tupinambá; abandonar las hostilidatz y las faccions, pa no actuar nunca mas como los chodigos, que mientres la suya ciudat yera estando presa, ells caminaban asasinando-se entre ells; estar bella cosa prevenius pa no vender lo nuestro país y las nuestras consciencias a cambio de cosa; amostrar a los terratenients a tractar a los suyos labradors arrendatarios como minimo con bella mica de piedat; inculcar, per zaguer, en os comerciants un esprito de onestidat, industria y habilidat, ya que si podesenos prener agora la decisión de mercar exclusivament cabals autoctonos, s ́aliarían immediatament pa vengar-se y enganyar-nos en o pre, la cantidat u la calidat, perque si bien se les ha convidau encareixidament y a ormino a negociar de traza equitativa, nunca s'ha aconseguiu. Per tanto, repito, que garra hombre s'endrece a yo con afers d'este tipo u semellants, a lo menos dica que los acompanye un brilo d'esperanza a traviés d'o como pueda columbrar que se va a producir un intento claro y sincero de meter-los en practica en bell momento. Pero, per lo que fa a yo mesmo, cansau ya d'ofrir entre muitos anyos reflexions vanas, trivials y visionarias, y d'abandonar entre muito tiempo tota esperanza d'aconseguir bella cosa, se m'ocurrió afortunadament esta propuesta, que en estar totalment nueva, tiene per tanto bella mica de solida y de real; amás, no incurre en gastos, los suyos inconvenients son chicotz, recaye en nusatros tota la potestat de levar-la a cabo, y con ella no corremos risgo belún de desobedeixer a Inglaterra. Perque este tipo de mercaderías no se puede exportar, ya que la carne tiene una consistencia masiau tierna como pa admitir la suya conserva en muerra per muito tiempo, si bien talment podría nombrar un país que sería encantau de minchar-se tota la nuestra nación sin sal beluna. Tot y con tot, no soi tant enlucernau con o mío propio punto de vista como pa refusar la proposición que pueda plantiar bell hombre sensato y que pueda considerar-se tamién inofensiva, economica, facil y eficaz. Pero antes que s'abance bella mica d'este estilo contrario a lo mío plan, digamos una ofierta millor, deseyo que l'autor u los autors consideren dos feitos con madurez: en primeras, que piensen cómo van a estar capaces de trobar minchada y ropa pa cient mil bocas y espaldas inutils seguntes son las cosetas; y segundo, que i hai arredol d'un millón de creyaturas con forma humana a l'amplo d'este reino, que la suya subsistencia total, mesa en un deposito común, equivaldría a una deuda de dos millons de libras esterlinas, y que a los quals son mendigos de profesión cal anyadir lo muntón de grancheos, labradors y bracers, con as suyas mullers y fillos, que son mendigos a totz los efectos. Deseyo que ixes politicos a los quals desagrada la mía propuesta, y que talment sían tant audaces como pa intentar ofrir una solución, pregunten en primeras a los pais d'estes mortals si, a día de hue, no considerarían digno de celebración que les hesen vendiu como minchada a l'anyo d'existencia d'o modo que yo he recomendau, ya que gracias a ixo habrían privau la contina succesión de desgracias per las qualas han pasau dende alavez a causa d'a opresión d'os terratenients, a la imposibilidat de pagar una renta per mancar de diners u de negocio, a la falta de sustento basico, de casa u ropa con que resguardar-se d'as inclemencias d'o tiempo, y con a perspectiva mas que inevitable que tota la suya prole carriará per siempre miserias semellants u mayors. Quiero manifestar de tot corazón que garra interés personal, per infimo que sía, m'empenta a promover esta necesaria interpresa; que nomás pretendo amillorar la nuestra industria, mantenendo a los ninos, aliviando con ixo a los pobres y dando bell placer a los ricos; que no i hai unatro motivo que lo bien d'o mío país y lo d'o mío pueblo. No tiengo fillos con os quals pueda intentar obtener un solo penique, pus lo mas choven tiene nueu anyos y la mía muller ha deixau dezaga la edat de concebir. Cómete un pobre-----------------------X-Presidentes. Cuña Crowfounding-------------------1:48 y dica aquí o programa de hue. Si t ́ha feito goyo, nos torna-mos a sentir cada 15 días en O Suenio d ́o Dragón, en Radio La Granja, en o 102.1 d ́a F.M.Has de marchar, pus si tiens que fer-lo, fez-lo; pero si no te viene de gusto...nena, por favor, no vaigas Baby please don ́t go--------Gary Glitter( 2:51)

Asturies negra: Tina, Taibo y De La Calle

Asturies negra: Tina, Taibo y De La Calle

Dentrada-----------------------Sueño de Solentíname-----------------Flitter(3:51) Buen dia, si hue ye mierques, isto ha de ser O Suenio d´o Dragón, , dende Radio La Granja, en o 102.1 d´a F.M, en o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión. 35 anyos informando de la luita en directo, porque la luita nunca s'atura, se re-inventa Cuña Crowfounding-------------------1:48 Mosica de fondo-----------------Nuberu----------------Como tu yes o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Canso d'intentar salvar a o mundo d'ell mesmo, he decidiu prener-me unas vacancias; basicament por que cada día veigo mas supervillans, y yo he d'estar o solo superdragón, y no quieras imachinar-te cómo me sientan a capa y as mallas… De traza que, como que voi a tener bell poquet mas de tiempo libre, m'he meso a apanyar o camín de recholas amariellas; quan acabe, podríanos ir un día d'istos , fendo una gambada, dica o País d´Oz. Una vegada allí, si quiers, podríanos ir a veyer a o Gran Mago. Dicen que si le pides un deseyo, en ocasions, te lo concede, como que si estase a Fontana de Trevi. O que no sé ye si tamién caldrá chitar-le diners… Yo le pediré que m'amuestre a tocar a guitarra como que Raymundo Amador. Tu, si te cuaca, podrías pedir un corazón, y asinas me tornas o mío, que lo chito de menos. Por si a un caso, ves pensando en qué le vas a ofrir a cambeo… Con tot, de momento sigo asperando; pero malas que acabe o sendero me marcharé, con tu u sin tu, te lo churo por Camarón... Camarón------------------Pata Negra (3:08) Bueno, pus continando un poquet a linia que heba empecipiau a seguir, A Bodega, a Huelga d'o 27. L'anarquía en Andalucía, a continuación yera, a lo menos pa yo, pro obvia: a huelga d'o 34, con especial mención a Asturias, a partir d'alavez, Asturies a Roya. Pero imos a dar-le una nueva deriva a ista embarcación que nos adrentra en o mundo d'os suenios, y charremos sí, de Asturies, pero empecipiando por o final; charremos d'a Semana Negra de Gijón, que iste anyo se celebrará a trentena edición d'o 3 a o 12 de chulio de 2020; iste anyo, mas que nunca, re-inventando-se pa continar estando a trobada literaria, cultural y reivindicativo mas lonchevo d'Espanya. A crisi sanitaria global obliga a adaptar a la situación o formato historico tradicional, pero en garra caso o esprito iconoclasta y compromeso que dende fa 33 anyos leva a proposar nuevas ideyas pa o debat y a reprener argumentos que l'actualidat enzuriza a situar en as mesas de discusión, chunto a muitos d'os millors escritors, creyadors y artistas d'o mundo. Como que siempre, con a promoción d'a lectura como obchetivo. A imposibilidat de realizar o formato historico d'o Festival (una trobada con beluns d'os mayestros d'a literatura y as narrativas de chenero enmeyo d'una gran fiesta popular y masiva) no impedirá realizar en calendata l'evento cultural, siempre en a ciudat mai d'a Semana Negra, Xixón. Os espacios d'o Centro de Cultura Antigo Instituto acullirán as actividatz de debat, conferencias, presentacions, exposicions y conciertos, mientres que a Feria d'o Libro d'a Semana se celebrará chusto a o costau, en a carrera piatonal Tomás y Valiente. Aforos controlaus y limitaus y cudiau extremo. Pa ixo, l'asistencia a os actos en o CCAI precisará de dentrada, que s'obtendrá por internet de forma gratuita dica completar l´aforo.Mas d'un centenar d'autors participarán, fisica u telematicament, con as suyas propuestas y obras en ista edición d'a Trobada, y numerosos serán os temas y propuestas que compondrán as actividatz y os debatz con os autors en ista nueva y especial edición d'a Semana Negra que omenacheará a o escritor Luis Sepúlveda, feneixiu por o coronavirus. L'artista italiana Lorena Canottiere ye l'autora d'o cartel. Un nino que chuga a policías y ladrons ye l'encargau d´escubrir o que i hai mas ent´allá, que ye a nueva ciudat, a realidat a l'atro costau d'as uembras. Lorena Canottiere prencipió o suyo trayectoria como autora de comic n´O Corrierino, famoso suplemento infantil d'o diario italián Correse della Sera. En 2010 publica a suya primera novela grafica, Oche, a la quala seguiría Verdat, historia d'una militant anarquista que se desplaza a Espanya a combatir en a guerra civil, con a quala obtenió en 2018 o Premio Artemisa por a suya edición francesa. O festival se celebra dende l'anyo 1988. L'autor d'a ideya y director d'o festival ye o escritor asturmexicano Paco Ignacio Taibo II, qui conta dende os suyos inicios con a colaboración d'atros estudiosos, como que Ángel de La Calle en a sección de cmic.1​ Precisament de La Calle ha pasau a endrezar os contenius literarios, de cmics y culturals d'a Semana Negra, dimpués d'a renuncia de Taibo, que ha decidiu dedicar-se a la politica mexicana (como que integrant d'o partiu Movimiento Recheneración Nacional) y que en o festival contina como parte d'os quals seleccionan os contenius literarios d'o certamen. Concebida y endrezada por Taibo, a Semana Negra s'encetó como un modesto festival que reuniba a escritors de novela policiaca y ofriba amás mosica y atras artes scenicas a o publico, y que serviría de marco a una trobada de l'executivo de l'Asociación Internacional d'Escritors Policiacos (AIEP). En os suyos conciertos han participau mosicaires como que Willie Colón, Los Lobos, Mano Negra u Georges Moustaki. El Norte está lleno de frío------------Ilegales(2:39) Iste texto, titulau “Sobrel a Fotografía”, estió publicau orichinalment en o volumen 5, numero 4 correspondient a octubre-aviento de 1929 en a revista American Folkways. “Cada vegada que s'usan as parolas arte u artista en relación a os míos treballos fotograficos, noto una sensación desagradable, habiu de sin dubda a o mal emplego que se fa de tals termins. Me considero una fotografa, brenca mas. Si as mías fotografías se diferencian d'as qualas cheneralment se fan, se debe a que no tracto de producir arte, sino fotografías honestas, sin recorrer a trucos ni artificios; entre que a mayoría d'os fotografos continan buscando efectos artisticos u a imitación d'atras expresions plasticas, o qual produz un efecto hibrido, que no permite distinguir en a obra a suya caracteristica pero significativa: a suya calidat fotografica. S'ha discutiu muito en os zaguers anyos si a fotografía debe u no estar considerada obra artistica digna de comparar-se con as atras artes plasticas. Existen diverchencias entre aquells que la consideran un meyo d'expresión como que os de demás y os miopes que miran iste sieglo XX con os uellos d'o sieglo XVII, estando incapaces de distinguir os aspectos mas importants d'a nuestra civilización tecnolochica. Pero a os quals usamos a camera como traste de l'oficio, como que un pintor utiliza os suyos pincels, no nos intresan as opinions contrarias, porque goiamos de l'aprebación de quantos reconoixen as multiples funcions d'a fotografía y a suya directa eloqüencia pa fixar y rechistrar a epoca actual. Por ixo no ye indispensable saber si a fotografía ye un arte u no. O que conta ye distinguir entre buena y mala fotografía. Buena ye aquella que accepta os limites d'a tecnica fotografica y aprofita as posibilidatz y caracteristicas que o meyo ofreix. Mala ye aquella fotografía realizada con complexo d'inferioridat, no reconoixendo a valor especifica d'o meyo y recorriendo a tot tipo d'imitacions. Istas obras dan a impresión de que l'autor quasi tiene vergüenya de fotografiar a realidat, y intenta amagar a esencia fotografica d'a obra sobreponiendo trucos y falsificacions. A fotografía, porque solament puede estar realizada sobre o present, y sobre o que existe obchectivament debant d'a camera, s'afirma como o meyo mas incisivo pa rechistrar a vida real en cadaguna d'as suyas manifestacions. D'astí a suya valor documental. Si a isto adhibimos sensibilidat y conoixencia d'os temas, chunto a una ideya clara d'o puesto que s'ocupa en o desembolique historico, o resultau será digno, creyo, d'ocupar un puesto en a producción social a la quala totz hemos de contribuir.” Tina Modotti. 1929 El Sol que tú eres ---------------------------Linda Rondstadt (2:59) Tina Modotti estió una fotografa, activista comunista, actriz y modelo, entre atras cosetas, d'orichen italián, que estió participe directa de buena parte d'os escayecimientos historicos mas importants d'a primera metat d'o sieglo XX. Si hese naixiu hombre, segurament sería una figura mundialment conoixida, pero como que naixió muller a suya vida ha teniu muit poca repercusión. Ángel de la Calle, gran conoixedor d'as suyas peripecias, tractó de dar a conoixer a Tina Modotti con a publicación de Modotti. Una muller d'o sieglo XX en 2003. Posteriorment, tamién en Sins Entido, o comic fuo re-editau en 2007 y 2011. O comic d'Ángel de La Calle no ye una biografía a l'uso, ya que o relato s'estructura en dos eixes: a vida de Tina Modotti y o proceso d'investigación que levó a cabo l'autor. As dos tramas se van combinando, de traza que veyemos as interesants reflexions de De la Calle y o suyo uso y critica d'as biografías existents, a medida que abanza a historia personal d'a fotografa. Amás, pa enriquir encara mas a historia, ista no sigue un orden cronolochico estricto, de traza que a vida de Modotti se va construindo como que si estase un rompecabezas. A remarcar, pa yo, por lo comico y bella cosa absurdo, pero orichinal y surrealista, a narración d'a nueit en que D'a Carrera y Taibo compartioron quarto d'hotel, mientres en a cambra d'o costau dos senils superheroes discutiban a voz en chilo… qui quiera saber mas, que se leiga o comic... Tina Modotti se tresladó con a suya familia a la costa ueste d'os Estaus Unius dende o norte d'Italia, a inicios d'o sieglo pasau, como que cientos de milars d'os suyos compatriotas. De traza pro casual acabó treballando como actriz en l'Hollywood d'o cine mudo y gracias a os contactos que establió allí, pasó a relacionar-se con artistas de diversas disciplinas. Se tresladó a Mexico an, d'a man d'Edward Weston, encetó a suya corrida como que fotografa. Dende una fotografía mas artistica, os suyos intréses derivoron ent'os temas socials, con as grans desigualdatz d'a sociedat mexicana d'a epoca como eixe central d'a suya fotografía. Se relacionaba con l´astajada cultural d'o país y luego dentró en o Partiu Comunista. A persecución a la quala os miembros d'o Partiu yeran sozmetius, la levó a establir-se en Europa. Berlín y Moscú, l'Asturies d'o 34 y, posteriorment, a Guerra Civil espanyola estioron os escenarios en os quals Modotti s'implicó plenament, metendo a suya vida en periglo en multitut d'ocasions. A suya participación en o Partiu Comunista, en plenos anyos 30, yera cada vegada mayor – plegó a fer diversas misions pa o Cominform -, y mesmo estió la causa d'o suyo abandono d'a fotografía. A suya participación en grans escayecimientos historicos, as suyas relacions – de tot tipo – con os y as millors artistas d'a suya epoca y a suya misteriosa muerte, de conchunta con o ritmo d'o guión, fan que a lectura d'a novela grafica t'atrape. Dimpués de leyer-la, solament una pregunta me vinió a la cabeza: “Cómo ye posible que no conoixese a historia de Tina Modotti?”. Tornando a l'inicio, creigo que a suya condición de muller contribuyó a que no estase una figura masiau conoixida. Un hombre que hese viviu una quatrena parte d'as cosetas que vivió Modotti tendría multitut de libros y cintas glosando as suyas feitas. Amás, unatro aspecto destacau d'o comic ye que Tina Modotti ye a protagonista real d'a suya vida, ye ella a que prene as suyas propias decisions, en totz os ambitos. Ye ella a que s'enfrontina a o masclismo imperant en a epoca y a que en muitas ocasions vence. Ella ye a gran muller y no ye dezaga de garra hombre, a o contrario, son ells os que son dimpués de Tina, invalidando a topica frase. O blanco y negro funciona bien, asinas como os fondos desdibuixaus u inexistents, en ocasions, que permiten fer enfasis en l'acción y en os dialogos. A o mío pareixer, encara que podese pareixer un fallo, o feito que os personaches secundarios sían bella cosa desdibuixaus fa que a imachen de Tina se reforce, recordando-nos en tot momento a suya fuerza y decisión, asinas como as dificultatz d'a suya luita, agreviadas por a suya condición de muller en un mundo d'hombres. En muitas ocasions, os dibuixos recuerdan muito, en o suyo estilo, a l'admirau Hugo Pratt y o suyo Corto Maltés.Un d'os elementos mas interesants ye a inclusión de dibuixos de muitas fotografías de Modotti, de traza que amás de conoixer a suya vida tamién nos introducimos en a suya obra artistica. Os anexos que incluye o comic n´Edición de 2011 son a Ciresa de rafal d'o pastel, ya que incluyen o texto de Tina Modotti sobre a fotografía, una dotzena d'as suyas fotografías mas valurosas y un epilogo de Paco Taibo sobre a obra d'Ángel de la Calle y sobre o periplo de totz dos – Taibo tamién amaneixe en a obra – entre a investigación pa elaborar o comic. Una gran lectura y un gran personache, que totz y todas habríanos de conoixer. Como a ista zaragozana: Aída De La Fuente--------------Nuberu (5:19) Agora, si m'acompanyas a la cocina, imos a aprender a fer undelicioso humus de marihuanaOs ingredientz pa elaborar-la son: 400 gramos de garbanzos cocius 2 dients de allo meya taza de comín moliu ¼ de taza de suco de limón natural ¼ de taza de salsa tahini ¼ de taza de aceite de marihuana Sal y pebre a o gusto Aquí, se nos presientan dos opcions, mercar a salsa tahini, u fer-la nusatras: o que nos leva tamién a unatra dicotomía: femos o humus, u a salsa tahini de marihuana? Pus cadaguna a o suyo libre albedrío. Yo recomendaría fer una sola coseta con marihuana, pero cadagún … De todas formas, ye tant sencillo como substituir l´aceite no cannabico por azaite cannabico... Cómo fer salsa tahini casera Ingredient fundamental de la cocina d'Oriente Meyo, a salsa tahini tamién clamada tahina u tahin, ye un puré cremoso a pur de sesamo que se sirve habitualment con os falafels. Tamién ye un ingredient que forma parte d'o hummus u puré de garbanzos y d'o baba ganush u puré d'alberchenas, encara que simplament untada con pan ya resulta deliciosa si tos da preza cocinar atras elaboracions. Amenesteretz una sartana y una batedora con cuchilletas. Ye tant sencilla, que si tos aficionáis a preparar-la en casa nunca mas itz a recorrer a la comercial, pus sin dubda en a casera s'aprecian muito mas o gusto pronunciau y potent, encara que ixo sí, con una textura mas rustica que as que venden en as botigas. Ingredientz Pa 6 personas Simients de sesamo 200 g Azaite d´oliva virchen extra 90 ml Flor de sal, u sal marina, 3 g Prencipiaremos, pa que a nuestra salsa tienga un gusto mas pronunciau, turrando as simients de sesamo. Pa ixo en una sartén sin brenca de grasa metemos as simients y as doramos entre cinco menutos. Si mercatz sesamo turrau, podetz blincar este paso. Deixamos enfriar o sesamo entre 10 menutos. Lo siguient será meter en o vaso d'una picadora u molinet as simients y a mica de flor de sal. Prencipiamos a picar o sesamo, y quan prencipie a formar-se una pasta empecipiamos a adhibir l´aceite poco a poco, dica aconseguir una pasta cremosa. Quan aconsigamos a pur de capolar a textura que nos faiga goyo, la retiramos d'o veire d'a batidora y la pasamos a un bol u a un frasco hermetico si no la imos a a usar en o momento. Una vegada lo tiengas tot, lo primer que has de fer ye pillar o vaso d'a batidora y introducir o suco de limón, a salsa tahini y mezclar entre 30 segundos. Pasau iste tiempo, adhibe a la mezcla os garbanzos, os dients d´allo, o comín, l´aceite y, por zaguer, dos cullaradas d'augua y bate-lo tot. En prencipio, d'ista traza ya sería listo. Solament quedaría que a la hora de servir salpebres a o gusto y anyadas un churret d´azaite crudo. Fumadito--------------------------------------Yonkilove(4:27) Cuña Crowfounding-------------------1:48 y dica aquí o programa de hue. Si t´ha feito goyo, nos torna-mos a sentir cada 15 días en O Suenio d´o Dragón, en Radio La Granja, en o 102.1 d´a F.M. Has de marchar, pus si tiens que fer-lo, fez-lo; pero si no te viene de gusto...nena, por favor, no vaigas Baby please don´t go--------The Doors( 1:58)

Asturies negra: Tina, Taibo y De La Calle

Asturies negra: Tina, Taibo y De La Calle

Dentrada-----------------------Sueño de Solentíname-----------------Flitter(3:51) Buen dia, si hue ye mierques, isto ha de ser O Suenio d´o Dragón, , dende Radio La Granja, en o 102.1 d´a F.M, en o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión. 35 anyos informando de la luita en directo, porque la luita nunca s'atura, se re-inventa Cuña Crowfounding-------------------1:48 Mosica de fondo-----------------Nuberu----------------Como tu yes o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Canso d'intentar salvar a o mundo d'ell mesmo, he decidiu prener-me unas vacancias; basicament por que cada día veigo mas supervillans, y yo he d'estar o solo superdragón, y no quieras imachinar-te cómo me sientan a capa y as mallas… De traza que, como que voi a tener bell poquet mas de tiempo libre, m'he meso a apanyar o camín de recholas amariellas; quan acabe, podríanos ir un día d'istos , fendo una gambada, dica o País d´Oz. Una vegada allí, si quiers, podríanos ir a veyer a o Gran Mago. Dicen que si le pides un deseyo, en ocasions, te lo concede, como que si estase a Fontana de Trevi. O que no sé ye si tamién caldrá chitar-le diners… Yo le pediré que m'amuestre a tocar a guitarra como que Raymundo Amador. Tu, si te cuaca, podrías pedir un corazón, y asinas me tornas o mío, que lo chito de menos. Por si a un caso, ves pensando en qué le vas a ofrir a cambeo… Con tot, de momento sigo asperando; pero malas que acabe o sendero me marcharé, con tu u sin tu, te lo churo por Camarón... Camarón------------------Pata Negra (3:08) Bueno, pus continando un poquet a linia que heba empecipiau a seguir, A Bodega, a Huelga d'o 27. L'anarquía en Andalucía, a continuación yera, a lo menos pa yo, pro obvia: a huelga d'o 34, con especial mención a Asturias, a partir d'alavez, Asturies a Roya. Pero imos a dar-le una nueva deriva a ista embarcación que nos adrentra en o mundo d'os suenios, y charremos sí, de Asturies, pero empecipiando por o final; charremos d'a Semana Negra de Gijón, que iste anyo se celebrará a trentena edición d'o 3 a o 12 de chulio de 2020; iste anyo, mas que nunca, re-inventando-se pa continar estando a trobada literaria, cultural y reivindicativo mas lonchevo d'Espanya. A crisi sanitaria global obliga a adaptar a la situación o formato historico tradicional, pero en garra caso o esprito iconoclasta y compromeso que dende fa 33 anyos leva a proposar nuevas ideyas pa o debat y a reprener argumentos que l'actualidat enzuriza a situar en as mesas de discusión, chunto a muitos d'os millors escritors, creyadors y artistas d'o mundo. Como que siempre, con a promoción d'a lectura como obchetivo. A imposibilidat de realizar o formato historico d'o Festival (una trobada con beluns d'os mayestros d'a literatura y as narrativas de chenero enmeyo d'una gran fiesta popular y masiva) no impedirá realizar en calendata l'evento cultural, siempre en a ciudat mai d'a Semana Negra, Xixón. Os espacios d'o Centro de Cultura Antigo Instituto acullirán as actividatz de debat, conferencias, presentacions, exposicions y conciertos, mientres que a Feria d'o Libro d'a Semana se celebrará chusto a o costau, en a carrera piatonal Tomás y Valiente. Aforos controlaus y limitaus y cudiau extremo. Pa ixo, l'asistencia a os actos en o CCAI precisará de dentrada, que s'obtendrá por internet de forma gratuita dica completar l´aforo.Mas d'un centenar d'autors participarán, fisica u telematicament, con as suyas propuestas y obras en ista edición d'a Trobada, y numerosos serán os temas y propuestas que compondrán as actividatz y os debatz con os autors en ista nueva y especial edición d'a Semana Negra que omenacheará a o escritor Luis Sepúlveda, feneixiu por o coronavirus. L'artista italiana Lorena Canottiere ye l'autora d'o cartel. Un nino que chuga a policías y ladrons ye l'encargau d´escubrir o que i hai mas ent´allá, que ye a nueva ciudat, a realidat a l'atro costau d'as uembras. Lorena Canottiere prencipió o suyo trayectoria como autora de comic n´O Corrierino, famoso suplemento infantil d'o diario italián Correse della Sera. En 2010 publica a suya primera novela grafica, Oche, a la quala seguiría Verdat, historia d'una militant anarquista que se desplaza a Espanya a combatir en a guerra civil, con a quala obtenió en 2018 o Premio Artemisa por a suya edición francesa. O festival se celebra dende l'anyo 1988. L'autor d'a ideya y director d'o festival ye o escritor asturmexicano Paco Ignacio Taibo II, qui conta dende os suyos inicios con a colaboración d'atros estudiosos, como que Ángel de La Calle en a sección de cmic.1​ Precisament de La Calle ha pasau a endrezar os contenius literarios, de cmics y culturals d'a Semana Negra, dimpués d'a renuncia de Taibo, que ha decidiu dedicar-se a la politica mexicana (como que integrant d'o partiu Movimiento Recheneración Nacional) y que en o festival contina como parte d'os quals seleccionan os contenius literarios d'o certamen. Concebida y endrezada por Taibo, a Semana Negra s'encetó como un modesto festival que reuniba a escritors de novela policiaca y ofriba amás mosica y atras artes scenicas a o publico, y que serviría de marco a una trobada de l'executivo de l'Asociación Internacional d'Escritors Policiacos (AIEP). En os suyos conciertos han participau mosicaires como que Willie Colón, Los Lobos, Mano Negra u Georges Moustaki. El Norte está lleno de frío------------Ilegales(2:39) Iste texto, titulau “Sobrel a Fotografía”, estió publicau orichinalment en o volumen 5, numero 4 correspondient a octubre-aviento de 1929 en a revista American Folkways. “Cada vegada que s'usan as parolas arte u artista en relación a os míos treballos fotograficos, noto una sensación desagradable, habiu de sin dubda a o mal emplego que se fa de tals termins. Me considero una fotografa, brenca mas. Si as mías fotografías se diferencian d'as qualas cheneralment se fan, se debe a que no tracto de producir arte, sino fotografías honestas, sin recorrer a trucos ni artificios; entre que a mayoría d'os fotografos continan buscando efectos artisticos u a imitación d'atras expresions plasticas, o qual produz un efecto hibrido, que no permite distinguir en a obra a suya caracteristica pero significativa: a suya calidat fotografica. S'ha discutiu muito en os zaguers anyos si a fotografía debe u no estar considerada obra artistica digna de comparar-se con as atras artes plasticas. Existen diverchencias entre aquells que la consideran un meyo d'expresión como que os de demás y os miopes que miran iste sieglo XX con os uellos d'o sieglo XVII, estando incapaces de distinguir os aspectos mas importants d'a nuestra civilización tecnolochica. Pero a os quals usamos a camera como traste de l'oficio, como que un pintor utiliza os suyos pincels, no nos intresan as opinions contrarias, porque goiamos de l'aprebación de quantos reconoixen as multiples funcions d'a fotografía y a suya directa eloqüencia pa fixar y rechistrar a epoca actual. Por ixo no ye indispensable saber si a fotografía ye un arte u no. O que conta ye distinguir entre buena y mala fotografía. Buena ye aquella que accepta os limites d'a tecnica fotografica y aprofita as posibilidatz y caracteristicas que o meyo ofreix. Mala ye aquella fotografía realizada con complexo d'inferioridat, no reconoixendo a valor especifica d'o meyo y recorriendo a tot tipo d'imitacions. Istas obras dan a impresión de que l'autor quasi tiene vergüenya de fotografiar a realidat, y intenta amagar a esencia fotografica d'a obra sobreponiendo trucos y falsificacions. A fotografía, porque solament puede estar realizada sobre o present, y sobre o que existe obchectivament debant d'a camera, s'afirma como o meyo mas incisivo pa rechistrar a vida real en cadaguna d'as suyas manifestacions. D'astí a suya valor documental. Si a isto adhibimos sensibilidat y conoixencia d'os temas, chunto a una ideya clara d'o puesto que s'ocupa en o desembolique historico, o resultau será digno, creyo, d'ocupar un puesto en a producción social a la quala totz hemos de contribuir.” Tina Modotti. 1929 El Sol que tú eres ---------------------------Linda Rondstadt (2:59) Tina Modotti estió una fotografa, activista comunista, actriz y modelo, entre atras cosetas, d'orichen italián, que estió participe directa de buena parte d'os escayecimientos historicos mas importants d'a primera metat d'o sieglo XX. Si hese naixiu hombre, segurament sería una figura mundialment conoixida, pero como que naixió muller a suya vida ha teniu muit poca repercusión. Ángel de la Calle, gran conoixedor d'as suyas peripecias, tractó de dar a conoixer a Tina Modotti con a publicación de Modotti. Una muller d'o sieglo XX en 2003. Posteriorment, tamién en Sins Entido, o comic fuo re-editau en 2007 y 2011. O comic d'Ángel de La Calle no ye una biografía a l'uso, ya que o relato s'estructura en dos eixes: a vida de Tina Modotti y o proceso d'investigación que levó a cabo l'autor. As dos tramas se van combinando, de traza que veyemos as interesants reflexions de De la Calle y o suyo uso y critica d'as biografías existents, a medida que abanza a historia personal d'a fotografa. Amás, pa enriquir encara mas a historia, ista no sigue un orden cronolochico estricto, de traza que a vida de Modotti se va construindo como que si estase un rompecabezas. A remarcar, pa yo, por lo comico y bella cosa absurdo, pero orichinal y surrealista, a narración d'a nueit en que D'a Carrera y Taibo compartioron quarto d'hotel, mientres en a cambra d'o costau dos senils superheroes discutiban a voz en chilo… qui quiera saber mas, que se leiga o comic... Tina Modotti se tresladó con a suya familia a la costa ueste d'os Estaus Unius dende o norte d'Italia, a inicios d'o sieglo pasau, como que cientos de milars d'os suyos compatriotas. De traza pro casual acabó treballando como actriz en l'Hollywood d'o cine mudo y gracias a os contactos que establió allí, pasó a relacionar-se con artistas de diversas disciplinas. Se tresladó a Mexico an, d'a man d'Edward Weston, encetó a suya corrida como que fotografa. Dende una fotografía mas artistica, os suyos intréses derivoron ent'os temas socials, con as grans desigualdatz d'a sociedat mexicana d'a epoca como eixe central d'a suya fotografía. Se relacionaba con l´astajada cultural d'o país y luego dentró en o Partiu Comunista. A persecución a la quala os miembros d'o Partiu yeran sozmetius, la levó a establir-se en Europa. Berlín y Moscú, l'Asturies d'o 34 y, posteriorment, a Guerra Civil espanyola estioron os escenarios en os quals Modotti s'implicó plenament, metendo a suya vida en periglo en multitut d'ocasions. A suya participación en o Partiu Comunista, en plenos anyos 30, yera cada vegada mayor – plegó a fer diversas misions pa o Cominform -, y mesmo estió la causa d'o suyo abandono d'a fotografía. A suya participación en grans escayecimientos historicos, as suyas relacions – de tot tipo – con os y as millors artistas d'a suya epoca y a suya misteriosa muerte, de conchunta con o ritmo d'o guión, fan que a lectura d'a novela grafica t'atrape. Dimpués de leyer-la, solament una pregunta me vinió a la cabeza: “Cómo ye posible que no conoixese a historia de Tina Modotti?”. Tornando a l'inicio, creigo que a suya condición de muller contribuyó a que no estase una figura masiau conoixida. Un hombre que hese viviu una quatrena parte d'as cosetas que vivió Modotti tendría multitut de libros y cintas glosando as suyas feitas. Amás, unatro aspecto destacau d'o comic ye que Tina Modotti ye a protagonista real d'a suya vida, ye ella a que prene as suyas propias decisions, en totz os ambitos. Ye ella a que s'enfrontina a o masclismo imperant en a epoca y a que en muitas ocasions vence. Ella ye a gran muller y no ye dezaga de garra hombre, a o contrario, son ells os que son dimpués de Tina, invalidando a topica frase. O blanco y negro funciona bien, asinas como os fondos desdibuixaus u inexistents, en ocasions, que permiten fer enfasis en l'acción y en os dialogos. A o mío pareixer, encara que podese pareixer un fallo, o feito que os personaches secundarios sían bella cosa desdibuixaus fa que a imachen de Tina se reforce, recordando-nos en tot momento a suya fuerza y decisión, asinas como as dificultatz d'a suya luita, agreviadas por a suya condición de muller en un mundo d'hombres. En muitas ocasions, os dibuixos recuerdan muito, en o suyo estilo, a l'admirau Hugo Pratt y o suyo Corto Maltés.Un d'os elementos mas interesants ye a inclusión de dibuixos de muitas fotografías de Modotti, de traza que amás de conoixer a suya vida tamién nos introducimos en a suya obra artistica. Os anexos que incluye o comic n´Edición de 2011 son a Ciresa de rafal d'o pastel, ya que incluyen o texto de Tina Modotti sobre a fotografía, una dotzena d'as suyas fotografías mas valurosas y un epilogo de Paco Taibo sobre a obra d'Ángel de la Calle y sobre o periplo de totz dos – Taibo tamién amaneixe en a obra – entre a investigación pa elaborar o comic. Una gran lectura y un gran personache, que totz y todas habríanos de conoixer. Como a ista zaragozana: Aída De La Fuente--------------Nuberu (5:19) Agora, si m'acompanyas a la cocina, imos a aprender a fer undelicioso humus de marihuanaOs ingredientz pa elaborar-la son: 400 gramos de garbanzos cocius 2 dients de allo meya taza de comín moliu ¼ de taza de suco de limón natural ¼ de taza de salsa tahini ¼ de taza de aceite de marihuana Sal y pebre a o gusto Aquí, se nos presientan dos opcions, mercar a salsa tahini, u fer-la nusatras: o que nos leva tamién a unatra dicotomía: femos o humus, u a salsa tahini de marihuana? Pus cadaguna a o suyo libre albedrío. Yo recomendaría fer una sola coseta con marihuana, pero cadagún … De todas formas, ye tant sencillo como substituir l´aceite no cannabico por azaite cannabico... Cómo fer salsa tahini casera Ingredient fundamental de la cocina d'Oriente Meyo, a salsa tahini tamién clamada tahina u tahin, ye un puré cremoso a pur de sesamo que se sirve habitualment con os falafels. Tamién ye un ingredient que forma parte d'o hummus u puré de garbanzos y d'o baba ganush u puré d'alberchenas, encara que simplament untada con pan ya resulta deliciosa si tos da preza cocinar atras elaboracions. Amenesteretz una sartana y una batedora con cuchilletas. Ye tant sencilla, que si tos aficionáis a preparar-la en casa nunca mas itz a recorrer a la comercial, pus sin dubda en a casera s'aprecian muito mas o gusto pronunciau y potent, encara que ixo sí, con una textura mas rustica que as que venden en as botigas. Ingredientz Pa 6 personas Simients de sesamo 200 g Azaite d´oliva virchen extra 90 ml Flor de sal, u sal marina, 3 g Prencipiaremos, pa que a nuestra salsa tienga un gusto mas pronunciau, turrando as simients de sesamo. Pa ixo en una sartén sin brenca de grasa metemos as simients y as doramos entre cinco menutos. Si mercatz sesamo turrau, podetz blincar este paso. Deixamos enfriar o sesamo entre 10 menutos. Lo siguient será meter en o vaso d'una picadora u molinet as simients y a mica de flor de sal. Prencipiamos a picar o sesamo, y quan prencipie a formar-se una pasta empecipiamos a adhibir l´aceite poco a poco, dica aconseguir una pasta cremosa. Quan aconsigamos a pur de capolar a textura que nos faiga goyo, la retiramos d'o veire d'a batidora y la pasamos a un bol u a un frasco hermetico si no la imos a a usar en o momento. Una vegada lo tiengas tot, lo primer que has de fer ye pillar o vaso d'a batidora y introducir o suco de limón, a salsa tahini y mezclar entre 30 segundos. Pasau iste tiempo, adhibe a la mezcla os garbanzos, os dients d´allo, o comín, l´aceite y, por zaguer, dos cullaradas d'augua y bate-lo tot. En prencipio, d'ista traza ya sería listo. Solament quedaría que a la hora de servir salpebres a o gusto y anyadas un churret d´azaite crudo. Fumadito--------------------------------------Yonkilove(4:27) Cuña Crowfounding-------------------1:48 y dica aquí o programa de hue. Si t´ha feito goyo, nos torna-mos a sentir cada 15 días en O Suenio d´o Dragón, en Radio La Granja, en o 102.1 d´a F.M. Has de marchar, pus si tiens que fer-lo, fez-lo; pero si no te viene de gusto...nena, por favor, no vaigas Baby please don´t go--------The Doors( 1:58)

Andalucía difunde a ideya

Andalucía difunde a ideya

Dentrada-----------------------Sleep A Little Less, Dream A Little More----------MDC (2:00) Buen día, hue ye mierques, y son as 11 oradas...prencipia O Suenio d´o Dragón, dende Radio La Granja, 102.1 d´a F.M, en o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión. 35 anyos informando y propagando a verdat a peito descubierto, sin más...caretas. Agora y siempre, estricalla o faxismo. Deciba l´inmortal Pablo Neruda que muere qui no arrisca lo seguro por lo incierto pa ir dezaga d´un suenio… asinas que menos adormir y más soniar. Cuña Crowfounding-------------------1:48 Bueno, pus tornamos a veyer-nos y sentir-nos en suenios. Como que pareixe que no t'animas a escribir-me ni a contar-me brenca, voi a recordar-te todas as posibles formas de contactar con o programa, y con yo, Jose Dragón Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes.Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Mosica de fondo: Horas Bajas-------Los Rebeldes. Siempre hay un precio---------------Luz Casal A nueit en que Luna zarró os uellos, estió una d'as nueitz mas largas d'a mía vida. Creigo que habió de durar uns 3 meses,, encara que no descarto que isen 3 anyos. Me veyié, de rapiconté, con os míos pertreitz de dragón funambulista, incapaz de distinguir a cuerda por a quala quereba caminar. De traza que, ni curto ni perezoso, replegué os míos trastes, torné o ret a las arainas y me deixé levar por Foscor. En realidat, Foscor ixordó os míos uellos y aniebló os míos sentius, y agarrapizando-me con fuerza a man tiró de yo dica fer-me chilar. Ridié y bailé en o vuedo sin importar-me brenca, solament chirar y chirar a o son d'a mosica d'a mía cabeza, en un esbarrancau clis de mar. No i heba horizont, ni luz, ni manyana… Dica que Luna decidió acabar con ista locura y ubrió os uellos, desipando a broma. Foscor, sin decir parola, m'abandonó, como que a una mascota no deseyada, a o canto d'una márguin. Y alavez la veyié, allí yera ella, a mía uembra; con a primera claridat, vinió a por yo sin un retreito, con una riseta en a cara, sin preguntar án has estau istos 3 meses, u anyos, u vidas… Y nos endrezamos poco a poco, sin prisas, saboriando as primeras rayadas d'o maitín, enta nuestra cubilar, a descansar y a charrar d'ixa larga nueit sin Luna; pus, como l´he prebado d´esplanicar a Peter Pan, no i hai garra secreto entre a mía uembra y yo Mi sombra y yo------------091(3:47) Andalucía y l'anarquismo (1868-1936) Mosica de fondo------------------------Negu Gorriak----Ideia Zabaldu. Andalucía ye una d'as rechions esencials en a vida politica, social, cultural y economica d'o Estau espanyol. Os suyos problemas socials y economicos, derivaus d'una mayoritariament inchusta distribución d'a propiedat d'a tierra, se convirtioron en o primer tercio d'o sieglo xx en qüestions primordials que, tanto Monarquía como Republica, debeban solucionar. Amás, estió una d'as rechions en as qualas mayor importancia tenioron as ideyas libertarias entre istos decenios. Asinas lo indican tanto a suya amplia presencia numerica como cheografica. Sin l'actividat d'os anarquistas no ye posible comprender a vida d'a mayoría d'as comarcas andaluzas. Dica o punto que se puede afirmar que existió unaconexión entre muitas d'as sinyals d'identidat acratas, como que ofederalismo u a comprensión d'o mundo agrario, y as d'o conchunto d'a sociedat andaluza. Hue podemos afirmar que, de forma cheneral, entre istos decenios, l'anarquismo en Andalucía, en primeras, no estió una ideolochía marguinal, aluenyada d'a mayoría d'a población y con fuertes tendencias terroristas, sino que, por contra, yera un poderoso competidor d'o sistema social y politico imperant entre ixos decenios. En segundo puesto, que dillá d'o que significó socialment, carauterizó-se por desembolicar una amplia actividat cultural y educativa eixemplificada en un incontable d'ateneus, escuelas y periodicos que animoron y mantenioron entre ixos anyos. Amás d'estar una d'as vías d'introducción de movimientos, como que o vechetarianismo, neomalthusianismo, naturismo u difusión d'o esperanto. Esfuerzo que creyó una alternativa cultural y mental a la liberal y relichiosa imperant. Finalment, en tercer puesto, que en a conchuntura d'o verano de 1936 significó una alternativa de rechimen social, transformando o que se presienta habitualment como que una guerra fratricida en una autentica revolución social. Asinas, a traviés de l'anarquismo, a clase obrera andaluza, tanto rural como que urbana, estió adquirindo un mayor grau d'organización dica aconseguir a suya eclosión a partir d'os anyos d'a Primera Guerra Mundial. Preeminencia que mantenió, frent a la socialdemocracia, en primeras, y a o comunismo, dimpués, dica 1936. Frent a os quaranta mil asociaus que aproximadament teneba a UGT en 1920, a CNT aconseguiba mas de cient mil. As comarcas de mayor implantación anarquista yeran as de mayor concentración de propiedat d'a tierra, as de mas numero de pobres; as d'antigas experiencias de luita y desenganyo labrador en pleitos antisinyorials, y as que fuoron obchecto d'a represión tanto monarquica como republicana. Pero tamién lo fuoron as zonas de fuerte presencia de treballadors d'industrias ligadas a la revolución industrial como miners, constructors navals u os diferents oficios d'a construcción urbana. En ells, as ideyas libertarias ocuporon o espacio social que deixaba o desinterés d'o Estau por integrar en as suyas estructuras a os colectivos d'as clases subalternas. Circumstancias que proporcionoron as condicions pa que grillara a intensa propaganda y os flexibles plantiamientos ideolochicos, tacticos y teoricos, que encaixaban con l'actitut «moral» labradora, as expectativas d'as recients aglomeracions urbanas y a suya empento favorable a l'acción directa. O republicanismo, dende antes de 1869, emparaba as reivindicacions labradoras sobre as tierras usurpadas y, como que o naixient movimiento obrero, sufrió persecucions. En a Federación d'a Rechión Espanyola trobamos a treballadors seguidors de Bakunin y antigos republicans como Fermín Salvochea, l´ex sacerdote y deputau federal Antonio Pedregal Guerrero u Miguel Mingorance. Posteriorment, en o decenio d'os uitanta d'o sieglo XIX, a Federación de Treballadors d'a Rechión Espanyola aglutinó a totz ixos sectors en o suyo sino por meyo d'as sociedatz cooperativas y de socorros mutuos preexistents u republicans con dople militancia. Estió una d'as razons d'o suyo espectacular creiximiento en Andalucía. Mas abance, republicans y anarquistas se distancioron y luitoron por ocupar o espacio d'o asociacionismo obrero. Pero dinantes estioron chuntos, dimpués d'a revolución de 1868 y a proclamación d'a primera Republica, en os intentos de rebombar as sentencias contrarias a os municipios en os pleitos sobre a propiedat d'a tierra. En l'agüerro de 1869, quan a insurrección federal o suyo mapa se corresponde con as zonas de mayor conflictividat social como Málaga, Sevilla, Cádiz u Córdoba, y a las suyas partidas s'incorpororon numerosos treballadors. En Morón de La Frontera (Sevilla), os escritos d'os primers internacionalistas estioron difundius por a revista republicano-federal madrilenya La Justicia Social; semellants procesos se dioron en atras zonas como que a Bahía de Cádiz, o campo y sierra d'a provincia gaditana u en Cordoba. Dende alavez, istas comarcas no deixoron de contar con a presencia de nuclios d'a FRE, FTRE y grupos especificos anarquistas que coexistioron con os de Partiu Republicano Federal u intentos de fundar federacions obreras de tendencia republicana como a empentada por Manuel Moreno Mendoza, masón, correlichionario de Blasco Ibáñez y alcalde de Jerez entre a II Republica, a caballo entre os sieglos XIX y xx. En os primers anyos d'o sieglo xx istas sociedatz ya seguiban mayoritariament as pautas anarquistas por a tasa utilidat d'as anteriors adrezas en aconseguir milloras economicas. A partir d'iste momento, y manimenos a competencia d'o socialismo en qualques comarcas rurals andaluzas, l'anarquismo se convirtió en a ideolochía dominant en o movimiento obrero andaluz, urbano y labrador, dica 1936. Cinco son as caracteristicas que pueden definir-lo entre istos decenios: Primera, Extensión cheografica, persistencia en o tiempo y espacio y importancia en o movimiento libertario Andalucía yera dividida en 92 partius chudicials entre as tres primers decenios d'o sieglo xx. Un referent mas cercano a o caracter confederal andaluz y anarquista que a división provincial, que a ormino se blincaban as federacions comarcals d'a CNT. En ells trobamos una significativa presencia anarquista en todas as capitals de provincia y en mas d'a metat d'os partius. Pero mayoritaria en os mas poblaus d'a cuenca d'o Guadalquivir,quasi o 65 por 100 d'o territorio andaluz. L'anarquismo dominaba en a practica totalidat d'as provincias de Cádiz, Sevilla, Cordoba y en mas d'a metat de Huelva y Málaga. Dende o campo cordobés dica a suya desembocadura en Sanlúcar de Barrameda. Os suyos puntos febles yeran os municipios mas orientals d'a rechión perteneixients a Almería y os de Jaén. A la fuerte implantación cheografica y numerica en a rechión, a l'anarquismo andaluz cal sumar-le que estió tamién un puntal basico d'o movimiento libertario espanyol. Presents os obrers andaluces dende a creyación d'a I Internacional en Espanya, os apegaus a organizacions de tendencia anarquista u anarcosindicalistas siempre estioron entre os mas numerosos. Ya entre a existencia d'a FRE se creyoron dos Comarcals, a Iste y Ueste, que indicaba no solament l'amplitut territorial d'a rechión, sino tamién o creixent numero de sociedatz y federaus. En 1882, con motivo d'o congreso que a FTRE celebró en Sevilla, mas d'o 60 por 100 d'os treballadors representaus yeran andaluces. Important presencia que se mantenió entre os primers congresos d'a Federación de Sociedatz Obreras de Resistencia d'a Rechión Espanyola (FSORE). No estió, por tanto, extranyo que dimpués d'a creyación d'a CNT l'anarcosindicalismo andaluz se convertise en un d'os suyos mas solius pilars. A suya importancia numerica yera tant decisiva que se le consideró a «infantería» d'o movimiento revolucionario espanyol. Predominio numerico que se complementa con o cheografico. Ya en 1870-1872, entre os farfallos d'a organización obrera internacionalista nos trobamos con grupos de treballadors y labradors de diversas comarcas y poblacions andaluzas. Muitas d'ellas remanioron fidels a os prencipios d'acción d'o societarismo y sindicalismo acrata. Iste important numero de comarcas que entre ixos decenios contoron con una significativa presencia anarquista nos leva a plantiar que as ideyas libertarias tenioron entre iste periodo una 2. Equilibrada presencia tanto en o mundo rural como urbano Tradicionalment se le ha atribuiu a l'anarquismo andaluz un component esencialment agrario. . A qüestión d'o latifundio y as suyas conseqüencias socials ha estau una manta que ha amagau a presencia de comarcas industrializadas, d'importants ciudatz que si bien yeran totalment immersas en o mundo rural, tamién contaban con una industria de transformación que las convertiba en bella cosa diferent d'o mero nuclio rural. Hue día conoixemos un panorama muito mas complexo en o qual a las limitacions d'a primera revolución industrial en Andalucía, quan pierde a oportunidat de protagonizar a modernización estatal, se le adhiben bellas millienturas entre a segunda revolución, que comprende o periodo de maxima influencia de l'anarquismo en a rechión. Quan o porcentache andaluz d'o producto fabril espanyol se situaba arredol d'o 20 por 100. Ye en 1936 quan ya podemos charrar con mayor propiedat, en numero y calidat, de diferencias entre nuclios urbans y rurals, y quan l'anarcosindicalismo tiene un mayoritaria presencia de afiliaus relacionaus, mas u menos intimament, con o mundo agrario, o 56,4 por 100. Encara que muito menor d'o que podría suposar a existencia d'o topico. De todas formas, difuera en o mundo urbano u en o rural, l'anarquismo andaluz tenió una caracteristica comuna,que no distinguió entre un u unatro. Iste estió o suyo 3. Especial protagonismo en as pachinas d'a represión estatal y patronal. O caracter fuertement represivo con que as autoridatz espanyolas, tanto baixo rechimen monarquico como republicano, afrontoron a qüestión d'o asociacionismo obrero y, en especial, o de tendencia libertaria, no solament amagaba a suya incapacidat pa afrontar una autentica politica de reformas economicas y socials, sino que, amás, estió dezaga d'a succesión de incidentz violentos y sangrientas represions que o destacau advogau republicano, asasinau por os franquistas en 1939, Eduardo Barriobero Herrán, qualificó d'obsesión por l'orden publico. Sr. Matanza-----------------Ska-P (3:35) Andalucía tiene o triste privilechio d'ocupar un puesto protagonista. En masiadas ocasions os poders executivo, lechislativo y chudicial se conchugaron pa privar a expansión d'as «ideyas disolvents» d'a manumisión obrera. Dica o punto que beluns d'istos sucesos s'han convertiu en fitos d'a historia d'Espanya d'istos decenios. Asinas ocurre, por eixemplo, con os casos que conoixemos como de «A Man Negra», «L'asalto labrador a Jerez» u, ya en o sieglo xx, os sucesos ocurrius en Alcalá d'o Valle y Casas Viellas. Dica o punto que han aconseguiu a categoría de tema literario. Estén pro recordar A bodega de Vicente Blasco Ibáñez, u la aldea del crimen de Ramón J. Sender. Encara que tampoco cal ixuplidar a brutal represión, que millor podría qualificar-se d'operacions de guerra colonial, que sufrioron as localidatz d'a rechión ocupadas entre a fracasada sublevación de chulio de 1936. A imperiosa necesidat de transportar a la peninsula as tropas africanas, pa o que yera necesario controlar a val d'o Guadalquivir, y connectar-las con l'exercito d'o Norte de Mola convirtioron a las ciudatz y campos andaluces en un territorio a conquerir. En ell, as fuerzas mercenarias d'o cheneral Franco actuoron d'a sola forma que sabeban: dispertando o pánico y exercendo o dreito de botín. Terror que perduró no solament os anyos d'o conflicto, sino tamién entre os decenios posteriors, en as qualas a guerrilla estió combatida con semellants metodos. En todas istas circumstancias, chusticia, administración civil, exercito y prensa, chuntos u por separau, no dubdoron en utilizar totz os meyos a o suyo aconsiga pa abortar as ansias de transformación social. Paradigmatico estió l'ocurriu en os clamaus procesos de «A Man Negra» que, de mayo a setiembre de 1883, tenioron puesto en Jerez de La Frontera (Cádiz) contra os acusaus d'haber cometiu una serie de crimens en o campo gaditano. A desincusa pa aturar, engarcholar y procesar a quantos centenars d´internacionalistas, no solament gaditanos sino tamién d'atras provincias andaluzas. Independientment de las causas d'os asasinatz, estioron utilizaus pa desmantelar as sociedatz obreras que heban renaixiu en a provincia gaditana dimpués d'a reorganización d'a Internacional en Espanya en setiembre de 1881. L´anarcocolectivismo yera en plena expansión en Andalucía y a aturar-lo se prestoron as autoridatz. A Guardia Civil s'encargó de «preparar» os chudicios por meyo d'a falsificación d'un supuesto reglamento d'una sociedat secreta clamada «A Man Negra», que elaboró listas d'os prencipals activistas obrers d'a provincia gaditana y obtenió as confesions de culpabilidat d'os detenius. A la vegada, a prensa publicó horripilants relatos sobre as suyas actividatz secretas, os crimens que heba cometiu, os milars d´afiliaus que teneba y os suyos terribles plans. Dende o Parlamento, os deputaus conservadors pidioron que as leis s'aplicasen con a mayor dureza, l'exercito ocupó os campos y centenars de soldaus treballoron en a replegada de la culle. A conclusión estioron uns voluminosos sumarios, de mas de nueu mil folios, que no tenioron en cuenta as confesions obtenidas baixo torturas, se refusoron prebas y se manipuloron atras. A conseqüencia estió siet sentencias a muerte, que se cumplioron en Jerez o 14 de chunyo de 1884, y que vinte anyos mas tarde encara remanirían en prisión siet d'os condenaus. A instrucción chudicial estió tal zancocho que a Revista de Lechislación, quan publicó os sumarios, se veyió obligada a omitir as calendatas de qualques documentos pa privar que se podesen constatar contradiccions y errors. Manimenos, o montache s'ha transmitiu dica calendatas recients como que una verdat. Mesmo hue, qui no sía familiarizau con a bibliografía historica puede dar por cierta a existencia en o campo andaluz d'una banda d'anarquistas asasins clamada «A Man Negra». Pero no yera a primera vegada, ni estió a zaguera. Un decenio mas tarde, en 1892, a mesma población gaditana fuo escenario d'unatro triste escayecimiento: o clamau «asalto labrador de Jerez». Unatra vegada tornó a represión indiscriminada y feroz sobre l´obrerismo andaluz, como que os procesos de Montjuich lo fuoron pa o catalán. Una manifestación de chornalers fambrudos, entre seicientos y tres mil, invadió as carreras d'a ciudat o 8 de chinero de 1892 dende os cercanos plans d'a Caulina an s'heban concentrau. Entre unas horas estioron duenyos d'as carreras dica que, dimpués d'intentar liberar a qualques presos, intervinió l'exercito. Dimpués d'a esbandada quedoron en as carreras tres muertos -o chirmán d'un concellero, un escribero y un d'os asaltants- y numerosos ferius. De nuevo se repitioron as detencions masivas, a prensa s'encargó de difundir a existencia d'un complot, os politicos recordoron «A Man Negra», se declaró o estau de puesto y tornó a actuar a chusticia, en ista ocasión a militar. D'entre os mas de docientos detenius, ueito estioron sozmetius a un primer consello de guerra. A quatro se les aplicó a pena de muerte. Nuevament, s'obtenioron confesions baixo tortura, se disprecioron prebas, numerosas sociedatz obreras estioron clausuradas y remanioron engarcholaus entre muitos anyos beluns d'os mas destacaus militantes acratas d'a zona. Ya dentrau o sieglo xx tenió puesto una revoltina d'Alcalá d'o Valle, Cádiz. Una huelga de solidaridat desencadenó, l'1 d'agosto de 1903, un sangriento choque con a Guardia Civil en as carreras d'o lugar. Os detenius estioron torturaus y tres d'ells condenaus a muerte. En ista ocasión as execucions no se consumoron por a intensa campanya d'a prensa republicana y anarquista y como sinyal que, encara que poco, os tiempos cambiaban. A Guardia Civil no podeba torturar impunement; a chusticia, encara que estase a militar, condenar a muerte a o suyo libre albedrío, y a prensa influyent ya no yera solament gubernamental. O zaguer eixemplo ye talment o que millor marca os limites d'a incapacidat d'o Estau espanyol por erichir-se en representant d'a «paz publica» ciudadana. Estió o que ocurrió en 1933 en Casas Viejas, alavez una perdida aldeya d'a provincia de Cádiz. O domingo 8 de chinero, en numerosas ciudatz espanyolas se declaroron huelgas chenerals que, en muitas ocasions, tenioron un caracter violento y, en atras, proclamoron o comunismo libertario. Estió un movimiento revolucionario preparau por a CNT. L'intento fracasó, falto de coordinación y mancant d'o prencipal emparo previsto: una huelga nacional ferroviaria que no plegó a declarar-se. Manimenos, en amaneixer d'o mierques 11 en Casas Viejas se proclamó o comunismo libertario. A rebelión estió luego safocada y solament en a borda d'a familia Cruz i habió resistencia. A Guardia d'Asalto a pretó fuego de maitinada. Siet d'os suyos ocupantz resultoron muertos. Unas horas mas tarde, en amaneixer, aturoron a una dotzena de labradors a os quals executoron entre as restas calsinaus d'a casucha. Pocos días dimpués, o periodico anarcosindicalista CNT denunció lo succediu. Yera parte intresada y dengún le dio credito. Manimenos, os reportaches que Ramón J. Sender y Eduardo de Guzmán publicoron en a prensa madrilenya tenioron mayor credibilidat. En reubrir-se o Parlamento en febrero, o Partiu Radical d'Alejandro Lerroux, en a oposición, interpeló a o gubierno pa que aclarise l'ocurriu. O president d'o gubierno, Azaña, negó os afusilamientos dica que los certificó una comisión de parlamentarios que viachió a Casas Viejas. Dende ixe momento os escayecimientos se sobreixioron como que una riada. O gubierno intentó circunscribir a responsabilidat de lo succediu a o comandant d'as fuerzas, o capitán Rojas. Pero beluns d'os suyos companyers sinyoron un escrito asegurando que heban recibiu ordens de no fer ni «ferius ni detenius». O director cheneral de seguranza, Arturo Menéndez, dimitió y, pocos días dimpués, estió engarcholau -como Rojas- acusau de homicidio. 4. Pragmatismo sindical y contina labor de propaganda y acción cultural O acrata andaluz yera eminentment asociativo y nunca se convirtió en miembro de collas sectarias. Encara que existisen en o suyo sino duras polemicas, por eixemplo, sobre a orientación colectivista u anarcocomunista u entre os sindicalistas y os partidarios d'una acción especificament anarquista. Tenemos muitos eixemplos d'ista afirmación. Un d'ells ye Fermín Salvochea, y o suyo periodico El Socialismo. O gaditano estió, por meyo d'as suyas traduccions, un d'os difusors en Espanya d'as ideyas anarcocomunistas. Pero isto ye lo de menos. Intresa mas sinyalar a escrupulosa neutralidat que mantenió o periodico, manimenos as simpatías por Kropotkin d'o suyo editor, en as polemicas entre defensors y alversarios d'o colectivismo y o comunismo. Dica tal punto que, entre o periodo de mayor virulencia d'os enfrontinamientos, 1886-1890, sustenió una posición conciliadora con a finalidat de privar scisions. Postura que mantenió dica que en 1889, dimpués d'o Segundo Certamen Socialista, en o qual colectivistas y anarcocomunistas discutioron publicament as suyas diferencias, creyió pasau o risgo de ruptura, dende 1890, y se declaró ubiertament anarcocomunista. Casas Viejas------Barricada (3:22) Unatro eixemplo lo tenemos en as practicas sindicals d'os anarquistas andaluces que pueden caracterizar-se de maduras, revolucionarias y organizadas dentro d'as suyas posibilidatz. Adchectivos aplicables tanto a os sindicatos labradors como urbans. Asinas, estioron as organizacions animadas por os treballadors anarquistas as que a primers de sieglo empecipioron a oposar-se a o salario albercau -parte en diners y parte en minchada- y pidioron a reducción d'a chornada de treballo. Dica tal punto que a rechión se convirtió en una en as qualas mayor repercusión tenioron tanto o Primer de Mayo, dende 1890, como que, entre os anyos trenta, la luita por a reducción d'a chornada a seis horas que pediba l´AIT, refundada en Berlín en 1922. En chunyo de 1936 o Sindicato d'a Construcción d'a CNT de Sevilla sinyó con a patronal d'o sector as primeras bases en as qualas se replegaba ista petición. Andalucía siempre animó a creyación d'una organización nacional labradora que dotase de mayor eficacia as suyas luitas. En Córdoba, con asistencia de numerosos delegaus d'a rechión, se creyó a Federación Nacional d'Obrers Agricultors (FNOA), heredera d'a viella Unión de Treballadors Labradors (UTC) . Dimpués, Jerez de la Frontera acullió a o suyo consello federal y a o suyo portavoz A Voz d'o Labrador. Ista organización, considerada como que a primera de caracteristicas plenament anarcosindicalistas, significó tanto una millor estructura de las luitas labradoras, dotando-le d'una plataforma reivindicativa coherent, como que o vinclo de labradors de diferents zonas d'o país. Quan a FNOA desapareixió en 1919, en integrar-se en a CNT y adoptar ista o modelo organizativo de Sindicato Solo, a necesidat de contar con una organización labradora nacional quedó en a memoria d'os sindicatos andaluces y a ixo dedicoron os suyos esfuerzos a lo largo d'os decenios siguients, sobre tot entre os anyos trenta. Diversas localidatz andaluzas, como Jerez u Morón, estioron siede d'as secretarías provisionals d'a futura Federación Nacional. En a capital d'o Campo gaditano reaparixió o periodico A Voz d'o Labrador, portavoz d'os labradors. No extranya por tanto que difuera en Jerez an, pa obtener unas bases de treballo d'un anyo de duración y o salario a ixuto, s'aplicase, en 1914, a tactica de meter en huelga a l´unisono a totz os lugars d'una comarca y no abandonar-la dica que totz hesen aconseguiu as reivindicacions. Quan en 1917 los abances salarials aconseguius se veyioron retallaus por a inflación, estioron activistas como que Diego Martínez u Sebastián Oliva, dirichents d'a FNOA, u mas radicals, como que Juan Guerrero, en 1917, y Pérez Cordón, en os anyos trenta, qui se metioron a o frent d'accions muitos mas duras, como huelgas chenerals, pa frenar o retacule obrero. No ye posible, por tanto, caracterizar as practicas de l'anarcosindicalismo como que d'un revolucionarismo sin fin. Unatro eixemplo ye o d'o camín recorriu, entre os anyos trenta, por a confederación rechional d'a CNT dica plegar a un pacto d'unidat sindical con a UGT. Todas dos centrals s'heban enfrontinau durament en os anyos anteriors por ocupar o espacio sindical. En 1934, dimpués d'o fracaso d'as dos insurreccions d'a CNT, a expulsión d'o gubierno d'os socialistas y o triunfo d'a extrema dreita en as eslecions de fins de 1933, se produció a radicalización d'os afiliaus socialistas. A la vegada que a CNT andaluza heba dentrau en una critica situación. Amás, dende prencipios d'anyo heba amaneixiu una corrient favorable a la unidat d'acción con a UGT en observar o cambeo d'actitut d'a militancia socialista y o perigloso ascenso d'o faxismo. Encara que en prencipio, os cenetistas andaluces s'amostroron reticents a plegar a qualsiquier tipo d'intelichencia, en chunyo emparoron a huelga convocada por a Federación Nacional de Treballadors d'a Tierra (FNTT) y, en agosto, o Pleno Rechional de sindicatos andaluces aprebó, a escala rechional, a realización de pactos circumstancials con os sindicatos d'a UGT. Con este alcuerdo os anarcosindicalistas andaluces no feban sino refrendar a practica adoptada en Sevilla entre a huelga labradora de chunyo de 1934 y daba carta de naturaleza organica a posibles entendimientos con os socialistas. En 1936, a CNT y a UGT andaluza caminaban unidas en o suyo deseyo de clarificar definitivament o panorama sindical d'a rechión. Dimpués d'a integración d'a comunista CGTU en o sindicato socialista, todas dos centrals empuchicaban a os clamaus «sindicatos autonomos» pa que decidisen a suya federación en una d'as dos. En mayo, en Zaragoza, a la calor de l'entusiasmo dispertau por o triunfo electoral d'o Frent Popular, o congreso nacional d'a CNT dio un paso mas ent´allá respective a l'adoptau por os cenetistas andaluces en agosto de 1934: o pacto CNT-UGT se realizaría a escala d'organizacions, no de entz locals. Cierto ye que no plegó a meter-se en practica. Lo impidioron las dubdas d'o sindicato socialista, que os suyos dirichents percibioron l'avantalla propagandistica que daba a os anarcosindicalistas presentar-se debant d'a opinión obrera como os adalitz d'a unidat revolucionaría obrera. De todas formas, ista se realizó en a carrera entre a sublevación militar de chulio. Pragmatismo sindical que se completó con una contina labor de propaganda y acción cultural. Estió a prensa republicana a que, en a mayoría d'as comarcas, introdució as ideyas internacionalistas en Andalucía. Continó estando una d'as rotas entre os decenios siguients. Pero no a sola ni a mas important. Atras estioron a creyación de centros culturals, con distintos nombres como Centro d´Estudios Socials u Ateneu de Divulgación Social, y escuelas. Porque 5. Andalucía ha estau cuna d'importants figuras d'o movimiento obrero Unatra d'os immensos quefers por realizar ye a de rescatar de l'ixuplido, y en muitos casos d'a infamia, a os milars de militantz anarquistas que, en comarcas y chicotas u grans localidatz, eixemplificoron a importancia d'o movimiento libertario en Andalucía. Mesmo d´as figuras que han pasau a la mitolochía de toda a sociedat espanyola, caso Fermín Salvochea, hue considerau como «santo» por bellas capas populars de Cádiz, no existen biografías completas, ni muito menos a recopilación d'a suya obra. Por tanto, ye facil imachinar qué succede con os militantz de chicotas poblacions. A simpla enumeración de belunas decenas d'ells se convierten en o mayor elemento de comprensión de dica qué punto as ideyas libertarias estioron, entre istos decenios, un elemento consubstancial d'a sociedat, economía y cultura andaluza. Muitos d'ells yeran labradors u treballadors urbans. Pero tamién trobamos a artesans, burceses desclasaus, a mayoría d'ells procedents d'o republicanismo. A partir d'o verano de 1936, a mils estioron asasinaus y senglos engarcholaus, vexaus y reducius a la condición d'esclaus d'os vencedors en campos de concentración y batallons de treballo. Muitos marchoron a l'exilio pa no tornar nunca y i habió qui decidioron continar la luita en campos y ciudatz. En Andalucía, a guerrilla actuó significativament dica, a lo menos, 1950. Ideia Zabaldu, difunde a Ideya, yera a consignia d'aquells que propagaban a Ideya Libertaria, como que o protagonista d'a Bodega, Fermín Montenegro. Tamién ye o titol d'o zaguer disco que quitó Negu Gorriak, si no tenemos en cuenta l'excelent disco de versions posterior, Salam, Agur. No voi a charrar-tos d'o disco, si encara no l'hetz sentiu ya itz tardando...iste y a resta de discos. Dentro d'iste disco, Ideia Zabaldu, veniba una estupenda canta, Hitz Egin, que traducida a l'aragonés, diría mas u menos lo siguient: FABLA! Sí, yo tamién recitaba A Bertolt Bretch. Denunciaba a inchusticia en voz alta sin puesto a dubdas A mía retorica les y decidioron tallar-me a luenga de cuallo. As mans prencipioron a escribir librement tocando a guitarra amiga rebelde. Y vinioron unatra vegada en a mia busca, sin brazos me dixoron, invalido. Manimenos, luego prencipié a apanayar-me-las con os didos d´os pietz. En vano, os munyons d´as garras descansan en a silla de ruedas. Pero a uellada les heba de seguir denunciando porque os cuervos me rancoron os uellos. A mía sola presencia les heba d´aterrorizar As mías orellas escuitoron chusto o son d´o disparo. Devantaria belún a voz? Para alavez, por contra, totz yeran mudos FABLA! POR A LIBERTAT D'EXPRESIÓN. CHARRA! y dica aquí o programa de hue. Si t´ha feito goyo, nos torna-mos a sentir cada 15 días en O Suenio d´o Dragón, en Radio La Granja, en o 102.1 d´a F.M. Has de marchar, pus si tiens que fer-lo, fez-lo; pero si no te viene de gusto...nena, por favor, no vaigas Baby please don´t go--------Bobby Blue Bland & Little JR Walker( 2:22)

Andalucía difunde a ideya

Andalucía difunde a ideya

Dentrada-----------------------Sleep A Little Less, Dream A Little More----------MDC (2:00) Buen día, hue ye mierques, y son as 11 oradas...prencipia O Suenio d´o Dragón, dende Radio La Granja, 102.1 d´a F.M, en o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión. 35 anyos informando y propagando a verdat a peito descubierto, sin más...caretas. Agora y siempre, estricalla o faxismo. Deciba l´inmortal Pablo Neruda que muere qui no arrisca lo seguro por lo incierto pa ir dezaga d´un suenio… asinas que menos adormir y más soniar. Cuña Crowfounding-------------------1:48 Bueno, pus tornamos a veyer-nos y sentir-nos en suenios. Como que pareixe que no t'animas a escribir-me ni a contar-me brenca, voi a recordar-te todas as posibles formas de contactar con o programa, y con yo, Jose Dragón Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes.Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Mosica de fondo: Horas Bajas-------Los Rebeldes. Siempre hay un precio---------------Luz Casal A nueit en que Luna zarró os uellos, estió una d'as nueitz mas largas d'a mía vida. Creigo que habió de durar uns 3 meses,, encara que no descarto que isen 3 anyos. Me veyié, de rapiconté, con os míos pertreitz de dragón funambulista, incapaz de distinguir a cuerda por a quala quereba caminar. De traza que, ni curto ni perezoso, replegué os míos trastes, torné o ret a las arainas y me deixé levar por Foscor. En realidat, Foscor ixordó os míos uellos y aniebló os míos sentius, y agarrapizando-me con fuerza a man tiró de yo dica fer-me chilar. Ridié y bailé en o vuedo sin importar-me brenca, solament chirar y chirar a o son d'a mosica d'a mía cabeza, en un esbarrancau clis de mar. No i heba horizont, ni luz, ni manyana… Dica que Luna decidió acabar con ista locura y ubrió os uellos, desipando a broma. Foscor, sin decir parola, m'abandonó, como que a una mascota no deseyada, a o canto d'una márguin. Y alavez la veyié, allí yera ella, a mía uembra; con a primera claridat, vinió a por yo sin un retreito, con una riseta en a cara, sin preguntar án has estau istos 3 meses, u anyos, u vidas… Y nos endrezamos poco a poco, sin prisas, saboriando as primeras rayadas d'o maitín, enta nuestra cubilar, a descansar y a charrar d'ixa larga nueit sin Luna; pus, como l´he prebado d´esplanicar a Peter Pan, no i hai garra secreto entre a mía uembra y yo Mi sombra y yo------------091(3:47) Andalucía y l'anarquismo (1868-1936) Mosica de fondo------------------------Negu Gorriak----Ideia Zabaldu. Andalucía ye una d'as rechions esencials en a vida politica, social, cultural y economica d'o Estau espanyol. Os suyos problemas socials y economicos, derivaus d'una mayoritariament inchusta distribución d'a propiedat d'a tierra, se convirtioron en o primer tercio d'o sieglo xx en qüestions primordials que, tanto Monarquía como Republica, debeban solucionar. Amás, estió una d'as rechions en as qualas mayor importancia tenioron as ideyas libertarias entre istos decenios. Asinas lo indican tanto a suya amplia presencia numerica como cheografica. Sin l'actividat d'os anarquistas no ye posible comprender a vida d'a mayoría d'as comarcas andaluzas. Dica o punto que se puede afirmar que existió unaconexión entre muitas d'as sinyals d'identidat acratas, como que ofederalismo u a comprensión d'o mundo agrario, y as d'o conchunto d'a sociedat andaluza. Hue podemos afirmar que, de forma cheneral, entre istos decenios, l'anarquismo en Andalucía, en primeras, no estió una ideolochía marguinal, aluenyada d'a mayoría d'a población y con fuertes tendencias terroristas, sino que, por contra, yera un poderoso competidor d'o sistema social y politico imperant entre ixos decenios. En segundo puesto, que dillá d'o que significó socialment, carauterizó-se por desembolicar una amplia actividat cultural y educativa eixemplificada en un incontable d'ateneus, escuelas y periodicos que animoron y mantenioron entre ixos anyos. Amás d'estar una d'as vías d'introducción de movimientos, como que o vechetarianismo, neomalthusianismo, naturismo u difusión d'o esperanto. Esfuerzo que creyó una alternativa cultural y mental a la liberal y relichiosa imperant. Finalment, en tercer puesto, que en a conchuntura d'o verano de 1936 significó una alternativa de rechimen social, transformando o que se presienta habitualment como que una guerra fratricida en una autentica revolución social. Asinas, a traviés de l'anarquismo, a clase obrera andaluza, tanto rural como que urbana, estió adquirindo un mayor grau d'organización dica aconseguir a suya eclosión a partir d'os anyos d'a Primera Guerra Mundial. Preeminencia que mantenió, frent a la socialdemocracia, en primeras, y a o comunismo, dimpués, dica 1936. Frent a os quaranta mil asociaus que aproximadament teneba a UGT en 1920, a CNT aconseguiba mas de cient mil. As comarcas de mayor implantación anarquista yeran as de mayor concentración de propiedat d'a tierra, as de mas numero de pobres; as d'antigas experiencias de luita y desenganyo labrador en pleitos antisinyorials, y as que fuoron obchecto d'a represión tanto monarquica como republicana. Pero tamién lo fuoron as zonas de fuerte presencia de treballadors d'industrias ligadas a la revolución industrial como miners, constructors navals u os diferents oficios d'a construcción urbana. En ells, as ideyas libertarias ocuporon o espacio social que deixaba o desinterés d'o Estau por integrar en as suyas estructuras a os colectivos d'as clases subalternas. Circumstancias que proporcionoron as condicions pa que grillara a intensa propaganda y os flexibles plantiamientos ideolochicos, tacticos y teoricos, que encaixaban con l'actitut «moral» labradora, as expectativas d'as recients aglomeracions urbanas y a suya empento favorable a l'acción directa. O republicanismo, dende antes de 1869, emparaba as reivindicacions labradoras sobre as tierras usurpadas y, como que o naixient movimiento obrero, sufrió persecucions. En a Federación d'a Rechión Espanyola trobamos a treballadors seguidors de Bakunin y antigos republicans como Fermín Salvochea, l´ex sacerdote y deputau federal Antonio Pedregal Guerrero u Miguel Mingorance. Posteriorment, en o decenio d'os uitanta d'o sieglo XIX, a Federación de Treballadors d'a Rechión Espanyola aglutinó a totz ixos sectors en o suyo sino por meyo d'as sociedatz cooperativas y de socorros mutuos preexistents u republicans con dople militancia. Estió una d'as razons d'o suyo espectacular creiximiento en Andalucía. Mas abance, republicans y anarquistas se distancioron y luitoron por ocupar o espacio d'o asociacionismo obrero. Pero dinantes estioron chuntos, dimpués d'a revolución de 1868 y a proclamación d'a primera Republica, en os intentos de rebombar as sentencias contrarias a os municipios en os pleitos sobre a propiedat d'a tierra. En l'agüerro de 1869, quan a insurrección federal o suyo mapa se corresponde con as zonas de mayor conflictividat social como Málaga, Sevilla, Cádiz u Córdoba, y a las suyas partidas s'incorpororon numerosos treballadors. En Morón de La Frontera (Sevilla), os escritos d'os primers internacionalistas estioron difundius por a revista republicano-federal madrilenya La Justicia Social; semellants procesos se dioron en atras zonas como que a Bahía de Cádiz, o campo y sierra d'a provincia gaditana u en Cordoba. Dende alavez, istas comarcas no deixoron de contar con a presencia de nuclios d'a FRE, FTRE y grupos especificos anarquistas que coexistioron con os de Partiu Republicano Federal u intentos de fundar federacions obreras de tendencia republicana como a empentada por Manuel Moreno Mendoza, masón, correlichionario de Blasco Ibáñez y alcalde de Jerez entre a II Republica, a caballo entre os sieglos XIX y xx. En os primers anyos d'o sieglo xx istas sociedatz ya seguiban mayoritariament as pautas anarquistas por a tasa utilidat d'as anteriors adrezas en aconseguir milloras economicas. A partir d'iste momento, y manimenos a competencia d'o socialismo en qualques comarcas rurals andaluzas, l'anarquismo se convirtió en a ideolochía dominant en o movimiento obrero andaluz, urbano y labrador, dica 1936. Cinco son as caracteristicas que pueden definir-lo entre istos decenios: Primera, Extensión cheografica, persistencia en o tiempo y espacio y importancia en o movimiento libertario Andalucía yera dividida en 92 partius chudicials entre as tres primers decenios d'o sieglo xx. Un referent mas cercano a o caracter confederal andaluz y anarquista que a división provincial, que a ormino se blincaban as federacions comarcals d'a CNT. En ells trobamos una significativa presencia anarquista en todas as capitals de provincia y en mas d'a metat d'os partius. Pero mayoritaria en os mas poblaus d'a cuenca d'o Guadalquivir,quasi o 65 por 100 d'o territorio andaluz. L'anarquismo dominaba en a practica totalidat d'as provincias de Cádiz, Sevilla, Cordoba y en mas d'a metat de Huelva y Málaga. Dende o campo cordobés dica a suya desembocadura en Sanlúcar de Barrameda. Os suyos puntos febles yeran os municipios mas orientals d'a rechión perteneixients a Almería y os de Jaén. A la fuerte implantación cheografica y numerica en a rechión, a l'anarquismo andaluz cal sumar-le que estió tamién un puntal basico d'o movimiento libertario espanyol. Presents os obrers andaluces dende a creyación d'a I Internacional en Espanya, os apegaus a organizacions de tendencia anarquista u anarcosindicalistas siempre estioron entre os mas numerosos. Ya entre a existencia d'a FRE se creyoron dos Comarcals, a Iste y Ueste, que indicaba no solament l'amplitut territorial d'a rechión, sino tamién o creixent numero de sociedatz y federaus. En 1882, con motivo d'o congreso que a FTRE celebró en Sevilla, mas d'o 60 por 100 d'os treballadors representaus yeran andaluces. Important presencia que se mantenió entre os primers congresos d'a Federación de Sociedatz Obreras de Resistencia d'a Rechión Espanyola (FSORE). No estió, por tanto, extranyo que dimpués d'a creyación d'a CNT l'anarcosindicalismo andaluz se convertise en un d'os suyos mas solius pilars. A suya importancia numerica yera tant decisiva que se le consideró a «infantería» d'o movimiento revolucionario espanyol. Predominio numerico que se complementa con o cheografico. Ya en 1870-1872, entre os farfallos d'a organización obrera internacionalista nos trobamos con grupos de treballadors y labradors de diversas comarcas y poblacions andaluzas. Muitas d'ellas remanioron fidels a os prencipios d'acción d'o societarismo y sindicalismo acrata. Iste important numero de comarcas que entre ixos decenios contoron con una significativa presencia anarquista nos leva a plantiar que as ideyas libertarias tenioron entre iste periodo una 2. Equilibrada presencia tanto en o mundo rural como urbano Tradicionalment se le ha atribuiu a l'anarquismo andaluz un component esencialment agrario. . A qüestión d'o latifundio y as suyas conseqüencias socials ha estau una manta que ha amagau a presencia de comarcas industrializadas, d'importants ciudatz que si bien yeran totalment immersas en o mundo rural, tamién contaban con una industria de transformación que las convertiba en bella cosa diferent d'o mero nuclio rural. Hue día conoixemos un panorama muito mas complexo en o qual a las limitacions d'a primera revolución industrial en Andalucía, quan pierde a oportunidat de protagonizar a modernización estatal, se le adhiben bellas millienturas entre a segunda revolución, que comprende o periodo de maxima influencia de l'anarquismo en a rechión. Quan o porcentache andaluz d'o producto fabril espanyol se situaba arredol d'o 20 por 100. Ye en 1936 quan ya podemos charrar con mayor propiedat, en numero y calidat, de diferencias entre nuclios urbans y rurals, y quan l'anarcosindicalismo tiene un mayoritaria presencia de afiliaus relacionaus, mas u menos intimament, con o mundo agrario, o 56,4 por 100. Encara que muito menor d'o que podría suposar a existencia d'o topico. De todas formas, difuera en o mundo urbano u en o rural, l'anarquismo andaluz tenió una caracteristica comuna,que no distinguió entre un u unatro. Iste estió o suyo 3. Especial protagonismo en as pachinas d'a represión estatal y patronal. O caracter fuertement represivo con que as autoridatz espanyolas, tanto baixo rechimen monarquico como republicano, afrontoron a qüestión d'o asociacionismo obrero y, en especial, o de tendencia libertaria, no solament amagaba a suya incapacidat pa afrontar una autentica politica de reformas economicas y socials, sino que, amás, estió dezaga d'a succesión de incidentz violentos y sangrientas represions que o destacau advogau republicano, asasinau por os franquistas en 1939, Eduardo Barriobero Herrán, qualificó d'obsesión por l'orden publico. Sr. Matanza-----------------Ska-P (3:35) Andalucía tiene o triste privilechio d'ocupar un puesto protagonista. En masiadas ocasions os poders executivo, lechislativo y chudicial se conchugaron pa privar a expansión d'as «ideyas disolvents» d'a manumisión obrera. Dica o punto que beluns d'istos sucesos s'han convertiu en fitos d'a historia d'Espanya d'istos decenios. Asinas ocurre, por eixemplo, con os casos que conoixemos como de «A Man Negra», «L'asalto labrador a Jerez» u, ya en o sieglo xx, os sucesos ocurrius en Alcalá d'o Valle y Casas Viellas. Dica o punto que han aconseguiu a categoría de tema literario. Estén pro recordar A bodega de Vicente Blasco Ibáñez, u la aldea del crimen de Ramón J. Sender. Encara que tampoco cal ixuplidar a brutal represión, que millor podría qualificar-se d'operacions de guerra colonial, que sufrioron as localidatz d'a rechión ocupadas entre a fracasada sublevación de chulio de 1936. A imperiosa necesidat de transportar a la peninsula as tropas africanas, pa o que yera necesario controlar a val d'o Guadalquivir, y connectar-las con l'exercito d'o Norte de Mola convirtioron a las ciudatz y campos andaluces en un territorio a conquerir. En ell, as fuerzas mercenarias d'o cheneral Franco actuoron d'a sola forma que sabeban: dispertando o pánico y exercendo o dreito de botín. Terror que perduró no solament os anyos d'o conflicto, sino tamién entre os decenios posteriors, en as qualas a guerrilla estió combatida con semellants metodos. En todas istas circumstancias, chusticia, administración civil, exercito y prensa, chuntos u por separau, no dubdoron en utilizar totz os meyos a o suyo aconsiga pa abortar as ansias de transformación social. Paradigmatico estió l'ocurriu en os clamaus procesos de «A Man Negra» que, de mayo a setiembre de 1883, tenioron puesto en Jerez de La Frontera (Cádiz) contra os acusaus d'haber cometiu una serie de crimens en o campo gaditano. A desincusa pa aturar, engarcholar y procesar a quantos centenars d´internacionalistas, no solament gaditanos sino tamién d'atras provincias andaluzas. Independientment de las causas d'os asasinatz, estioron utilizaus pa desmantelar as sociedatz obreras que heban renaixiu en a provincia gaditana dimpués d'a reorganización d'a Internacional en Espanya en setiembre de 1881. L´anarcocolectivismo yera en plena expansión en Andalucía y a aturar-lo se prestoron as autoridatz. A Guardia Civil s'encargó de «preparar» os chudicios por meyo d'a falsificación d'un supuesto reglamento d'una sociedat secreta clamada «A Man Negra», que elaboró listas d'os prencipals activistas obrers d'a provincia gaditana y obtenió as confesions de culpabilidat d'os detenius. A la vegada, a prensa publicó horripilants relatos sobre as suyas actividatz secretas, os crimens que heba cometiu, os milars d´afiliaus que teneba y os suyos terribles plans. Dende o Parlamento, os deputaus conservadors pidioron que as leis s'aplicasen con a mayor dureza, l'exercito ocupó os campos y centenars de soldaus treballoron en a replegada de la culle. A conclusión estioron uns voluminosos sumarios, de mas de nueu mil folios, que no tenioron en cuenta as confesions obtenidas baixo torturas, se refusoron prebas y se manipuloron atras. A conseqüencia estió siet sentencias a muerte, que se cumplioron en Jerez o 14 de chunyo de 1884, y que vinte anyos mas tarde encara remanirían en prisión siet d'os condenaus. A instrucción chudicial estió tal zancocho que a Revista de Lechislación, quan publicó os sumarios, se veyió obligada a omitir as calendatas de qualques documentos pa privar que se podesen constatar contradiccions y errors. Manimenos, o montache s'ha transmitiu dica calendatas recients como que una verdat. Mesmo hue, qui no sía familiarizau con a bibliografía historica puede dar por cierta a existencia en o campo andaluz d'una banda d'anarquistas asasins clamada «A Man Negra». Pero no yera a primera vegada, ni estió a zaguera. Un decenio mas tarde, en 1892, a mesma población gaditana fuo escenario d'unatro triste escayecimiento: o clamau «asalto labrador de Jerez». Unatra vegada tornó a represión indiscriminada y feroz sobre l´obrerismo andaluz, como que os procesos de Montjuich lo fuoron pa o catalán. Una manifestación de chornalers fambrudos, entre seicientos y tres mil, invadió as carreras d'a ciudat o 8 de chinero de 1892 dende os cercanos plans d'a Caulina an s'heban concentrau. Entre unas horas estioron duenyos d'as carreras dica que, dimpués d'intentar liberar a qualques presos, intervinió l'exercito. Dimpués d'a esbandada quedoron en as carreras tres muertos -o chirmán d'un concellero, un escribero y un d'os asaltants- y numerosos ferius. De nuevo se repitioron as detencions masivas, a prensa s'encargó de difundir a existencia d'un complot, os politicos recordoron «A Man Negra», se declaró o estau de puesto y tornó a actuar a chusticia, en ista ocasión a militar. D'entre os mas de docientos detenius, ueito estioron sozmetius a un primer consello de guerra. A quatro se les aplicó a pena de muerte. Nuevament, s'obtenioron confesions baixo tortura, se disprecioron prebas, numerosas sociedatz obreras estioron clausuradas y remanioron engarcholaus entre muitos anyos beluns d'os mas destacaus militantes acratas d'a zona. Ya dentrau o sieglo xx tenió puesto una revoltina d'Alcalá d'o Valle, Cádiz. Una huelga de solidaridat desencadenó, l'1 d'agosto de 1903, un sangriento choque con a Guardia Civil en as carreras d'o lugar. Os detenius estioron torturaus y tres d'ells condenaus a muerte. En ista ocasión as execucions no se consumoron por a intensa campanya d'a prensa republicana y anarquista y como sinyal que, encara que poco, os tiempos cambiaban. A Guardia Civil no podeba torturar impunement; a chusticia, encara que estase a militar, condenar a muerte a o suyo libre albedrío, y a prensa influyent ya no yera solament gubernamental. O zaguer eixemplo ye talment o que millor marca os limites d'a incapacidat d'o Estau espanyol por erichir-se en representant d'a «paz publica» ciudadana. Estió o que ocurrió en 1933 en Casas Viejas, alavez una perdida aldeya d'a provincia de Cádiz. O domingo 8 de chinero, en numerosas ciudatz espanyolas se declaroron huelgas chenerals que, en muitas ocasions, tenioron un caracter violento y, en atras, proclamoron o comunismo libertario. Estió un movimiento revolucionario preparau por a CNT. L'intento fracasó, falto de coordinación y mancant d'o prencipal emparo previsto: una huelga nacional ferroviaria que no plegó a declarar-se. Manimenos, en amaneixer d'o mierques 11 en Casas Viejas se proclamó o comunismo libertario. A rebelión estió luego safocada y solament en a borda d'a familia Cruz i habió resistencia. A Guardia d'Asalto a pretó fuego de maitinada. Siet d'os suyos ocupantz resultoron muertos. Unas horas mas tarde, en amaneixer, aturoron a una dotzena de labradors a os quals executoron entre as restas calsinaus d'a casucha. Pocos días dimpués, o periodico anarcosindicalista CNT denunció lo succediu. Yera parte intresada y dengún le dio credito. Manimenos, os reportaches que Ramón J. Sender y Eduardo de Guzmán publicoron en a prensa madrilenya tenioron mayor credibilidat. En reubrir-se o Parlamento en febrero, o Partiu Radical d'Alejandro Lerroux, en a oposición, interpeló a o gubierno pa que aclarise l'ocurriu. O president d'o gubierno, Azaña, negó os afusilamientos dica que los certificó una comisión de parlamentarios que viachió a Casas Viejas. Dende ixe momento os escayecimientos se sobreixioron como que una riada. O gubierno intentó circunscribir a responsabilidat de lo succediu a o comandant d'as fuerzas, o capitán Rojas. Pero beluns d'os suyos companyers sinyoron un escrito asegurando que heban recibiu ordens de no fer ni «ferius ni detenius». O director cheneral de seguranza, Arturo Menéndez, dimitió y, pocos días dimpués, estió engarcholau -como Rojas- acusau de homicidio. 4. Pragmatismo sindical y contina labor de propaganda y acción cultural O acrata andaluz yera eminentment asociativo y nunca se convirtió en miembro de collas sectarias. Encara que existisen en o suyo sino duras polemicas, por eixemplo, sobre a orientación colectivista u anarcocomunista u entre os sindicalistas y os partidarios d'una acción especificament anarquista. Tenemos muitos eixemplos d'ista afirmación. Un d'ells ye Fermín Salvochea, y o suyo periodico El Socialismo. O gaditano estió, por meyo d'as suyas traduccions, un d'os difusors en Espanya d'as ideyas anarcocomunistas. Pero isto ye lo de menos. Intresa mas sinyalar a escrupulosa neutralidat que mantenió o periodico, manimenos as simpatías por Kropotkin d'o suyo editor, en as polemicas entre defensors y alversarios d'o colectivismo y o comunismo. Dica tal punto que, entre o periodo de mayor virulencia d'os enfrontinamientos, 1886-1890, sustenió una posición conciliadora con a finalidat de privar scisions. Postura que mantenió dica que en 1889, dimpués d'o Segundo Certamen Socialista, en o qual colectivistas y anarcocomunistas discutioron publicament as suyas diferencias, creyió pasau o risgo de ruptura, dende 1890, y se declaró ubiertament anarcocomunista. Casas Viejas------Barricada (3:22) Unatro eixemplo lo tenemos en as practicas sindicals d'os anarquistas andaluces que pueden caracterizar-se de maduras, revolucionarias y organizadas dentro d'as suyas posibilidatz. Adchectivos aplicables tanto a os sindicatos labradors como urbans. Asinas, estioron as organizacions animadas por os treballadors anarquistas as que a primers de sieglo empecipioron a oposar-se a o salario albercau -parte en diners y parte en minchada- y pidioron a reducción d'a chornada de treballo. Dica tal punto que a rechión se convirtió en una en as qualas mayor repercusión tenioron tanto o Primer de Mayo, dende 1890, como que, entre os anyos trenta, la luita por a reducción d'a chornada a seis horas que pediba l´AIT, refundada en Berlín en 1922. En chunyo de 1936 o Sindicato d'a Construcción d'a CNT de Sevilla sinyó con a patronal d'o sector as primeras bases en as qualas se replegaba ista petición. Andalucía siempre animó a creyación d'una organización nacional labradora que dotase de mayor eficacia as suyas luitas. En Córdoba, con asistencia de numerosos delegaus d'a rechión, se creyó a Federación Nacional d'Obrers Agricultors (FNOA), heredera d'a viella Unión de Treballadors Labradors (UTC) . Dimpués, Jerez de la Frontera acullió a o suyo consello federal y a o suyo portavoz A Voz d'o Labrador. Ista organización, considerada como que a primera de caracteristicas plenament anarcosindicalistas, significó tanto una millor estructura de las luitas labradoras, dotando-le d'una plataforma reivindicativa coherent, como que o vinclo de labradors de diferents zonas d'o país. Quan a FNOA desapareixió en 1919, en integrar-se en a CNT y adoptar ista o modelo organizativo de Sindicato Solo, a necesidat de contar con una organización labradora nacional quedó en a memoria d'os sindicatos andaluces y a ixo dedicoron os suyos esfuerzos a lo largo d'os decenios siguients, sobre tot entre os anyos trenta. Diversas localidatz andaluzas, como Jerez u Morón, estioron siede d'as secretarías provisionals d'a futura Federación Nacional. En a capital d'o Campo gaditano reaparixió o periodico A Voz d'o Labrador, portavoz d'os labradors. No extranya por tanto que difuera en Jerez an, pa obtener unas bases de treballo d'un anyo de duración y o salario a ixuto, s'aplicase, en 1914, a tactica de meter en huelga a l´unisono a totz os lugars d'una comarca y no abandonar-la dica que totz hesen aconseguiu as reivindicacions. Quan en 1917 los abances salarials aconseguius se veyioron retallaus por a inflación, estioron activistas como que Diego Martínez u Sebastián Oliva, dirichents d'a FNOA, u mas radicals, como que Juan Guerrero, en 1917, y Pérez Cordón, en os anyos trenta, qui se metioron a o frent d'accions muitos mas duras, como huelgas chenerals, pa frenar o retacule obrero. No ye posible, por tanto, caracterizar as practicas de l'anarcosindicalismo como que d'un revolucionarismo sin fin. Unatro eixemplo ye o d'o camín recorriu, entre os anyos trenta, por a confederación rechional d'a CNT dica plegar a un pacto d'unidat sindical con a UGT. Todas dos centrals s'heban enfrontinau durament en os anyos anteriors por ocupar o espacio sindical. En 1934, dimpués d'o fracaso d'as dos insurreccions d'a CNT, a expulsión d'o gubierno d'os socialistas y o triunfo d'a extrema dreita en as eslecions de fins de 1933, se produció a radicalización d'os afiliaus socialistas. A la vegada que a CNT andaluza heba dentrau en una critica situación. Amás, dende prencipios d'anyo heba amaneixiu una corrient favorable a la unidat d'acción con a UGT en observar o cambeo d'actitut d'a militancia socialista y o perigloso ascenso d'o faxismo. Encara que en prencipio, os cenetistas andaluces s'amostroron reticents a plegar a qualsiquier tipo d'intelichencia, en chunyo emparoron a huelga convocada por a Federación Nacional de Treballadors d'a Tierra (FNTT) y, en agosto, o Pleno Rechional de sindicatos andaluces aprebó, a escala rechional, a realización de pactos circumstancials con os sindicatos d'a UGT. Con este alcuerdo os anarcosindicalistas andaluces no feban sino refrendar a practica adoptada en Sevilla entre a huelga labradora de chunyo de 1934 y daba carta de naturaleza organica a posibles entendimientos con os socialistas. En 1936, a CNT y a UGT andaluza caminaban unidas en o suyo deseyo de clarificar definitivament o panorama sindical d'a rechión. Dimpués d'a integración d'a comunista CGTU en o sindicato socialista, todas dos centrals empuchicaban a os clamaus «sindicatos autonomos» pa que decidisen a suya federación en una d'as dos. En mayo, en Zaragoza, a la calor de l'entusiasmo dispertau por o triunfo electoral d'o Frent Popular, o congreso nacional d'a CNT dio un paso mas ent´allá respective a l'adoptau por os cenetistas andaluces en agosto de 1934: o pacto CNT-UGT se realizaría a escala d'organizacions, no de entz locals. Cierto ye que no plegó a meter-se en practica. Lo impidioron las dubdas d'o sindicato socialista, que os suyos dirichents percibioron l'avantalla propagandistica que daba a os anarcosindicalistas presentar-se debant d'a opinión obrera como os adalitz d'a unidat revolucionaría obrera. De todas formas, ista se realizó en a carrera entre a sublevación militar de chulio. Pragmatismo sindical que se completó con una contina labor de propaganda y acción cultural. Estió a prensa republicana a que, en a mayoría d'as comarcas, introdució as ideyas internacionalistas en Andalucía. Continó estando una d'as rotas entre os decenios siguients. Pero no a sola ni a mas important. Atras estioron a creyación de centros culturals, con distintos nombres como Centro d´Estudios Socials u Ateneu de Divulgación Social, y escuelas. Porque 5. Andalucía ha estau cuna d'importants figuras d'o movimiento obrero Unatra d'os immensos quefers por realizar ye a de rescatar de l'ixuplido, y en muitos casos d'a infamia, a os milars de militantz anarquistas que, en comarcas y chicotas u grans localidatz, eixemplificoron a importancia d'o movimiento libertario en Andalucía. Mesmo d´as figuras que han pasau a la mitolochía de toda a sociedat espanyola, caso Fermín Salvochea, hue considerau como «santo» por bellas capas populars de Cádiz, no existen biografías completas, ni muito menos a recopilación d'a suya obra. Por tanto, ye facil imachinar qué succede con os militantz de chicotas poblacions. A simpla enumeración de belunas decenas d'ells se convierten en o mayor elemento de comprensión de dica qué punto as ideyas libertarias estioron, entre istos decenios, un elemento consubstancial d'a sociedat, economía y cultura andaluza. Muitos d'ells yeran labradors u treballadors urbans. Pero tamién trobamos a artesans, burceses desclasaus, a mayoría d'ells procedents d'o republicanismo. A partir d'o verano de 1936, a mils estioron asasinaus y senglos engarcholaus, vexaus y reducius a la condición d'esclaus d'os vencedors en campos de concentración y batallons de treballo. Muitos marchoron a l'exilio pa no tornar nunca y i habió qui decidioron continar la luita en campos y ciudatz. En Andalucía, a guerrilla actuó significativament dica, a lo menos, 1950. Ideia Zabaldu, difunde a Ideya, yera a consignia d'aquells que propagaban a Ideya Libertaria, como que o protagonista d'a Bodega, Fermín Montenegro. Tamién ye o titol d'o zaguer disco que quitó Negu Gorriak, si no tenemos en cuenta l'excelent disco de versions posterior, Salam, Agur. No voi a charrar-tos d'o disco, si encara no l'hetz sentiu ya itz tardando...iste y a resta de discos. Dentro d'iste disco, Ideia Zabaldu, veniba una estupenda canta, Hitz Egin, que traducida a l'aragonés, diría mas u menos lo siguient: FABLA! Sí, yo tamién recitaba A Bertolt Bretch. Denunciaba a inchusticia en voz alta sin puesto a dubdas A mía retorica les y decidioron tallar-me a luenga de cuallo. As mans prencipioron a escribir librement tocando a guitarra amiga rebelde. Y vinioron unatra vegada en a mia busca, sin brazos me dixoron, invalido. Manimenos, luego prencipié a apanayar-me-las con os didos d´os pietz. En vano, os munyons d´as garras descansan en a silla de ruedas. Pero a uellada les heba de seguir denunciando porque os cuervos me rancoron os uellos. A mía sola presencia les heba d´aterrorizar As mías orellas escuitoron chusto o son d´o disparo. Devantaria belún a voz? Para alavez, por contra, totz yeran mudos FABLA! POR A LIBERTAT D'EXPRESIÓN. CHARRA! y dica aquí o programa de hue. Si t´ha feito goyo, nos torna-mos a sentir cada 15 días en O Suenio d´o Dragón, en Radio La Granja, en o 102.1 d´a F.M. Has de marchar, pus si tiens que fer-lo, fez-lo; pero si no te viene de gusto...nena, por favor, no vaigas Baby please don´t go--------Bobby Blue Bland & Little JR Walker( 2:22)

A huelga y o Dato

A huelga y o Dato

Dentrada------------------Little Dreamer---------------Negazione(3:09) Buen día, hue ye mierques, y son as 11 oradas...prencipia O Suenio d´o Dragón, dende Radio La Granja, 102.1 d´a F.M, en o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión.35 anyos, ni normals ni nuevas, 35 anyadas en libertat!!!! Cuña Crowfounding-------------------1:48 Bueno, pus tornamos a veyer-nos y sentir-nos en suenios. Como que pareixe que no t'animas a escribir-me ni a contar-me brenca, voi a recordar-te todas as posibles formas de contactar con o programa, y con yo, Jose Dragón Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes.Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Ya t´he dito que o 5 de chunio presentan o quarteno disco Los Drunken Cowboys? Como que no, ixo ye que no´en yeras escuitando...Invocatio ad deos etilicorum se clama… Empirismo Sajón---------- Los Drunken Cowboys(2:11) Mosica de fondo------------------Coleman Hawkins...Midnight sun will never set (2:54) Acostumbradas a vivir de prisa, as personas ixuplidamos, en muitas ocasions, aturar un momento a o canto d'o camín d'a vida pa poder contemplar un amaneixer, una mesa de sol, a rosada en os tuyos uellos. Fer un alto en o camín no significa quedar-se dezaga; ye necesario remeter fuerzas pa poder continar sin trencar-se. Yo mesmo, a zaguera vegada que salié de fiesta, a nueit duró 3 meses. No sé muit bien cómo ocurrió; remero haber saliu d'o mío paúl encenegau con una ideya: quereba fer funambulismo suspendiu d'as estrelas; a tal fin, heba aconseguiu una buena cuerda, y una piertiga pa mantener-me en equilibrio una vegada hese aconseguiu enlazar un par de estrels con a mía bagueta, procurando no fer-les garra danyo. Pensaba dar-me un fico en augua de Luna, y en ixe preciso inte... Luna zarró os uellos. Estió en ixe momento quan, erratico en o mío caminar a foscas, trafegué l´horizont d'os míos suenios en a leixanía. Agora que Luna ha ubierto os uellos de nuevo, y que tu ya no me miras ni en suenios, a nueit cada vegada ye mas y mas negra... Dr. Deseo-------------------La noche ayuda (3:40) Mosica de fondo….Chicho Sánchez Ferlosio. Fa 15 días estiemos charrando de Vicent Blasco Ibáñez, y muit especialment, d'a suya novela A Bodega. Decibanos que en ella se relataba de forma cruda y realista, a situación d'o campo andaluz; y encara que o escritor situaba a trama a primers d'o s. XIX, yera claro que en realidat yera relatando o que ell mesmo heba puesto comprebar con os suyos propios uellos…Hue imos a centrar-nos un poquet en a situación politica y social europea y, concretament, d'o Estau espanyol a lo prencipio d´o sieclo xx. A la sangría que se yera producindo en Europa dende 1914, caleba adhibir as tensions internas que, en o sino d'os exercitos y d'os países belicherants, prencipiaban a aflorar. En Rusia, l'eixemplo mas sonoro, a popularidat d'o gubierno provisional baixaba en picau, a o mesmo tiempo que o lema bolchevique «paz, pan y tierra», prencipiaba a extender-se de forma incendiaria por tot o país. Asinasmesmo, as desercions, as revoltinas de soldaus, as rechiradas y a escasez d´alimentos, asinas como a proliferación d'a militancia obrera, s'extendeban por toda Europa; L´Estau Espanyol no sería una excepción. En qualques sectors politicos, entre 1917, cobraba forza a convicción que l'orden constitucional establiu en Espanya correría a mesma suerte que o d'atros países. Yeran varios os posibles endicios que sucheriban ista posibilidat. Por una parte, o desbordamiento violento por a cucha de tot o movimiento obrero constituiba, plegau o verano de 1917, una realidat tanchible; por unatra parte, o feito que isen deputaus y parlamentarios absolutament integraus en o sistema os que lideraran y tractasen de cohesionar las protestas, presachiaba una revolución a o estilo d'a de Francia en 1789. Ista perspectiva permitiba, a lo menos, abrigar a "esperanza" que no se reproducise un esclatiu social esbarrancau como que o que s'heba produciu en marzo d'ixe mesmo anyo en San Petersburgo. En unatro d'os frents, en l'exercito cundeba o descontento por l'abandono que os gubiernos teneban a l'elemento militar, tanto en l'aspecto personal como que en o material. L´exceso de presencia de militars, procedents en a suya mayoría d'a Guerra de Cuba, no aconseguiba unatra coseta que chenerar un ambient antimilitarista en amplios sectors d'a población. En conseqüencia, cundió o descontento dentro de l'ambito castrense y as primeras protestas prencipioron a cristalizar arredol d'a politica d´ascensos levada a cabo por o Ministerio, en a quala a proliferación de favoritismos enrarexeba, mas si culle, l'ambient. Asinas, con a finalidat d'esfender o sistema d´ascensos por escala zarrada, s'establioron en 1916 y 1917 as primeras «chuntas d'esfensa», si bien iste tipo d'organismos teneba os suyos orichens en prencipios d'o sieglo XIX. En o plazo de pocos meses, a concurrencia de l'Asembleya de Parlamentarios, d'as Chuntas d'Esfensa y d'a huelga revolucionaria que se materializaría en agosto, metería a Dato contra as cuerdas. O 19 de chulio, disuelta l'Asembleya de Parlamentarios, , plegaba a noticia d'a declaración d'una huelga de ferroviarios en Valencia. La causa yera o despido, por parte d'a Companyía d'o Norte, de diez treballadors. Por o que pareix, entre alcontradas entre treballadors y fuerzas de l'orden habrían feneixiu dos huelguistas. A determinación amostrada por o Gubierno pa acabar con as albarots reballó a declaración d'o estau de Guerra. Os sindicatos ferroviarios, solidarizando-se con os treballadors valencianos, heban extendiu a convocatoria d'una huelga cheneral a tot o país. Ista seqüencia d'escayecimientos contraveniba os tiempos que heban predeterminau os liders d'o PSOE, que contemplaban una huelga d'iste tipo pa l'agüerro siguient. Dato, entremistanto, heba teniu tiempo d'organizar a suya estratechia y de fer acopio de fuerzas; pareixeba que tot o proceso viviu entre o zaguer mes avocaba irremeyablement a un final a o que habría de fer frent con totz os meyos disponibles; a huelga revolucionaria d'agosto. Podríanos prener como punto de partida d'a situación o 27 de marzo de 1917. Dimpués de numerosos desalcuerdos y tensions entre a CNT y a UGT, se produciba un alcuerdo entre todas dos organizacions guiau a aunir fuerzas que permitisen una convocatoria exitosa d'una huelga cheneral. Dito alcuerdo s´estraliaba con a publicación d'un manifiesto conchunto entre as dos organizacions. Revolucionari---------------------------Aspencat ( 3:33) Asinas, plegau o verano de 1917, os alcuerdos entre todas dos organizacions pareixeban cristalizar con exito. No yera un feito menor o que, en ista nueva fase d'ofensiva cheneral contra l'orden constitucional, se producise, a l'atro'l día d'a celebración de l'asembleya de parlamentarios en Barcelona, a huelga ferroviaria en Valencia. L'ambient afavorió a declaración d'o estau d'excepción o día 21 por parte d'o capitán cheneral d'a rechión, o cheneral Tovar. Este, con a finalidat de calmar os animos d'os obrers, liberó a totz os detenius por as acapizadas y emprendió negociacions con os treballadors. Manimenos, a Companyía d'o Norte se negaría a re-almitir en o suyo puesto de treballo a trenta y seis treballadors d'a sección local d'a Unión de Ferrocarriles, os quals heban estau despedius entre las protestas. Ista actitut por parte d'a companyía resultaba incomprensible en todas as instancias de gubierno. O propio rei no aconseguiba a comprender a dureza d'a companyía ent'os obrers. O 2 d'agosto, a Federación Nacional de Ferroviarios heba anunciau que si os treballadors despedius no yeran admitius en un plazo maximo de ueito días, se convocaría a totz os suyos afiliaus a una huelga o 10 d'agosto. A negativa y a zarrazón d'a companyía pa re-almitir a os treballadors resulta, encara a día de hue, mas que sospitosa. Dato, dende a discrección, dominaba bien os tiempos y yera plenament conscient que, tarde u luego, a huelga cheneral sería un feito. Por una parte, a clau sería marcar ell o ritmo d'os escayecimientos, de traza que si aconseguiba que s´apreciza-se, será tamién un fracaso. Por unatra parte, ixa precipitación aconseguiría que os militars y os deputaus no aconseguisen madurar a tiempo una posible actuación conchunta con os obrers. Vinculau a ista ideya, un aceleramiento d'as mobilizacions, privaría tamién que a unidat d'acción entre as propias organizacions obreras no se podese materializar encara, en perchudicio d'a coordinación d'iniciativas a piet de carrera y en favor d'a suya neutralización, como que asinas se produciría. Dato y Sánchez Guerra aconseguirían desplegar en ista crisi, y con notable exito, una autentica estratechia de división de l´alversario. Arredol d'o desencadenant final d'a huelga cheneral existen elementos confusos. Existiban prevatinas por parte de Cambó pa liderar as mobilizacions dende l'asembleya de parlamentarios. Istas yeran recibidas con cierto gusto por os liders socialistas y republicans, que veyeban en a propuesta d'o lider catalán una forma de revolución politica relativament pacifica. Ista acceptación de Cambó, provocó que totz os plans existents se posposieran y quedasen enrinconaus en función d'a nueva adreza que preneba a mobilización. Manimenos a conseqüent ralentización d'os plans, dende o gubierno se difundiría de forma intencional a remor d'una imminent huelga ferroviaria, motivo por o qual se cursarían ordens a las autoridatz locals pa extrimar a vichilancia sobre os liders sindicals. En ditas ordens se explicitaba o control especial sobre sospitosos de portiar armas, o qual cheneraba gran alarma. A enorme difusión d'a noticia, no deixaban de chenerar remors insistents sobre a participación d'o propio Ministerio d'a Gobernación en a creyación d'os estaus d'alerta social. Unilateralment, por parte d'os socialistas, se creyó un comité de huelga formau por Largo Caballero, Besteiro, Daniel Anguiano, Saborit y a sola muller dirichent d'o movimiento socialista, Virginia González. A misión d'o comité se limitaría a la mobilización d'a clase treballadera, pero no a la coordinación d´acaizadas y actividatz insurchentz. A noticia d'o comienzo d'a huelga en Valencia causaría a os liders socialistas una enorme sorpresa y no la recibirían con goyo, si bien, obligaus por os escayecimientos, manifestarían adhesión a la mesma. Sánchez Guerra se carriaría d'una forma especial os odios d'os sindicalistas y o suyo figura quedaría muit desdibuixada a resultas d'as suyas actuacions entre a crisi. Oficialment yera o ministro de Fomento, o vizconde d´Eza, l'encargau de conducir as negociacions, pero Sánchez Guerra, o tot-poderoso ministro de Gobernación, yera obvio que as supervisaría d'una forma mas que activa. En iste sentiu, Dato heba meso a o frent d'o Ministerio mas exposau a o solo que, por as suyas condicions personals y politicas, podeba enfrontinar tal presión y que, chunto a atras consideracions, yera un autentico amant d'a lei y l'orden, encara que pa mantener-las hese d´apurar os limites por ellas fixaus. Estase o que estase o paper d'o gubierno en o desencadenamiento d'a huelga de Valencia, ista se convertiría en l´espoleta d'os succesos revolucionarios d'agosto. Si Dato i heba aventau, u no, a huelga, ye un afer por dilucidar, pero lo cierto ye que le conveniba que a mesma se levase a cabo en as condicions en as qualas se produció, a espaldas d'as Chuntas y con l'asembleya de parlamentarios disuelta. Resulta comprensible, pus una represión exitosa d'o periglo revolucionario en ixos momentos, conchuraría o periglo de cara a o futuro. O Gubierno no podeba deixar pasar ixa oportunidat. Por tanto, a posibilidat real d'una orquestación entre bambalinas, enfocada enta l'acceleración d'o proceso, por parte d'o gubierno, resulta mas que prebable. Entre as luces y uembras que se veniban dando entre tot o proceso, l'ambient huelguistico, focalizau ya en diversos puntos d'a cheografía espanyola, cobraba un empento especial dimpués d'os escayecimientos de Valencia. A huelga cheneral quedó finalment aprebada pa o luns 13. Una buena preba de l'exito d'a estratechia de Dato la apreciamos, precisament, en a succesión d´errors producius por os huelguistas, fundamentalment, en termins de coordinación y aplicación de «tacticas» revolucionarias a piet de carrera. L'harmonización entre as diferents zonas cheograficas, asinas como entre as organizacions sindicals, a UGT y a CNT, estió precaria. O primer día de huelga, l'adreza socialista estió aturada en Madrit mientres celebraba una reunión en a carrera d'o Desenganyo. Os obrers revolucionarios madrilenyos padeixerían d'una enorme desorganización en as accions a chicota escala, tanto en as comunicacions con os mandos como que entre ells en as carreras. O 13 d'agosto se producioron violentos choques con a policía, que practicó numerosas detencions. Los transportes, como que o tramvía, quedoron muit afectaus y l'aturo se reprodució masivament en todas as actividatz comercials d'a ciudat. O gubierno opté por declarar a lei marcial, clausurando a Casa d'o Pueblo y ordenau a detención d'o suyo comité. O movimiento s'extendió a tot l´Estau. Se tractaba d'un estau de guerra cheneral en qualques nuclios cheograficos d'o país. Totz os treballadors d'as companyías ferroviarias secundoron l'aturo, de traza que dende Galicia dica Andalucía s'aconsiguió paralizar o transporte de mercaderías. A mecha pretada fuego por tot o mapa sobreixeba a os suyos organizadors, os quals perdeban o control d'a situación. Dato, dende a presidencia d'o Gubierno, goyaba de suficient información d´abanzamiento sobre os movimientos planificaus por os sindicatos. Yera una información que le permitiba, en muitos casos, abanzar-se a las suyas accions. Manimenos, a explosión de violencia nos fa pensar que no yera plenament conscient d'a magnitut que as mobilizacions podeban aconseguir en termins d'orden publico. Maniaba información sobre os trangos a dar, pero no conoixeba a fuerza real a la quala s'enfrontinaba. Isto explicaría, en bell modo, l'emplego gradual d'a fuerza por a suya parte. En termins d'aconsiga real d'obchectivos, a huelga estió un rotundo fracaso. L'aturo estió un exito solament en os centros industrials de Madrit, Barcelona, València, Bizcaia, Guipúzcoa y Asturies. En as rechions d'o ueste, centro y sud d'Espanya tasament aconsiguió tener impacto, con excepción de Río Tinto, Cartagena, y qualques que atros centros industrials u miners. A revolución se veyió limitada en muitos casos a una rechirada urbana, destacando a suya virulencia en Madrit, Barcelona, València y Asturies. Una d'as claus por as qualas s'abortarían o suyo desembolique, sería a dificultat d'establir vinclos efectivos entre os activistas urbans con os labradors. Ista falta de connexión entre os diferents ambitos obrers beneficiaría enormement a las fuerzas de l'orden, a las qualas una extensión d'o conflicto a zonas rurals les hese implicau enormes dificultatz. Unatro factor en beneficio d'a politica gubernamental sería a fidelidat de l'Exercito a l'orden constitucional. Este, manimenos os recients episodios protagonizaus por as Chuntas d'Esfensa, fuyiba de qualsiquier clase de confluencia con as corrients obreristas, aluenyando a uembra de qualsiquier clase de frent común con os huelguistas. Con o paso d'os días, a politica enchegada por o gubierno Dato s'amostraba atinada y, en bell modo, aluenyaba o tant temiu «pantasma» de San Petersburgo, que s'iba deluyindo. O día 16 d'agosto a rechirada i heba practicament plegau a la suya fin. En ixa calendata, o movimiento se veyería privau d'os suyos dirichents, os quals heban estau detenius y engarcholaus. Fendo un balanz d'a violencia mesa en acción, Cataluña, con trenta y siet muertos, rechistraría o numero mas elevau de victimas. En iste sentiu, tamién heban existiu importants diferencias de "estilo" entre a CNT y a UGT. Entre que a primera no dubdaba en recibir a tiros a las fuerzas de l'orden y a l'Exercito en os vicos de Madrit, a segunda presentaba una cara muito menos violenta en as reivindicacions. L'Exercito actuó con una enorme contundencia. Estioron necesarios quantos días de tirotios y intervencions pa prener qualques vicos de Barcelona. En puestos como Sabadell as siedes d'os treballadors estioron bombardiadas y reducidas a enruenas. O 16 d'agosto estió aturau o periodista y deputau republicano Marcelino Domingo. O 18 d'agosto o gubierno podeba balloquiar d'haber escachau a revolución. Seguntes as zifras oficials, s'habrían produciu setanta y un feneiximientos, docientos ferius y dos mil detenius; este yera o balanz oficial. A realidat, prebablement, duplico u triplicó ixas zifras. En a zaguera semana d'agosto a huelga yera definitivament vencida; manimenos, o sindicato minero de Asturies mantendría as mobilizacions y os atures entre dos meses mas. O Sindicato Ferroviario d'o Norte lo fería entre trenta y siet días mas. Manimenos o cese d'as alcontradas a gran escala, a crisi continaba latent. Dimpués d'a represión huelguista, prencipioron os chudicios, consellos de guerra, etc., contra os promotors d'os feitos. L'Exercito, precursor, por parte d'as Chuntas d'Esfensa, de beluns d'os escayecimientos previos a la huelga obrera, refusaba cargar con a responsabilidat d'a represión; represión, por unatra parte, que retrotrayeba a la ciudadanía a os dramaticos escayecimientos de 1909. O 29 de setiembre, dos días antes que Dato deixase o gubierno, un consello de guerra condenó a o Comité de huelga a trenta anyos de reclusión: Largo Caballero, Julián Besteiro, Anguiano y Saborit dentrarían en prisión. Immediatament dimpués d'isto, as Chuntas Militars, reactivando o conflicto anterior a la huelga revolucionaria, tornoron a la carga y, en ista ocasión, re-editoron l´ultimátum que tiempo dezaga heban dau a o gubierno. Dato no yera ya en posición de resistir por mas tiempo. A suya labor entre os meses comprendius entre chunyo y noviembre s'heba limitau a la contención d'as reivindicacions militars. Noviembre empecipiará, a instancias d'o rei, con un gubierno de concentración encabezau por García Prieto. Heba estau superau un perigloso episodio, pero l'orden monarquico y constitucional seguiba afondando en una tendencia de descomposición y de permanent crisi institucional y social. A resaca, una vegada deixaus dezaga os escayecimientos mas grieus, no cesaba. As albalotz carreranas s´alongoron, encara que con menor intensidat, dica finals d'agosto en qualques nuclios como Barcelona, Asturies y Río Tinto. A violencia manifestada en totz dos bandos heba estau realment grieu . En os sectors d'adscripción mas conservadera d'o país s'heba viviu tot o proceso con autentico panico a un fundimiento d'o sistema. Las condenas a o comité de huelga, serían durament criticadas. Manimenos, re-editando-se l'acayeixiu en 1909, a presión plegaría de l'exterior, pero en ista ocasión, con muita menos intensidat, pus os países europeus yeran immersos encara en a sangrienta esferra y, totz los brotes reivindicativos d'orichen popular yeran clisaus por os escayecimientos belicos. Unatro conflicto, que heba estau, en bell modo, integrau, pero no acotolau, yera o d'as Chuntas d'Esfensa. Una vegada deixada dezaga a gran crisi revolucionaria que heba sufierto o país, Dato s'enfrontinó de nuevo a o problema militar. As Chuntas d'Esfensa d´Infantería seguiban funcionando y reunindo-se, como que si d'un simple parentesi s'hese tractau. En setiembre, en una d'istas reunions, s'heban adoptau beluns alcuerdos. Istos serían replegaus en una polemica nota que, sin autoría declarada, cercularía por os aquartelamientos de tot o país. Que as Chuntas d'esfensa d´Infantería fesen circular un documento d'iste tipo evidenciaba a persistencia d'o problema. Dita circular conteneba incisivas criticas ent'o estamento politico y, mas en particular, ent'o Gubierno. Un d'os aspectos que de forma mas critica amaneixe en dito documento, ye o relativo a la «moralización» d'a vida publica. O segundo chira arredol d'o estau d'excepción. Os militars refuyiban d'a identificación, que a mayor parte d'a ciudadanía les atribuiba, con as racadas que a huelga d'agosto i heba rebailau: represalias, estaus de guerra, chudicios sumarios, etc. L´autoría d'as medidas represivas adoptadas, se convertiba en un problema d'o que tanto Dato, como as Chuntas refusaban fer-se cargo. Licenciau en barricaes ----------------Avientu(3:21) Unatro aspecto a o que s'aludiba yera a la inoperancia d'o Gubierno a la hora de desactivar a huelga, sabendo d'os detalles d'a mesma previament. Isto respondería a la mas que prebable intencionalidat por parte d'o Gubierno por precepitar os escayecimientos, no metendo-les estorbaduras. A labor d´eslinde, por parte d'as Chuntas, d'a politica gubernamental rebailaba una petición expresa, por parte d'istas, d'a retirada d'o estau d'excepción y d'atras medidas- L´esmarque d'as Chuntas respective a o Gubierno no solament yera real, sino publico. Isto deixaba a Dato y a Sánchez Guerra a o canto d'una crisi gubernamental. A Chunta d´Infantería no cesaba en a circulación diatribas y documentos criticos, os quals feban continas referencias a asembleyas que se seguiban levando a cabo con absoluta asiduidat. Si Dato heba aconseguiu que, en o momento alchido d'a crisi, as chuntas se metesen d'o costau d'o Gubierno pa guarenciar l'orden constitucional, pasau o conflicto, os militars tornaban a la suya politica asembleyaria. Isto escavonaba qualsiquier esperanza por parte de Dato que, a resultas d'o parentesi huelguistico, se consolidase una solución d'o conflicto militar. O truco, pa o gubierno, yera letal. Entendendo o documento como que una provocación, o Gubierno no podeba remanir inactivo debant d'o mesmo. Os temperamentos salen a la luz; Sánchez Guerra, como que no podeba estar d'unatra traza, fa plegar una circular a os gubernadors civils; o suyo conteniu, incendiario. Manimenos negar infructuosament a autoría de dita nota, se situaba en o foco d'as Chuntas. Istas pareixeban tornar a la confluencia con os parlamentarios asembleyarios; os unos y os atros facioron d'o ministro de Gobernación un obchectivo a bater. Dato, antes de partir de viache enta San Sebastián, an por o que pareix se reuniría con o marqués de Lema, reiteraba a falsedat que o suyo ministro de Gobernación tenese relación bella con a circular. Sánchez Guerra aludiba a una coordinación politica con tintes conspiratorios en a suya contra, y acusaba a Cambó d'estar dezaga de totz os movimientos que iban en contra o gubierno . O propio president, Dato, no amostraba excesiva esperanza de solución d'a crisi, manimenos o qual no deixaba de manifestar que se tractaba «sencillament d'un falso grotesco que belún heba feito circular por emprenyar a o ministro d'a gubernación». O gubierno, manimenos estar plenament conscient d´irreversibilidat d'a situación, seguiba presentando batalla. Sánchez Guerra, insistent con a ideya d'a conspiración, no iba desenfilau en tractar d´involucrar a Cambó en os feitos. Iste zaguer fería una zaguera prebatina d'atrayer a Maura a la suya causa y convidar-le a que liderase un movimiento que chitase a Dato, con un zaguer movimiento, d'o poder. Maura, sabedor que un alcuerdo difuera de tot orden monarquico podeba perchudicar-le, presentó una negativa rotunda a la propuesta y tornó a negar-se. Dezaga de tot iste proceso de seduccions politicas, no deixaba d'amagar-se un drama; Maura, inchenuament, mantendría a leyaltat a o sistema, pero o rei nunca amagaría a suya preferencia en o tracto personal con Dato u con Romanones, dinantes que con ell. O politico conservador feba, con o suyo carisma, masiada uembra a un rei encenegau por estar o centro d'intrés d'a politica nacional. A fuerte personalidat de Maura lo feba menos vulnerable a las manipulacions d'o Monarca y una cesión debant de Cambó i habría escavonau a suya credibilidat. O 24 d'octubre, en l'Heraldo de Madrit, o Coronel Márquez carga contra Dato, afirmando que l'Exercito sufriba as carestías y inchusticias de forma semellant a la población en cheneral y que garra gubierno de cuchas u dreitas, heban aportau una minima solución. A o discurso de tinte recheneracionista exposau por Márquez, caleba sumar la menaza veilada que as Chuntas podrían apelar a o rei con a finalidat d'obtener reparacions. Dato no aconseguiba rancar d'o rei o decreto de disolución d'as Cortes, o qual perpetuaba sobre ell una desgastant exposición en un gubierno que solament podeba plegar a la suya fin con una caita estrepitosa d'o mesmo. A convocatoria electoral le habría permitiu organizar, dende o poder, unas eslecions a todas luces favorables y, d'iste modo, constituir una mayoría suficient pa poder administrar a crisi sin limitacions y cortapisas parlamentarias. Dica o zaguer momento, contempló Dato a posibilidat que se producise un movimiento d'o rei en iste sentiu; manimenos, a posibilidat que un mayor credito aconseguiba en cerclos politicos, de cara a la salida d'a profunda crisi, yera a formación d'un gubierno con Maura a la cabeza. Ista opción yera refusada vehementment por o rei. Dato pareixeba remanir inerte enmeyo d'a crisi: por una parte, o partiu liberal yera totalment dividiu; por unatra parte, os conservadors yeran cada vegada mas ausents d'os cargos relevants y, en conseqüencia, a suya poco peso en l'administración politica s´evidenciaba d'un modo creixent. A formula politica d'o «redolín» amostraba, plegau iste punto, un escamallo important y irreversible. L'1 de noviembre, o Gubierno de Dato ya yera historia. Azero--------------------------Sangre en la manifestación(4:36) y dica aquí o programa de hue. Si t´ha feito goyo, nos torna-mos a sentircada 15 días en O Suenio d´o Dragón, en Radio La Granja, en o 102.1 d´a F.M. Has de marchar, pus si tiens que fer-lo, fez-lo; pero si no te viene de gusto...nena, por favor, no vaigas Baby please don´t go--------Sony & Cher (3:10)

A huelga y o Dato

A huelga y o Dato

Dentrada------------------Little Dreamer---------------Negazione(3:09) Buen día, hue ye mierques, y son as 11 oradas...prencipia O Suenio d´o Dragón, dende Radio La Granja, 102.1 d´a F.M, en o vico de San José, en Zaragoza, Ciudat Prisión.35 anyos, ni normals ni nuevas, 35 anyadas en libertat!!!! Cuña Crowfounding-------------------1:48 Bueno, pus tornamos a veyer-nos y sentir-nos en suenios. Como que pareixe que no t'animas a escribir-me ni a contar-me brenca, voi a recordar-te todas as posibles formas de contactar con o programa, y con yo, Jose Dragón Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes.Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Ya t´he dito que o 5 de chunio presentan o quarteno disco Los Drunken Cowboys? Como que no, ixo ye que no´en yeras escuitando...Invocatio ad deos etilicorum se clama… Empirismo Sajón---------- Los Drunken Cowboys(2:11) Mosica de fondo------------------Coleman Hawkins...Midnight sun will never set (2:54) Acostumbradas a vivir de prisa, as personas ixuplidamos, en muitas ocasions, aturar un momento a o canto d'o camín d'a vida pa poder contemplar un amaneixer, una mesa de sol, a rosada en os tuyos uellos. Fer un alto en o camín no significa quedar-se dezaga; ye necesario remeter fuerzas pa poder continar sin trencar-se. Yo mesmo, a zaguera vegada que salié de fiesta, a nueit duró 3 meses. No sé muit bien cómo ocurrió; remero haber saliu d'o mío paúl encenegau con una ideya: quereba fer funambulismo suspendiu d'as estrelas; a tal fin, heba aconseguiu una buena cuerda, y una piertiga pa mantener-me en equilibrio una vegada hese aconseguiu enlazar un par de estrels con a mía bagueta, procurando no fer-les garra danyo. Pensaba dar-me un fico en augua de Luna, y en ixe preciso inte... Luna zarró os uellos. Estió en ixe momento quan, erratico en o mío caminar a foscas, trafegué l´horizont d'os míos suenios en a leixanía. Agora que Luna ha ubierto os uellos de nuevo, y que tu ya no me miras ni en suenios, a nueit cada vegada ye mas y mas negra... Dr. Deseo-------------------La noche ayuda (3:40) Mosica de fondo….Chicho Sánchez Ferlosio. Fa 15 días estiemos charrando de Vicent Blasco Ibáñez, y muit especialment, d'a suya novela A Bodega. Decibanos que en ella se relataba de forma cruda y realista, a situación d'o campo andaluz; y encara que o escritor situaba a trama a primers d'o s. XIX, yera claro que en realidat yera relatando o que ell mesmo heba puesto comprebar con os suyos propios uellos…Hue imos a centrar-nos un poquet en a situación politica y social europea y, concretament, d'o Estau espanyol a lo prencipio d´o sieclo xx. A la sangría que se yera producindo en Europa dende 1914, caleba adhibir as tensions internas que, en o sino d'os exercitos y d'os países belicherants, prencipiaban a aflorar. En Rusia, l'eixemplo mas sonoro, a popularidat d'o gubierno provisional baixaba en picau, a o mesmo tiempo que o lema bolchevique «paz, pan y tierra», prencipiaba a extender-se de forma incendiaria por tot o país. Asinasmesmo, as desercions, as revoltinas de soldaus, as rechiradas y a escasez d´alimentos, asinas como a proliferación d'a militancia obrera, s'extendeban por toda Europa; L´Estau Espanyol no sería una excepción. En qualques sectors politicos, entre 1917, cobraba forza a convicción que l'orden constitucional establiu en Espanya correría a mesma suerte que o d'atros países. Yeran varios os posibles endicios que sucheriban ista posibilidat. Por una parte, o desbordamiento violento por a cucha de tot o movimiento obrero constituiba, plegau o verano de 1917, una realidat tanchible; por unatra parte, o feito que isen deputaus y parlamentarios absolutament integraus en o sistema os que lideraran y tractasen de cohesionar las protestas, presachiaba una revolución a o estilo d'a de Francia en 1789. Ista perspectiva permitiba, a lo menos, abrigar a "esperanza" que no se reproducise un esclatiu social esbarrancau como que o que s'heba produciu en marzo d'ixe mesmo anyo en San Petersburgo. En unatro d'os frents, en l'exercito cundeba o descontento por l'abandono que os gubiernos teneban a l'elemento militar, tanto en l'aspecto personal como que en o material. L´exceso de presencia de militars, procedents en a suya mayoría d'a Guerra de Cuba, no aconseguiba unatra coseta que chenerar un ambient antimilitarista en amplios sectors d'a población. En conseqüencia, cundió o descontento dentro de l'ambito castrense y as primeras protestas prencipioron a cristalizar arredol d'a politica d´ascensos levada a cabo por o Ministerio, en a quala a proliferación de favoritismos enrarexeba, mas si culle, l'ambient. Asinas, con a finalidat d'esfender o sistema d´ascensos por escala zarrada, s'establioron en 1916 y 1917 as primeras «chuntas d'esfensa», si bien iste tipo d'organismos teneba os suyos orichens en prencipios d'o sieglo XIX. En o plazo de pocos meses, a concurrencia de l'Asembleya de Parlamentarios, d'as Chuntas d'Esfensa y d'a huelga revolucionaria que se materializaría en agosto, metería a Dato contra as cuerdas. O 19 de chulio, disuelta l'Asembleya de Parlamentarios, , plegaba a noticia d'a declaración d'una huelga de ferroviarios en Valencia. La causa yera o despido, por parte d'a Companyía d'o Norte, de diez treballadors. Por o que pareix, entre alcontradas entre treballadors y fuerzas de l'orden habrían feneixiu dos huelguistas. A determinación amostrada por o Gubierno pa acabar con as albarots reballó a declaración d'o estau de Guerra. Os sindicatos ferroviarios, solidarizando-se con os treballadors valencianos, heban extendiu a convocatoria d'una huelga cheneral a tot o país. Ista seqüencia d'escayecimientos contraveniba os tiempos que heban predeterminau os liders d'o PSOE, que contemplaban una huelga d'iste tipo pa l'agüerro siguient. Dato, entremistanto, heba teniu tiempo d'organizar a suya estratechia y de fer acopio de fuerzas; pareixeba que tot o proceso viviu entre o zaguer mes avocaba irremeyablement a un final a o que habría de fer frent con totz os meyos disponibles; a huelga revolucionaria d'agosto. Podríanos prener como punto de partida d'a situación o 27 de marzo de 1917. Dimpués de numerosos desalcuerdos y tensions entre a CNT y a UGT, se produciba un alcuerdo entre todas dos organizacions guiau a aunir fuerzas que permitisen una convocatoria exitosa d'una huelga cheneral. Dito alcuerdo s´estraliaba con a publicación d'un manifiesto conchunto entre as dos organizacions. Revolucionari---------------------------Aspencat ( 3:33) Asinas, plegau o verano de 1917, os alcuerdos entre todas dos organizacions pareixeban cristalizar con exito. No yera un feito menor o que, en ista nueva fase d'ofensiva cheneral contra l'orden constitucional, se producise, a l'atro'l día d'a celebración de l'asembleya de parlamentarios en Barcelona, a huelga ferroviaria en Valencia. L'ambient afavorió a declaración d'o estau d'excepción o día 21 por parte d'o capitán cheneral d'a rechión, o cheneral Tovar. Este, con a finalidat de calmar os animos d'os obrers, liberó a totz os detenius por as acapizadas y emprendió negociacions con os treballadors. Manimenos, a Companyía d'o Norte se negaría a re-almitir en o suyo puesto de treballo a trenta y seis treballadors d'a sección local d'a Unión de Ferrocarriles, os quals heban estau despedius entre las protestas. Ista actitut por parte d'a companyía resultaba incomprensible en todas as instancias de gubierno. O propio rei no aconseguiba a comprender a dureza d'a companyía ent'os obrers. O 2 d'agosto, a Federación Nacional de Ferroviarios heba anunciau que si os treballadors despedius no yeran admitius en un plazo maximo de ueito días, se convocaría a totz os suyos afiliaus a una huelga o 10 d'agosto. A negativa y a zarrazón d'a companyía pa re-almitir a os treballadors resulta, encara a día de hue, mas que sospitosa. Dato, dende a discrección, dominaba bien os tiempos y yera plenament conscient que, tarde u luego, a huelga cheneral sería un feito. Por una parte, a clau sería marcar ell o ritmo d'os escayecimientos, de traza que si aconseguiba que s´apreciza-se, será tamién un fracaso. Por unatra parte, ixa precipitación aconseguiría que os militars y os deputaus no aconseguisen madurar a tiempo una posible actuación conchunta con os obrers. Vinculau a ista ideya, un aceleramiento d'as mobilizacions, privaría tamién que a unidat d'acción entre as propias organizacions obreras no se podese materializar encara, en perchudicio d'a coordinación d'iniciativas a piet de carrera y en favor d'a suya neutralización, como que asinas se produciría. Dato y Sánchez Guerra aconseguirían desplegar en ista crisi, y con notable exito, una autentica estratechia de división de l´alversario. Arredol d'o desencadenant final d'a huelga cheneral existen elementos confusos. Existiban prevatinas por parte de Cambó pa liderar as mobilizacions dende l'asembleya de parlamentarios. Istas yeran recibidas con cierto gusto por os liders socialistas y republicans, que veyeban en a propuesta d'o lider catalán una forma de revolución politica relativament pacifica. Ista acceptación de Cambó, provocó que totz os plans existents se posposieran y quedasen enrinconaus en función d'a nueva adreza que preneba a mobilización. Manimenos a conseqüent ralentización d'os plans, dende o gubierno se difundiría de forma intencional a remor d'una imminent huelga ferroviaria, motivo por o qual se cursarían ordens a las autoridatz locals pa extrimar a vichilancia sobre os liders sindicals. En ditas ordens se explicitaba o control especial sobre sospitosos de portiar armas, o qual cheneraba gran alarma. A enorme difusión d'a noticia, no deixaban de chenerar remors insistents sobre a participación d'o propio Ministerio d'a Gobernación en a creyación d'os estaus d'alerta social. Unilateralment, por parte d'os socialistas, se creyó un comité de huelga formau por Largo Caballero, Besteiro, Daniel Anguiano, Saborit y a sola muller dirichent d'o movimiento socialista, Virginia González. A misión d'o comité se limitaría a la mobilización d'a clase treballadera, pero no a la coordinación d´acaizadas y actividatz insurchentz. A noticia d'o comienzo d'a huelga en Valencia causaría a os liders socialistas una enorme sorpresa y no la recibirían con goyo, si bien, obligaus por os escayecimientos, manifestarían adhesión a la mesma. Sánchez Guerra se carriaría d'una forma especial os odios d'os sindicalistas y o suyo figura quedaría muit desdibuixada a resultas d'as suyas actuacions entre a crisi. Oficialment yera o ministro de Fomento, o vizconde d´Eza, l'encargau de conducir as negociacions, pero Sánchez Guerra, o tot-poderoso ministro de Gobernación, yera obvio que as supervisaría d'una forma mas que activa. En iste sentiu, Dato heba meso a o frent d'o Ministerio mas exposau a o solo que, por as suyas condicions personals y politicas, podeba enfrontinar tal presión y que, chunto a atras consideracions, yera un autentico amant d'a lei y l'orden, encara que pa mantener-las hese d´apurar os limites por ellas fixaus. Estase o que estase o paper d'o gubierno en o desencadenamiento d'a huelga de Valencia, ista se convertiría en l´espoleta d'os succesos revolucionarios d'agosto. Si Dato i heba aventau, u no, a huelga, ye un afer por dilucidar, pero lo cierto ye que le conveniba que a mesma se levase a cabo en as condicions en as qualas se produció, a espaldas d'as Chuntas y con l'asembleya de parlamentarios disuelta. Resulta comprensible, pus una represión exitosa d'o periglo revolucionario en ixos momentos, conchuraría o periglo de cara a o futuro. O Gubierno no podeba deixar pasar ixa oportunidat. Por tanto, a posibilidat real d'una orquestación entre bambalinas, enfocada enta l'acceleración d'o proceso, por parte d'o gubierno, resulta mas que prebable. Entre as luces y uembras que se veniban dando entre tot o proceso, l'ambient huelguistico, focalizau ya en diversos puntos d'a cheografía espanyola, cobraba un empento especial dimpués d'os escayecimientos de Valencia. A huelga cheneral quedó finalment aprebada pa o luns 13. Una buena preba de l'exito d'a estratechia de Dato la apreciamos, precisament, en a succesión d´errors producius por os huelguistas, fundamentalment, en termins de coordinación y aplicación de «tacticas» revolucionarias a piet de carrera. L'harmonización entre as diferents zonas cheograficas, asinas como entre as organizacions sindicals, a UGT y a CNT, estió precaria. O primer día de huelga, l'adreza socialista estió aturada en Madrit mientres celebraba una reunión en a carrera d'o Desenganyo. Os obrers revolucionarios madrilenyos padeixerían d'una enorme desorganización en as accions a chicota escala, tanto en as comunicacions con os mandos como que entre ells en as carreras. O 13 d'agosto se producioron violentos choques con a policía, que practicó numerosas detencions. Los transportes, como que o tramvía, quedoron muit afectaus y l'aturo se reprodució masivament en todas as actividatz comercials d'a ciudat. O gubierno opté por declarar a lei marcial, clausurando a Casa d'o Pueblo y ordenau a detención d'o suyo comité. O movimiento s'extendió a tot l´Estau. Se tractaba d'un estau de guerra cheneral en qualques nuclios cheograficos d'o país. Totz os treballadors d'as companyías ferroviarias secundoron l'aturo, de traza que dende Galicia dica Andalucía s'aconsiguió paralizar o transporte de mercaderías. A mecha pretada fuego por tot o mapa sobreixeba a os suyos organizadors, os quals perdeban o control d'a situación. Dato, dende a presidencia d'o Gubierno, goyaba de suficient información d´abanzamiento sobre os movimientos planificaus por os sindicatos. Yera una información que le permitiba, en muitos casos, abanzar-se a las suyas accions. Manimenos, a explosión de violencia nos fa pensar que no yera plenament conscient d'a magnitut que as mobilizacions podeban aconseguir en termins d'orden publico. Maniaba información sobre os trangos a dar, pero no conoixeba a fuerza real a la quala s'enfrontinaba. Isto explicaría, en bell modo, l'emplego gradual d'a fuerza por a suya parte. En termins d'aconsiga real d'obchectivos, a huelga estió un rotundo fracaso. L'aturo estió un exito solament en os centros industrials de Madrit, Barcelona, València, Bizcaia, Guipúzcoa y Asturies. En as rechions d'o ueste, centro y sud d'Espanya tasament aconsiguió tener impacto, con excepción de Río Tinto, Cartagena, y qualques que atros centros industrials u miners. A revolución se veyió limitada en muitos casos a una rechirada urbana, destacando a suya virulencia en Madrit, Barcelona, València y Asturies. Una d'as claus por as qualas s'abortarían o suyo desembolique, sería a dificultat d'establir vinclos efectivos entre os activistas urbans con os labradors. Ista falta de connexión entre os diferents ambitos obrers beneficiaría enormement a las fuerzas de l'orden, a las qualas una extensión d'o conflicto a zonas rurals les hese implicau enormes dificultatz. Unatro factor en beneficio d'a politica gubernamental sería a fidelidat de l'Exercito a l'orden constitucional. Este, manimenos os recients episodios protagonizaus por as Chuntas d'Esfensa, fuyiba de qualsiquier clase de confluencia con as corrients obreristas, aluenyando a uembra de qualsiquier clase de frent común con os huelguistas. Con o paso d'os días, a politica enchegada por o gubierno Dato s'amostraba atinada y, en bell modo, aluenyaba o tant temiu «pantasma» de San Petersburgo, que s'iba deluyindo. O día 16 d'agosto a rechirada i heba practicament plegau a la suya fin. En ixa calendata, o movimiento se veyería privau d'os suyos dirichents, os quals heban estau detenius y engarcholaus. Fendo un balanz d'a violencia mesa en acción, Cataluña, con trenta y siet muertos, rechistraría o numero mas elevau de victimas. En iste sentiu, tamién heban existiu importants diferencias de "estilo" entre a CNT y a UGT. Entre que a primera no dubdaba en recibir a tiros a las fuerzas de l'orden y a l'Exercito en os vicos de Madrit, a segunda presentaba una cara muito menos violenta en as reivindicacions. L'Exercito actuó con una enorme contundencia. Estioron necesarios quantos días de tirotios y intervencions pa prener qualques vicos de Barcelona. En puestos como Sabadell as siedes d'os treballadors estioron bombardiadas y reducidas a enruenas. O 16 d'agosto estió aturau o periodista y deputau republicano Marcelino Domingo. O 18 d'agosto o gubierno podeba balloquiar d'haber escachau a revolución. Seguntes as zifras oficials, s'habrían produciu setanta y un feneiximientos, docientos ferius y dos mil detenius; este yera o balanz oficial. A realidat, prebablement, duplico u triplicó ixas zifras. En a zaguera semana d'agosto a huelga yera definitivament vencida; manimenos, o sindicato minero de Asturies mantendría as mobilizacions y os atures entre dos meses mas. O Sindicato Ferroviario d'o Norte lo fería entre trenta y siet días mas. Manimenos o cese d'as alcontradas a gran escala, a crisi continaba latent. Dimpués d'a represión huelguista, prencipioron os chudicios, consellos de guerra, etc., contra os promotors d'os feitos. L'Exercito, precursor, por parte d'as Chuntas d'Esfensa, de beluns d'os escayecimientos previos a la huelga obrera, refusaba cargar con a responsabilidat d'a represión; represión, por unatra parte, que retrotrayeba a la ciudadanía a os dramaticos escayecimientos de 1909. O 29 de setiembre, dos días antes que Dato deixase o gubierno, un consello de guerra condenó a o Comité de huelga a trenta anyos de reclusión: Largo Caballero, Julián Besteiro, Anguiano y Saborit dentrarían en prisión. Immediatament dimpués d'isto, as Chuntas Militars, reactivando o conflicto anterior a la huelga revolucionaria, tornoron a la carga y, en ista ocasión, re-editoron l´ultimátum que tiempo dezaga heban dau a o gubierno. Dato no yera ya en posición de resistir por mas tiempo. A suya labor entre os meses comprendius entre chunyo y noviembre s'heba limitau a la contención d'as reivindicacions militars. Noviembre empecipiará, a instancias d'o rei, con un gubierno de concentración encabezau por García Prieto. Heba estau superau un perigloso episodio, pero l'orden monarquico y constitucional seguiba afondando en una tendencia de descomposición y de permanent crisi institucional y social. A resaca, una vegada deixaus dezaga os escayecimientos mas grieus, no cesaba. As albalotz carreranas s´alongoron, encara que con menor intensidat, dica finals d'agosto en qualques nuclios como Barcelona, Asturies y Río Tinto. A violencia manifestada en totz dos bandos heba estau realment grieu . En os sectors d'adscripción mas conservadera d'o país s'heba viviu tot o proceso con autentico panico a un fundimiento d'o sistema. Las condenas a o comité de huelga, serían durament criticadas. Manimenos, re-editando-se l'acayeixiu en 1909, a presión plegaría de l'exterior, pero en ista ocasión, con muita menos intensidat, pus os países europeus yeran immersos encara en a sangrienta esferra y, totz los brotes reivindicativos d'orichen popular yeran clisaus por os escayecimientos belicos. Unatro conflicto, que heba estau, en bell modo, integrau, pero no acotolau, yera o d'as Chuntas d'Esfensa. Una vegada deixada dezaga a gran crisi revolucionaria que heba sufierto o país, Dato s'enfrontinó de nuevo a o problema militar. As Chuntas d'Esfensa d´Infantería seguiban funcionando y reunindo-se, como que si d'un simple parentesi s'hese tractau. En setiembre, en una d'istas reunions, s'heban adoptau beluns alcuerdos. Istos serían replegaus en una polemica nota que, sin autoría declarada, cercularía por os aquartelamientos de tot o país. Que as Chuntas d'esfensa d´Infantería fesen circular un documento d'iste tipo evidenciaba a persistencia d'o problema. Dita circular conteneba incisivas criticas ent'o estamento politico y, mas en particular, ent'o Gubierno. Un d'os aspectos que de forma mas critica amaneixe en dito documento, ye o relativo a la «moralización» d'a vida publica. O segundo chira arredol d'o estau d'excepción. Os militars refuyiban d'a identificación, que a mayor parte d'a ciudadanía les atribuiba, con as racadas que a huelga d'agosto i heba rebailau: represalias, estaus de guerra, chudicios sumarios, etc. L´autoría d'as medidas represivas adoptadas, se convertiba en un problema d'o que tanto Dato, como as Chuntas refusaban fer-se cargo. Licenciau en barricaes ----------------Avientu(3:21) Unatro aspecto a o que s'aludiba yera a la inoperancia d'o Gubierno a la hora de desactivar a huelga, sabendo d'os detalles d'a mesma previament. Isto respondería a la mas que prebable intencionalidat por parte d'o Gubierno por precepitar os escayecimientos, no metendo-les estorbaduras. A labor d´eslinde, por parte d'as Chuntas, d'a politica gubernamental rebailaba una petición expresa, por parte d'istas, d'a retirada d'o estau d'excepción y d'atras medidas- L´esmarque d'as Chuntas respective a o Gubierno no solament yera real, sino publico. Isto deixaba a Dato y a Sánchez Guerra a o canto d'una crisi gubernamental. A Chunta d´Infantería no cesaba en a circulación diatribas y documentos criticos, os quals feban continas referencias a asembleyas que se seguiban levando a cabo con absoluta asiduidat. Si Dato heba aconseguiu que, en o momento alchido d'a crisi, as chuntas se metesen d'o costau d'o Gubierno pa guarenciar l'orden constitucional, pasau o conflicto, os militars tornaban a la suya politica asembleyaria. Isto escavonaba qualsiquier esperanza por parte de Dato que, a resultas d'o parentesi huelguistico, se consolidase una solución d'o conflicto militar. O truco, pa o gubierno, yera letal. Entendendo o documento como que una provocación, o Gubierno no podeba remanir inactivo debant d'o mesmo. Os temperamentos salen a la luz; Sánchez Guerra, como que no podeba estar d'unatra traza, fa plegar una circular a os gubernadors civils; o suyo conteniu, incendiario. Manimenos negar infructuosament a autoría de dita nota, se situaba en o foco d'as Chuntas. Istas pareixeban tornar a la confluencia con os parlamentarios asembleyarios; os unos y os atros facioron d'o ministro de Gobernación un obchectivo a bater. Dato, antes de partir de viache enta San Sebastián, an por o que pareix se reuniría con o marqués de Lema, reiteraba a falsedat que o suyo ministro de Gobernación tenese relación bella con a circular. Sánchez Guerra aludiba a una coordinación politica con tintes conspiratorios en a suya contra, y acusaba a Cambó d'estar dezaga de totz os movimientos que iban en contra o gubierno . O propio president, Dato, no amostraba excesiva esperanza de solución d'a crisi, manimenos o qual no deixaba de manifestar que se tractaba «sencillament d'un falso grotesco que belún heba feito circular por emprenyar a o ministro d'a gubernación». O gubierno, manimenos estar plenament conscient d´irreversibilidat d'a situación, seguiba presentando batalla. Sánchez Guerra, insistent con a ideya d'a conspiración, no iba desenfilau en tractar d´involucrar a Cambó en os feitos. Iste zaguer fería una zaguera prebatina d'atrayer a Maura a la suya causa y convidar-le a que liderase un movimiento que chitase a Dato, con un zaguer movimiento, d'o poder. Maura, sabedor que un alcuerdo difuera de tot orden monarquico podeba perchudicar-le, presentó una negativa rotunda a la propuesta y tornó a negar-se. Dezaga de tot iste proceso de seduccions politicas, no deixaba d'amagar-se un drama; Maura, inchenuament, mantendría a leyaltat a o sistema, pero o rei nunca amagaría a suya preferencia en o tracto personal con Dato u con Romanones, dinantes que con ell. O politico conservador feba, con o suyo carisma, masiada uembra a un rei encenegau por estar o centro d'intrés d'a politica nacional. A fuerte personalidat de Maura lo feba menos vulnerable a las manipulacions d'o Monarca y una cesión debant de Cambó i habría escavonau a suya credibilidat. O 24 d'octubre, en l'Heraldo de Madrit, o Coronel Márquez carga contra Dato, afirmando que l'Exercito sufriba as carestías y inchusticias de forma semellant a la población en cheneral y que garra gubierno de cuchas u dreitas, heban aportau una minima solución. A o discurso de tinte recheneracionista exposau por Márquez, caleba sumar la menaza veilada que as Chuntas podrían apelar a o rei con a finalidat d'obtener reparacions. Dato no aconseguiba rancar d'o rei o decreto de disolución d'as Cortes, o qual perpetuaba sobre ell una desgastant exposición en un gubierno que solament podeba plegar a la suya fin con una caita estrepitosa d'o mesmo. A convocatoria electoral le habría permitiu organizar, dende o poder, unas eslecions a todas luces favorables y, d'iste modo, constituir una mayoría suficient pa poder administrar a crisi sin limitacions y cortapisas parlamentarias. Dica o zaguer momento, contempló Dato a posibilidat que se producise un movimiento d'o rei en iste sentiu; manimenos, a posibilidat que un mayor credito aconseguiba en cerclos politicos, de cara a la salida d'a profunda crisi, yera a formación d'un gubierno con Maura a la cabeza. Ista opción yera refusada vehementment por o rei. Dato pareixeba remanir inerte enmeyo d'a crisi: por una parte, o partiu liberal yera totalment dividiu; por unatra parte, os conservadors yeran cada vegada mas ausents d'os cargos relevants y, en conseqüencia, a suya poco peso en l'administración politica s´evidenciaba d'un modo creixent. A formula politica d'o «redolín» amostraba, plegau iste punto, un escamallo important y irreversible. L'1 de noviembre, o Gubierno de Dato ya yera historia. Azero--------------------------Sangre en la manifestación(4:36) y dica aquí o programa de hue. Si t´ha feito goyo, nos torna-mos a sentircada 15 días en O Suenio d´o Dragón, en Radio La Granja, en o 102.1 d´a F.M. Has de marchar, pus si tiens que fer-lo, fez-lo; pero si no te viene de gusto...nena, por favor, no vaigas Baby please don´t go--------Sony & Cher (3:10)

A bodega libertaria

A bodega libertaria

Dentrada: I had too much to dream----------------Lagartija Nick(2:59) Mosica de fondo...Fandangos de El Cabrero/ El niño yuntero-----Enrique Morente Buen día, hue, mierques 20 de mayo d´o 2020, as 11 oradas, prencipia O suenio d´o Dragón; dende Radio La granja, a Radio Libre decana de San José, en Zaragoza,ciudat prisión. En o 102.1 d´a F.M. 35 anyos, ni normals ni nuevas, 35 anyadas en libertat!!!! Cuña Crowfounding-------------------1:48 Bueno, pus tornamos a veyer-nos y sentir-nos en suenios. Como que pareixe que no t'animas a escribir-me ni a contar-me brenca, voi a recordar-te todas as posibles formas de contactar con o programa, y con yo, Jose Dragón Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes. Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Quan viengas, tiene cudiau y no coixas o camín de recholas amariellas, ye pleno de tollos; tamién puetz venir de nueit, quan os camins desapareixen...como que Peter, que tornó l'atro día y preguntó por Chuanet, a suya uembra...caminaban a suya y a mía tot o día chugando, d'un costau pa unatro… Le pregunté a Peter si ye cierto que podeba volar gracias a un polvo machico d'as fadas; ell ridió, y a suya risa sonó como un salto d'augua fresca. En realidat,me dició, tot ha de veyer con o negar-se a creixer, negar-se a estar adulto. No l'entiendo, le contesté; pus ye muit sencillo, quan naixemos lo femos con dos alas de cera que en seguida s'ocupan d'amagar, ixas son as alas d'a imachinación, as que permiten volar con o pensamiento; y que perdemos poco a poco, a medida que nos amanamos a o sol radioactivo d'os adultos, que crema os suenios, acaza as quimeras y afoga as utopías. Alas de cera------------------------Los Drunken Cowboys (3:20) Bien, pus si ya yes comoda, voi a presentar-te a o nuestro ilustre convidau Vicent Blasco Ibáñez naixió en Valencia en 1867 y murió en Menton (Francia) en 1928. escritor universal, periodista, editor, achitador politico republicano, masón; aventurero… Naixiu en Valencia, estió fillo d'o comerciant Gaspar Blasco y de Ramona Ibáñez, totz dos d'orichen aragonés. Seguntes o suyo propio testimonio, un d'as suyas primeras memorias estió a barracala devantada en a suya carrera por os insurrectos entre a rebelión cantonal quan teneba seis anyos, en os inicios d'a Primera Republica Espanyola (1873-1874). Tamién recordaba haber visto a os heroes d'o Cantón, Cabalote y l´Enguerino. O primer libro que leyió estió A historia d'os girondinos de Lamartine y dimpués as obras de Victor Hugo, especialment Os miserables. Seguntes l´historiador Ramiro Reig, «a partir d'ixe momento tenió claro o que iba a estar: escritor revolucionario».? En a suya formación politica y literaria influyó o escritor radical d'a Renaixença valenciana Constantí Llombart, en que as suyas tertulias de republicans se colaba de rondón y qui fació d'o choven Blasco o suyo heredero literario. Literariament Blasco Ibáñez s'encieta con o clamau chenero folletinesco. O folletín yera una novela por entregas que gosaban publicar os periodicos en pachinas aparte. O publico lector de periodicos buscaba con especial intrés as pachinas d'istos encartz. En ocasions, yeran leitas en voz alta en os chicotz casinos d'os vicos d'a ciudat. L'analfabetismo yera elevadismo pero tamién yera gran l´afán d'as masas ignorantz por o saber y o respecto por a cultura escrita. Encara que continó publicando qualques d'as suyas novelas por “entregas”, dotó a la suya producción de mayor sentiu social y mesmo universal sin perder nunca d'o tot o punto de vista d'o suyo universo costumbrista y cutiano. Procuró alcorzar os suyos textos; buscó propagar ideyas progresistas en pro d'a esfensa d'as libertatz democratico-burcesas, de clase meya ––botiguers––, a la quala ell mesmo perteneixeba, y d'os suyos ideyals republicans. Blasco siguió, a o prencipio, o movimiento literario romantico y leyió autors como l'italián Manzoni u o francés Lamartine, pero tornaría a cambiar as suyas formas estilisticas baixo o terrible impacto d'a Primera Guerra Mundial pa internar-se en os universos d'a novela realista de Víctor Hugo u o naturalismo d'Emilio Zola. A influencia d'o naturalismo dende a suya optica peculiar que combinaba realismo y crudeza con exotismo y fantesía, se reflectó cada vegada mas en a suya obra. Por unatra parte o suyo desembolique como escritor corre parello a la suya vida como periodista, y ista, a la suya vegada, estió quasi siempre baixo l´influixo d'as suyas ideyas politicas. colabora en os semanarios: “El Miguelete” y “El Turia”, dica que plegó a concebir un prochecto periodistico propio, o lanzamiento d'o diario “El Pueblo”, d'o que será director, redactor chefe y periodista esencial. Siempre combinará a politica, o periodismo y a literatura, en iste orden u a o revés; sostendrá abundants polemicas con atros politicos republicanos d'ambito nacional u local como Rodrigo Soriano. Pa sostener as suyas ideyas, publicar parte d'a suya abundantisma producción y introducir ideyas nuevas, brenca millor que disposar d'una editorial propia, y asinas surtió PROMETEO, editorial que creyó en 1914 y endrezó entre anyos. Tal vegada o escayecimiento de mayor *envergadura que le tocó vivir estase, a Primera Guerra Mundial. Espanya estió “neutral” en ista guerra. En parte, salió beneficiada y interpresas, interpresarios, facendaus y comerciants exportadors s'enriquioron vendendo os suyos productos a las potencias europeas en conflicto, como que calzaus, alimentos, roz, armas, municions y pertreites diversos. Pero a situación politica chenerada por a suya no participación, aisló un tanto internacionalment a Espanya, encara que Madrit se convirtió en un centro d´espionache internacional. Blasco, que viachió y visitó os frents de guerra franceses, redactó una extensa cronica sobre ella que se publicó baixo o titol d'Historia d'a Guerra Europea. Tanto l'autor como que a mayoría d'os republicans d'o suyo tiempo yeran ubiertament francofilos. O estau, manimenos, estió dividiu quasi en dos metatz en l'emparo a os dos bandos barallantz. Tu creus----Aspencat (3:52) No ye facil situar a Blasco sin charrar d'o anticlericalismo, d'o suyo y o d'os republicans. Blasco mantenió una pugna, tanto en a prensa como que en os suyos escritos y intervencions publicas, una batalla de ideyas contra a opulencia y prepotencia d'as altas hierarquías d'a Ilesia Catolica. Entre atras intervencions, criticó y rediculizó a l´arzobispo de Valencia, que bendició o ninvio de tropas a Cuba pa contener a rebelión d'os cubans contra l'Imperio espanyol. O escritor se refirió a os milars de chovens que sirvioron de carne de cañón en ista guerra como que “o rabanyo griso u os fillos d'os pobres”, os solos que de verdat iban a morir por a patria… Organizó tamién una manifestación contra os Estaus Unius d'America… Por tot ixo estió denunciau, acusau, chudgau en consello de guerra y condenau a prisión. O escritor fuyió refuchiando-se primer en Italia, experiencia d'a quala salió o suyo libro En o país de l'arte, y mas tarde tornau a Valencia en una barraca, en o lugar d'Almácera, d'an pasó a un magacén de vins. D'ista nueva experiencia salió, seguntes conta o mesmo, a que ye, tal vegada, a suya novela mas celebrada, A barraca, que, curiosament, tant solament aconsiguió vender 500 eixemplars d'os 700 d'o suyo 1ª y sola edición a o pre d'una peceta l'eixemplar. Pero aconsiguió una difusión masiva en estar publicada por entregas en o periodico “O Liberal” que editó diez mil eixemplars. L´inmunidat parlamentaria le aconsiguió en estar trigau deputau, en dos ocasions, por Valencia, librando-le de pisar a garchola. Cañas y barro amaneixerá en 1902, La Catedral en 1903, El Intruso en 1904, La bodega y La horda en 1905, novelas orientadas en distintos escenarios, y propensas a destacar por os suyos contenius socials, esperreco que no heban teniu os suyos primers escritos. Antiparte d'as influencias que le levoron por iste camín, bella cosa habió de veyer en isto una muller d'a quala s'enamoró, instalau en Madrit, Elena Ortuzar, una chilena casada con l'adhibiu comercial de l'ambaixada d'iste país en a capital d'Espanya, que dimpués se convertiría en a suya segunda esposa. Estió o suyo gran amor, encara que tot, en iste sentiu, s'esvoldregó en 1907… Viachió de nuevo a París quantas vegadas, y encetó unatra serie de novelas como Sangre y arena (1908) u Os muertos mandan (1909), que pueden estar qualificadas de psicolochicas. Vendrán, dimpués, entre 1914 y 1918, as suyas dos novelas de guerra: Los cuatro jinetes del Apocalipsis, un intenso drama familiar que leva a l'enfrontinamiento d'a suya rama francesa con a d'orichen alemán, provocau por a contienda, y Mare Nostrum, an amaneixerá o tema d'o espionache. Mas abance, y sin aturar, se succederán obras d'aventuras, novelas historicas como El paraíso de las mujeres, y un sinfín mas. Blasco Ibáñez, politicament, fuo un progresista defensor a ultranza d'as libertatz democraticas y d'o republicanismo entendiu seguntes o modelo francés con o suyo cunyo particular. A creixent influencia que exerció o diario “El Pueblo” (publicau con tasos meyos) dotó de sentiu y organización a os nuclios d'activistas y politicos republicans que se moveban arredol d'o escritor, dando orichen a una corrient politica propia que se conoixió con o nombre de blasquismo, emparada tanto en os suyos dotes intelectuals como que en una inflamada oratoria muit d'o gusto d'a epoca. Ye interesant reflexionar arredol d'a concepción que d'o progreso se teneba alavez, muit aluenyau de l'uso y abuso que pareixe o termin actualment. No se tractaba simplament d'ixo de ‘seguir siempre abance’, de ‘plegar mas y mas luen’ como que proposan os modelos actuals de l'alta competición esportiva u d'a revolución tecnolochica, sino d'atrivir-se a imachinar ideyas arredol d'a realización d'una sociedat mas libre y igualitaria y no avergonyar-se por o “progreso” que isto suposaba. As suyas restas estioron repatriadas dimpués d'a suya muerte, entre a Segunda Republica Espanyola, y plegoron a o puerto de Valencia o 29 d'octubre de 1933. O mausoleu que prochectó pa ell a ciudat de Valencia no plegó a realizar-se en estallar a Guerra Civil Espanyola, seguntes puede leyer-se en a biografía publicada por a fundación que leva o suyo nombre: A suya memoria estió borrada, os suyos libros prohibius, a suya familia acazada y os suyos cabals incautaus. As obras realizadas dica ixe momento en o mausoleu estioron destruidas y o solar an s'asentaba, en un puesto privilechiau d'o Fosal municipal, estió utilizau anyos mas tarde pa construir o crematorio. Manimenos tot ixo, as suyas restas se conservoron, y reposan en l'actualidat en un nicho ordinario, quasi anonimo, en o fosal civil de Valencia. Andaluces de Jaén------------------------Paco Ibáñez(2:32) Y una vegada hemos charrau d'o convidau, pasemos a una d'as suyas novelas. Sincerament, creigo que ha d'estar o libro que mas vegadas he leito por placer, chunto a las Ugas d'a Ira y Asayo sobre a ceguera, de Steinbeck y Saramago respectivament... 'La bodega' Vicent Blasco Ibáñez s'enfrontinó con a suya novela a o poderío bodeguero d'a epoca A primers d'o sieglo XX, o Marco de Jerez alentaba: Heba superau o tremendo embate d'a filoxera en as suyas vinyas; os grans bodeguers heban sobreviviu a las rechiradas labradoras; l'asalto de chornalers sobre Jerez de 1892 heba estau ferozment reprimiu; a racada d'a imachinaria Man Negra se convirtió en arma contra os rebeldes, o negocio vinatero s'encaminaba a epocas muito mas gloriosas y a ciudat yera alegre y prospera. Y de bote y boleyo, estalló una commoción, una bomba que removió as consciencias d'o mundet bodeguer. Nunca un simple libro daría tanto que charrar. 'A bodega', amaneixió en totz os aparadors d'o país o 27 de febrero de 1905 en una primera edición d'a editorial Prometeo, de propiedat de l'autor. Os sesudos estudiosos han pasau de puntetas por a obra d'o valenciano y a suya influencia en a ciudat; sospeitamos bien os porqués. Y encara que 'A bodega' pueda estar polemica y dica ofensiva pa beluns, a suya lectura resulta amena, curiosa, brillant y muit, muit consellable. A primera ocasión en que Blasco Ibáñez pisa Jerez ye en mayo de 1902. Lo fa en o tren correu d'a tarde. Aquí se troba con os deputaus republicanos Alejandro Lerroux y Rodrigo Soriano y, chuntos, protagonizan un mitin en a plaza de toros debant d'unas cinco mil personas. Os deputaus s'alochoron en a fonda de Jerez, en a carrera Naranjas, rechentada alavez por os chirmans Ricca. A prensa conservadera chitó pestes d'o mitin, d'a violencia anti-monarquica, anti-clerical y revolucionaria d'os discursos, dispensando especial ficacio a Soriano, que "atacó sanyudament a una respectable casa", a tot-poderosa Casa Domecq. Un día dimpués, os tres partioron a Sanlúcar y a Sierra con a ideya de continar a suya campanya d'achitación politica. Pero i hai una visita posterior d'o valenciano, ista vegada de caracter privau. Somos en 1904. De nuevo o tren. Asperan en a estación o prestichioso cirujano Fermín Aranda, Fernández Caballero -destacaus miembros d'a Fraternidat Republicana Jerezana- y l'advogau José Barrón Ferrera. Minchan en casa d'os Aranda, fan una gambada por a ciudat y o escritor s'alocha en l'hotel Los Cisnes. Blasco Ibáñez ya teneba concebiu escribir a novela. Conoixería a situación d'a comarca, a suya dependencia d'o vin y as condicions laborals d'os suyos protagonistas. Formaba 'A bodega' una tetralochía que nunca acabó sobre a situación social en Catalunya, País Basco y Andalucía. Dimpués no cesó de viachiar por a provincia: Estió en Sanlúcar chunto a Aranda, Barrón y Manuel Moreno Mendoza, president d'a Federación Obrera Andaluza, lider obrero, masón, sindicalista, futuro deputau a Constituyente y alcalde de Jerez. Visita as bodegas de José Hidalgo, as de Ivison y O'Neale. Ya en Jerez, lo fa en González Byass, an estampa a suya sinyatura en una bota y observa os quefers en as pardinas de Jedulilla y Casa Blanca, ista zaguera propiedat d'o politico conservador Conde de los Andes. Asinas naixió 'La bodega'. A bodega maldita. L'ambient y os problemas d'o campo andaluz, vistos dende a perspectiva revolucionaria d'o suyo autor. L'autor treslada l'acción a primers d'o sieglo 19. A l'inicio d'os 90, a dirección d'a companyía yera alavez en mans de Pedro Domecq Núñez de Villavicencio, marqués de Domecq -fillo de Pedro Domecq Lustau, descubridor d'o brandy y primer Domecq que casa con una espanyola-, enchanquiau por os suyos chirmans. Os Dupont (en clarisma alusión a os Domecq), ricos propietarios d'una chigant bodega jerezana, obligan a os suyos obrers y emplegaus a asistir a todas as ceremonias relichiosas que organizan baixo pena de despido. O choven Fermín Montenegro -emplegau en as usinas d'a bodega- mantiene una actitut rebelde y participa d'as ideyas d'un acazau propagandista republicano, Fernando Salvatierra (a qui muitos quieren veyer a Fermín Salvochea, alcalde republicano de Cádiz y un d'os prencipals propagadors d'o pensamiento anarquista), una especie de santón laico que pedrica entre os obrers as nuevas doctrinas socials, o 'pai' d'os pobres, como le clama en a novela a chitana Alcapurrana. A novela concluye con a fuyida a America de Fermín Montenegro dimpués de matar a Luis Dupont -prototipo d'o sinyoret andaluz borín- por haber deshonrau a la suya bellisma chirmana María de la Luz en una borina de vin y flamenco. Ista, o suyo novio Rafael -apariador d'a pardina de Luis Dupont, a Matanzuela- y o pai de Fermín, capotaz d'a finca familiar, Macharmalo -quasi identico a Macharnudo- embarcan tamién a o Nuevo Mundo en busca d'a paz y a felicidat que no han puesto trobar en a suya tierra. A posible tesi d'a novela pareixe quedar expresada en istas linias: "Aquella tierra yera a d'o vin. Y Salvatierra, con o suyo fridor de sobrio, maldeciba a influencia que exerceba sobre a chent o vereno alcoolico, transmitindo-se de cheneración en cheneración. A bodega yera a moderna fortaleza feudal que manteneba a las masas en a servidumbre y l'abchección". Blasco Ibáñez emplega una tecnica rigorosament naturalista en presentar ambients y escenas. Tres minchadas teneban a o día os bracers, todas de pan: una alimentación de cans. A las ueito d'o maitín, quan levaban mas de dos horas treballando, plegaba o gazpacho calient, serviu en un barrenyo. Lo guisaban en o mas, levando-lo a an yeran os ganyans, muitas vegadas a mas d'una hora d'a casa, cayendo-le a plevida en os maitins d'hibierno. Os hombres tiraban d'as suyas cullaras d´iros, formando amplio cerclo en torno d'ell. Yeran tantos, que para no estorbar-se se manteneban a gran distancia d'o barrenyo. Cada cullarada yera un viache. Heban d'abanzar, corvar-se sobre o terrizo, que yera en o suelo, pillar a cullarada y retirar-se a la ringlera pa devorar as sopas, d'una tibieza repugnant. (...) Os hombres empecipiaban de chicotz o aprendizache de la fatiga aclapador, d'o fambre enganyada. A la edat en que atros ninos mas felices iban a la escuela, ells yeran zagals de labranza por un real y os tres gazpachos. En verano serviban de “rempujeros”, marchando dimpués d'as tartanas, cargadas de mies, como que os mostins que caminan a la zaga d'os carros, replegando as espigas que se redamaban en o camín y enguiliando os latigazos d'os carreters que los tractaban como que a las bestias. Dimpués yeran ganyans, treballaban a tierra, entregando-se a la faina con l'entusiasmo d'a choventut, con a necesidat de movimiento y l´aparato balloquero de fuerza, propios d'o exceso de vida. Malgastaban o suyo vigor con una bogalería que aprofitaban os amos. Istos preferiban siempre pa las suyas labors a inexperiencia d'os mozos y d'as mesachas. Y quan encara no heban plegau a os trenta y cinco anyos se sentiban viellos, escrebazaus por adintro, como que si s´espalda-se a suya vida, y prencipiaban a veyer refusaus os suyos brazos en as pardinas. (...) Por qué heban de treballar mas? Qué atractivo les ofriba o treballo?", se preguntaba siempre o viello Zarandilla. U a crudisma descripción d'o cobertizo d'una ganyanía: "L'aspecto d'a ganyanía, o l´amontonamiento d'a chent, evocó en a memoria de Salvatierra a memoria d'o presidio. As mesmas paretz emblanquiadas, pero aquí menos blancas, zafumadas por o vafo ansioso d'o combustible animal, rechumando grasa por o contino roce d'os cuerpos puercos. Iguals escambrons en os muros, y penchando d'ellas tot l´axobar d'a miseria, alforchas, mantas, chargons estripaus, brusas multicolors, chaperos mugrientos, zapatos pesaus d'innombrables apanyos con claus agudos. En o presidio cadagún teneba a suya arpillera, y en a ganyanía solament muit contaus podeban permitir-se iste fachenda. Os mas, adormiban en liazas, sin espullar-se, descansando os suyos uesos endoloraus por o treballo sobre a tierra dura. O pan, a cruel divinidat que obligaba a acceptar ista existencia miserable, rodaba en trozos por o suelo, u s´exhibía en os escambrons, entre os perrecallos, en enormes trespatas de seis libras, como que un idolo a o que solament se podeba plegar dimpués d'un día de corrucamiento aclapador". Dende Jerez, as criticas a la obra de Blas Ibáñez se succedioron. Pero 'La bodega' nunca plegó a las librerías jerezanas. De forma misteriosa, s´esmoscaron as remesas d'eixemplars que iban a meter-se a la venda. I hai un misterio mas: O director Benito Perojo adaptó 'La bodega' a o cine en 1930. S'engueró a libel nacional en Sevilla, no estando muit bien recibida por o publico andaluz. Y no estió dica noviembre de 1931, un anyo dimpués, quan s'engueró en Jerez. Estió en o Teatro Eslava. Muito dimpués, en 1994, o Cine Club-Popular realizó una prochección especial d'a versión restaurada por a Filmoteca Espanyola. “La bodega' remanió en cartel un solo día. O Eslava zarró o día siguient. Dició a Prensa que pa fer qualques milloras en la sala. Pero bella cosa feba mala olor en tot iste afer. Se reubrió o teatro a la semana y metió una comedia intranscendent. Y de 'La bodega', nunca se sabió por muitos anyos. El niño yuntero ----Víctor Jara(3:46) Como que no m'escribes, ni me mandas cuentos, ni historias, ni cantas ni...ni brenca...he traduciu una historia de Jorge Luis Borges...con o suyo permiso, mayestro... Mosica fondo---------Carl Tjader& Stan Getz As ruinas circulars Dengún lo veyió desembarcar en a unanime nueit, dengún veyió a canoa de bambú sumiendo-se en o bardo sagrau, pero a os pocos días dengún ignoraba que l'hombre taciturno veniba d'o Sud y que a suya patria yera una d'as infinitas lugarons que son auguas alto, en o flanco violento d'a montanya, an l'idioma zend no ye contaminau de griego y an ye infreqüent a lepra. Lo cierto ye que l'hombre griso besó o bardo, repentó a ribera sin apartar (prebablement, sin sentir) as cortadas que le nafraban as carnes y s'arrocegó, mariau y ensangrentau, dica o recinto circular que corona un anonymous , tigre u caballo de piedra, que tenió bella vegada a color d'o fuego y agora o d'a cenisa. Ixe redonchel ye un templo que abaloron os incendios antigos, que a chungla paludica ha profanau y que o suyo dios no recibe honor d'os hombres. O forano se tendió baixo o pedestal. Lo dispertó o sol alto. Comprebó sin asombro que as feridas heban encarnau; zarró os uellos palidos y adurmió, no por flaqueza d'a carne sino por determinación d'a voluntat. Sabeba que ixe templo yera o puesto que requeriba o suyo invencible proposito; sabeba que os arbols incesants no heban aconseguiu estrangullar, río abaixo, as ruinas d'unatro templo propicio, tamién de dioses pretaus fuego y muertos; sabeba que a suya immediata obligación yera o suenio. Ent'a meyanueit lo dispertó o chilo inaconortable d'un muixón. Rastros de pietz escalzos, unas figas y un cantaro le advirtioron que os hombres d'a rechión heban espiau con respecto o suyo suenio y solicitaban o suyo emparo u temeban a suya machia. Sintió o frío d'o espanto y buscó en a muralla malgastada un nicho sepoltural y se tapó con fuellas desconoixidas. O proposito que lo guiaba no yera imposible, encara que sí sobrenatural. Quereba soniar un hombre: quereba soniar-lo con integridat minuciosa y imposar-lo a la realidat. Ixe prochecto machico heba acotolau o espacio entero d'a suya alma; si belún le hese preguntau o suyo propio nombre u qualsiquier esperreco d'a suya vida anterior, no habría encertau a responder. Le conveniba o templo inhabitau y espiazau, porque yera un minimo de mundo visible; a cercanía d'os picadors tamién, porque istos s'encargaban de subvenir a las suyas necesidatz garrispas. O roz y as fruitas d'o suyo trebuto yeran suficient pa o suyo cuerpo, consagrau a o solo quefer d'adormir y soniar. A o prencipio, os suenios yeran caoticos; poco dimpués, fuoron de naturaleza dialectica. O forano se soniaba en o centro d'un anfiteatro circular que yera de bell modo o templo cremau: boiras d'alumnos taciturnos fatigaban as gradas; as caras d'os zaguers pendeban a muitos sieglos de distancia y a una altura estelar, pero yeran d'o tot precisas. L'hombre les dictaba licions d'anatomía, de cosmografía, de machia: os rostros escuitaban con ansiedat y procuraban responder con entendimiento, como que si endevinasen a importancia d'aquell examen, que redimiría a un d'ells d'a suya condición de vana apariencia y lo interpolaría en o mundo real. L'hombre, en o soneyo y en a veila, consideraba as respuestas d'as suyas pantasmas, no se deixaba embabucar por os impostors, endevinaba en bellas perpleixidatz una intelichencia creixent. Buscaba un alma que mereixese participar en l´universo. A las nueu u diez nueitz comprendió con bella amargor que cosa podeba asperar d'aquells alumnos que acceptaban con pasividat a suya doctrina y sí d'aquells que arriscaban, a vegadas, una contradicción razonable. Os primers, encara que dignos d'amor y de buen afecto, no podeban ascender a individuos; os zaguers preexistiban un poquet mas. Una tarde (agora tamién as tardes yeran tributarias d'o suenio, agora no veilaba sino un par d'horas en l'amaneixer) licenció pa siempre o vasto colechio ilusorio y se quedó con un solament alumno. Yera un mesache taciturno, cetrino, discolo a vegadas, de trazas esmolaus que repetiban os d'o suyo soniador. No lo desconcertó por muito tiempo a brusca eliminación d'os condisciplos; o suyo progreso, a o cabo d'unas pocas licions particulars, podió marabillar a o mayestro. Manimenos, a catastrofe sobrevenió. L'hombre, un día, emerchió d'o suenio como d'un desierto viscoso, miró a vana luz d'a tarde que a o luego trafucó con l´aurora y comprendió que no heba soniau. Toda ixa nueit y tot o día, a intolerable lucidez d'o insomnio se batió contra ell. Querió explorar a chungla, desainar-se; tasament aconsiguió entre a cecuta unas tongadas de suenio feble, viadas fugazment de visions de tipo rudimentario: inservibles. Querió arrechuntar o colechio y tasament habió articulau unas breus parolas d´exhortación, iste se deformó, se borró. En a quasi perpetua veilata, glarimas d'ira le cremaban os viellos uellos. Comprendió que l´anglucia de modelar a materia incoherent y vertichinosa que se componen os suenios ye o mas arduo que puede acometer un hombre, encara que penetre totz os enigmas de l'orden superior y de l'inferior: muito mas arduo que teixir una cuerda d'arena u que amonedar l'aire sin cara. Comprendió que un fracaso inicial yera inevitable. Churó ixuplidar a enorme alucinación que l'heba esbarrau a o prencipio y buscó unatro metodo de treballo. Antes d'exercitar-lo, dedicó un mes a la reposición d'as fuerzas que heba malfurriau l´esvarío. Abandonó toda premeditación de soniar y quasi acto contino aconsiguió adormir un treito razonable d'o día. As raras vegadas que sonió entre ixe periodo, no reparó en os suenios. Pa reprener o quefer, asperó que o disco d'a luna estase perfecto. Dimpués, en a tarde, se purificó en as auguas d'o río, adoró os dioses planetarios, pronunció as silabas licitas d'un nombre poderoso y adurmió. Quasi immediatament, sonió con un corazón que traquiaba. Lo sonió activo, caluroso, secreto, d'agrandaria d'un punyo zarrau, color granate en a solombrío d'un cuerpo humano encara sin cara ni sexo; con minucioso amor lo sonió, entre catorce lucidas nueitz. Cada nueit, lo percibiba con mayor evidencia. No lo tocaba: se limitaba a atestiguar-lo, a observar-lo, tal vegada a correchir-lo con a mirada. Lo percibiba, lo viviba, dende muitas distancias y muitos anglos. A nueit catorcena rozó l'arteria pulmonar con l'indiz y dimpués tot o corazón, dende difuera y adintro. L'examen lo satisfació. Deliberadament no sonió entre una nueit: dimpués reprenió o corazón, invocó o nombre d'una planeta y emprendió a visión d'unatro d'os organos prencipals. Antes d'un anyo plegó a l´escleto, a os parpagos. O pelo innombrable estió tal vegada o quefer mas dificil. Sonió un hombre integro, un mancebo, pero iste no s'incorporaba ni charraba ni podeba ubrir os uellos. Nueit dimpués de nueit, l'hombre lo soniaba adormiu. En as cosmogonías gnosticas, os demiurgos masan un royo Adán que no aconsigue meter-se de piet; tant inhabil y rudo y elemental como ixe Adán de polvo yera l'Adán de suenio que as nueitz d'o mago heban fabricau. Una tarde, l'hombre quasi destruyó toda a suya obra, pero s'arrepintió. (Mas le hese valiu destruir-la.) Acotolaus os votos a os numenes d'a tierra y d'o río, s'arrulló a los pietz d'a efichie que tal vegada yera un tigre y tal vegada un potro, y imploró o suyo desconoixiu socorro. Ixe lusco, sonió con a estactua. La sonió viva, tremolosaa: no yera un atroz borde de tigre y potro, sino a la vegada ixas dos creyaturas vehements y tamién un toro, una rosa, una tempestat. Ixe multiple dios le reveló que o suyo nombre terrenal yera Fuego, que en ixe templo circular (y en atros iguals) le heban rendiu sacrificios y culto y que machicament animaría a la pantasma soniada, de traza que todas as creyaturas, fueras d'o Fuego mesmo y o soniador, lo pensasen un hombre de carne y ueso. Le ordenó que una vegada instruyiu en os ritos, lo ninviaría a l'unatro templo espetazau que as suyas piramides persisten auguas abaixo, pa que bella voz lo glorificase en aquell edificio desierto. En o suenio de l'hombre que soniaba, o soniau se dispertó. O mago executó ixas ordens. Consagró un plazo (que finalment abarcó dos anyos) a descubrir-le os arcans d'o universo y d'o culto d'o fuego. Intimament, le doleba apartar-se d'ell. Con o desincusa d'a necesidat pedagochica, dilataba cada día as horas dedicadas a o suenio. Tamién refació o huembro dreito, acaso deficient. A vegadas, lo permenaba una impresión de que ya tot ixo heba escayeixiu... En cheneral, os suyos días yeran felices; en zarrar os uellos pensaba: Agora seré con o mío fillo. U, mas rarament: O fillo que he enchendrau m'aspera y no existirá si no voi. Gradualment, l'estió acostumbrando a la realidat. Una vegada le ordenó que embanderara una cima leixana. A l'atro día, flamiaba a bandera en a cospide. Ensayó atros experimentos analogos, cada vegada mas audaces. Comprendió con bella amargor que o suyo fillo yera listo pa naixer -y tal vegada impacient. Ixa nueit lo besó por primera vegada y lo ninvió a l'unatro templo que os suyos espullos emblanquiban río abaixo, a muitas leguas de inextricable chungla y de ceneguera. Dinantes (pa que no sabese nunca que yera una pantasma, pa que se creyese un hombre como os atros) l´infundió l'ixuplido total d'os suyos anyos de aprendizache. A suya victoria y a suya paz quedoron empavonadas de fastio. En os luscos d'a tarde y de l'alba, se prosternaba debant de la figura de piedra, tal vegada imachinando que o suyo fillo irreal executaba identicos ritos, en atras ruinas circulars, auguas abaixo; de nueit no soniaba, u soniaba como que lo fan totz os hombres. Percibiba con bella palidez os sons y formas d'o universo: o fillo ausent se nutriba d'ixas disminucions d'a suya alma. O proposito d'a suya vida yera encaramullau; l'hombre persistió en una suerte d´extasis. A o cabo d'un tiempo que bells narradors d'a suya historia prefieren computar en anyos y atros en lustres, lo dispertoron dos remeros a meyanueit: no podió veyer as suyas caras, pero le charroron d'un hombre machico en un templo d'o Norte, capaz de pataquiar o fuego y de no cremar-se. O mago recordó bruscament as parolas d'o dios. Recordó que de todas as creyaturas que componen l´orbe, o fuego yera a sola que sabeba que o suyo fillo yera una pantasma. Ixa memoria, apaciguador a o prencipio, acabó por aturmentar-lo. Temió que o suyo fillo meditase en ixe privilechio anormal y descubrise de bell modo a suya condición de mero semulacro. No estar un hombre, estar a prochección d'o soneyo d'unatro hombre qué rebaixada incomparable, qué vertigo! A tot pai le intresan os fillos que ha procreyau (que ha permitiu) en una mera confusión u felicidat; ye natural que o mago temese por o porvenir d'aquell fillo, pensau entranya por entranya y esperreco por esperreco, en mil y una nueitz secretas. O termin d'as suyas cavilacions estió brusco, pero lo prometioron beluns sinyals. En primeras (a o cabo d'una larga sequera) una remota boira en un tozal, liuchera como un muixón; dimpués, ent'o Sud, o ciel que teneba a color rosada d'a cheniva d'os liopardos; dimpués as fumeras que robinoron o metal d'as nueitz; dimpués a fuga panica d'as bestias. Porque se repitió l'escayeixiu fa muitos sieglos. As ruinas d'o santuario d'o dios d'o fuego estioron destruidas por o fuego. En un alba sin muixons o mago veyió cerner-se contra os murs l'incendio concentrico. Por un inte, pensó refuchiar-se en as auguas, pero dimpués comprendió que a muerte veniba a coronar a suya viellera y a absolver-lo d'os suyos treballos. Caminó contra os xalapons de fuego. istos no mosegoron a suya carne, istos lo acaricioron y lo inundoron sin calor y sin combustión. Con alivio, con rebaixada, con terror, comprendió que ell tamién yera una apariencia, que unatro yera soniando-lo. Pesadilla----------------TDK(3:47)Y dica aquí hemos plegau hue, dentro de 15 días nos tornamos a escuitar en suenios. Tiene cudiau con os virus, en especial os Violentos, Oligofrenicos y Xenofobos. Ya sabes que si cal ir, se va; pero si no tiens ganas, nena, por favor, no vaigas Baby please don´t go------------------The Animals (2:40)

A bodega libertaria

A bodega libertaria

Dentrada: I had too much to dream----------------Lagartija Nick(2:59) Mosica de fondo...Fandangos de El Cabrero/ El niño yuntero-----Enrique Morente Buen día, hue, mierques 20 de mayo d´o 2020, as 11 oradas, prencipia O suenio d´o Dragón; dende Radio La granja, a Radio Libre decana de San José, en Zaragoza,ciudat prisión. En o 102.1 d´a F.M. 35 anyos, ni normals ni nuevas, 35 anyadas en libertat!!!! Cuña Crowfounding-------------------1:48 Bueno, pus tornamos a veyer-nos y sentir-nos en suenios. Como que pareixe que no t'animas a escribir-me ni a contar-me brenca, voi a recordar-te todas as posibles formas de contactar con o programa, y con yo, Jose Dragón Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes. Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Quan viengas, tiene cudiau y no coixas o camín de recholas amariellas, ye pleno de tollos; tamién puetz venir de nueit, quan os camins desapareixen...como que Peter, que tornó l'atro día y preguntó por Chuanet, a suya uembra...caminaban a suya y a mía tot o día chugando, d'un costau pa unatro… Le pregunté a Peter si ye cierto que podeba volar gracias a un polvo machico d'as fadas; ell ridió, y a suya risa sonó como un salto d'augua fresca. En realidat,me dició, tot ha de veyer con o negar-se a creixer, negar-se a estar adulto. No l'entiendo, le contesté; pus ye muit sencillo, quan naixemos lo femos con dos alas de cera que en seguida s'ocupan d'amagar, ixas son as alas d'a imachinación, as que permiten volar con o pensamiento; y que perdemos poco a poco, a medida que nos amanamos a o sol radioactivo d'os adultos, que crema os suenios, acaza as quimeras y afoga as utopías. Alas de cera------------------------Los Drunken Cowboys (3:20) Bien, pus si ya yes comoda, voi a presentar-te a o nuestro ilustre convidau Vicent Blasco Ibáñez naixió en Valencia en 1867 y murió en Menton (Francia) en 1928. escritor universal, periodista, editor, achitador politico republicano, masón; aventurero… Naixiu en Valencia, estió fillo d'o comerciant Gaspar Blasco y de Ramona Ibáñez, totz dos d'orichen aragonés. Seguntes o suyo propio testimonio, un d'as suyas primeras memorias estió a barracala devantada en a suya carrera por os insurrectos entre a rebelión cantonal quan teneba seis anyos, en os inicios d'a Primera Republica Espanyola (1873-1874). Tamién recordaba haber visto a os heroes d'o Cantón, Cabalote y l´Enguerino. O primer libro que leyió estió A historia d'os girondinos de Lamartine y dimpués as obras de Victor Hugo, especialment Os miserables. Seguntes l´historiador Ramiro Reig, «a partir d'ixe momento tenió claro o que iba a estar: escritor revolucionario».? En a suya formación politica y literaria influyó o escritor radical d'a Renaixença valenciana Constantí Llombart, en que as suyas tertulias de republicans se colaba de rondón y qui fació d'o choven Blasco o suyo heredero literario. Literariament Blasco Ibáñez s'encieta con o clamau chenero folletinesco. O folletín yera una novela por entregas que gosaban publicar os periodicos en pachinas aparte. O publico lector de periodicos buscaba con especial intrés as pachinas d'istos encartz. En ocasions, yeran leitas en voz alta en os chicotz casinos d'os vicos d'a ciudat. L'analfabetismo yera elevadismo pero tamién yera gran l´afán d'as masas ignorantz por o saber y o respecto por a cultura escrita. Encara que continó publicando qualques d'as suyas novelas por “entregas”, dotó a la suya producción de mayor sentiu social y mesmo universal sin perder nunca d'o tot o punto de vista d'o suyo universo costumbrista y cutiano. Procuró alcorzar os suyos textos; buscó propagar ideyas progresistas en pro d'a esfensa d'as libertatz democratico-burcesas, de clase meya ––botiguers––, a la quala ell mesmo perteneixeba, y d'os suyos ideyals republicans. Blasco siguió, a o prencipio, o movimiento literario romantico y leyió autors como l'italián Manzoni u o francés Lamartine, pero tornaría a cambiar as suyas formas estilisticas baixo o terrible impacto d'a Primera Guerra Mundial pa internar-se en os universos d'a novela realista de Víctor Hugo u o naturalismo d'Emilio Zola. A influencia d'o naturalismo dende a suya optica peculiar que combinaba realismo y crudeza con exotismo y fantesía, se reflectó cada vegada mas en a suya obra. Por unatra parte o suyo desembolique como escritor corre parello a la suya vida como periodista, y ista, a la suya vegada, estió quasi siempre baixo l´influixo d'as suyas ideyas politicas. colabora en os semanarios: “El Miguelete” y “El Turia”, dica que plegó a concebir un prochecto periodistico propio, o lanzamiento d'o diario “El Pueblo”, d'o que será director, redactor chefe y periodista esencial. Siempre combinará a politica, o periodismo y a literatura, en iste orden u a o revés; sostendrá abundants polemicas con atros politicos republicanos d'ambito nacional u local como Rodrigo Soriano. Pa sostener as suyas ideyas, publicar parte d'a suya abundantisma producción y introducir ideyas nuevas, brenca millor que disposar d'una editorial propia, y asinas surtió PROMETEO, editorial que creyó en 1914 y endrezó entre anyos. Tal vegada o escayecimiento de mayor *envergadura que le tocó vivir estase, a Primera Guerra Mundial. Espanya estió “neutral” en ista guerra. En parte, salió beneficiada y interpresas, interpresarios, facendaus y comerciants exportadors s'enriquioron vendendo os suyos productos a las potencias europeas en conflicto, como que calzaus, alimentos, roz, armas, municions y pertreites diversos. Pero a situación politica chenerada por a suya no participación, aisló un tanto internacionalment a Espanya, encara que Madrit se convirtió en un centro d´espionache internacional. Blasco, que viachió y visitó os frents de guerra franceses, redactó una extensa cronica sobre ella que se publicó baixo o titol d'Historia d'a Guerra Europea. Tanto l'autor como que a mayoría d'os republicans d'o suyo tiempo yeran ubiertament francofilos. O estau, manimenos, estió dividiu quasi en dos metatz en l'emparo a os dos bandos barallantz. Tu creus----Aspencat (3:52) No ye facil situar a Blasco sin charrar d'o anticlericalismo, d'o suyo y o d'os republicans. Blasco mantenió una pugna, tanto en a prensa como que en os suyos escritos y intervencions publicas, una batalla de ideyas contra a opulencia y prepotencia d'as altas hierarquías d'a Ilesia Catolica. Entre atras intervencions, criticó y rediculizó a l´arzobispo de Valencia, que bendició o ninvio de tropas a Cuba pa contener a rebelión d'os cubans contra l'Imperio espanyol. O escritor se refirió a os milars de chovens que sirvioron de carne de cañón en ista guerra como que “o rabanyo griso u os fillos d'os pobres”, os solos que de verdat iban a morir por a patria… Organizó tamién una manifestación contra os Estaus Unius d'America… Por tot ixo estió denunciau, acusau, chudgau en consello de guerra y condenau a prisión. O escritor fuyió refuchiando-se primer en Italia, experiencia d'a quala salió o suyo libro En o país de l'arte, y mas tarde tornau a Valencia en una barraca, en o lugar d'Almácera, d'an pasó a un magacén de vins. D'ista nueva experiencia salió, seguntes conta o mesmo, a que ye, tal vegada, a suya novela mas celebrada, A barraca, que, curiosament, tant solament aconsiguió vender 500 eixemplars d'os 700 d'o suyo 1ª y sola edición a o pre d'una peceta l'eixemplar. Pero aconsiguió una difusión masiva en estar publicada por entregas en o periodico “O Liberal” que editó diez mil eixemplars. L´inmunidat parlamentaria le aconsiguió en estar trigau deputau, en dos ocasions, por Valencia, librando-le de pisar a garchola. Cañas y barro amaneixerá en 1902, La Catedral en 1903, El Intruso en 1904, La bodega y La horda en 1905, novelas orientadas en distintos escenarios, y propensas a destacar por os suyos contenius socials, esperreco que no heban teniu os suyos primers escritos. Antiparte d'as influencias que le levoron por iste camín, bella cosa habió de veyer en isto una muller d'a quala s'enamoró, instalau en Madrit, Elena Ortuzar, una chilena casada con l'adhibiu comercial de l'ambaixada d'iste país en a capital d'Espanya, que dimpués se convertiría en a suya segunda esposa. Estió o suyo gran amor, encara que tot, en iste sentiu, s'esvoldregó en 1907… Viachió de nuevo a París quantas vegadas, y encetó unatra serie de novelas como Sangre y arena (1908) u Os muertos mandan (1909), que pueden estar qualificadas de psicolochicas. Vendrán, dimpués, entre 1914 y 1918, as suyas dos novelas de guerra: Los cuatro jinetes del Apocalipsis, un intenso drama familiar que leva a l'enfrontinamiento d'a suya rama francesa con a d'orichen alemán, provocau por a contienda, y Mare Nostrum, an amaneixerá o tema d'o espionache. Mas abance, y sin aturar, se succederán obras d'aventuras, novelas historicas como El paraíso de las mujeres, y un sinfín mas. Blasco Ibáñez, politicament, fuo un progresista defensor a ultranza d'as libertatz democraticas y d'o republicanismo entendiu seguntes o modelo francés con o suyo cunyo particular. A creixent influencia que exerció o diario “El Pueblo” (publicau con tasos meyos) dotó de sentiu y organización a os nuclios d'activistas y politicos republicans que se moveban arredol d'o escritor, dando orichen a una corrient politica propia que se conoixió con o nombre de blasquismo, emparada tanto en os suyos dotes intelectuals como que en una inflamada oratoria muit d'o gusto d'a epoca. Ye interesant reflexionar arredol d'a concepción que d'o progreso se teneba alavez, muit aluenyau de l'uso y abuso que pareixe o termin actualment. No se tractaba simplament d'ixo de ‘seguir siempre abance’, de ‘plegar mas y mas luen’ como que proposan os modelos actuals de l'alta competición esportiva u d'a revolución tecnolochica, sino d'atrivir-se a imachinar ideyas arredol d'a realización d'una sociedat mas libre y igualitaria y no avergonyar-se por o “progreso” que isto suposaba. As suyas restas estioron repatriadas dimpués d'a suya muerte, entre a Segunda Republica Espanyola, y plegoron a o puerto de Valencia o 29 d'octubre de 1933. O mausoleu que prochectó pa ell a ciudat de Valencia no plegó a realizar-se en estallar a Guerra Civil Espanyola, seguntes puede leyer-se en a biografía publicada por a fundación que leva o suyo nombre: A suya memoria estió borrada, os suyos libros prohibius, a suya familia acazada y os suyos cabals incautaus. As obras realizadas dica ixe momento en o mausoleu estioron destruidas y o solar an s'asentaba, en un puesto privilechiau d'o Fosal municipal, estió utilizau anyos mas tarde pa construir o crematorio. Manimenos tot ixo, as suyas restas se conservoron, y reposan en l'actualidat en un nicho ordinario, quasi anonimo, en o fosal civil de Valencia. Andaluces de Jaén------------------------Paco Ibáñez(2:32) Y una vegada hemos charrau d'o convidau, pasemos a una d'as suyas novelas. Sincerament, creigo que ha d'estar o libro que mas vegadas he leito por placer, chunto a las Ugas d'a Ira y Asayo sobre a ceguera, de Steinbeck y Saramago respectivament... 'La bodega' Vicent Blasco Ibáñez s'enfrontinó con a suya novela a o poderío bodeguero d'a epoca A primers d'o sieglo XX, o Marco de Jerez alentaba: Heba superau o tremendo embate d'a filoxera en as suyas vinyas; os grans bodeguers heban sobreviviu a las rechiradas labradoras; l'asalto de chornalers sobre Jerez de 1892 heba estau ferozment reprimiu; a racada d'a imachinaria Man Negra se convirtió en arma contra os rebeldes, o negocio vinatero s'encaminaba a epocas muito mas gloriosas y a ciudat yera alegre y prospera. Y de bote y boleyo, estalló una commoción, una bomba que removió as consciencias d'o mundet bodeguer. Nunca un simple libro daría tanto que charrar. 'A bodega', amaneixió en totz os aparadors d'o país o 27 de febrero de 1905 en una primera edición d'a editorial Prometeo, de propiedat de l'autor. Os sesudos estudiosos han pasau de puntetas por a obra d'o valenciano y a suya influencia en a ciudat; sospeitamos bien os porqués. Y encara que 'A bodega' pueda estar polemica y dica ofensiva pa beluns, a suya lectura resulta amena, curiosa, brillant y muit, muit consellable. A primera ocasión en que Blasco Ibáñez pisa Jerez ye en mayo de 1902. Lo fa en o tren correu d'a tarde. Aquí se troba con os deputaus republicanos Alejandro Lerroux y Rodrigo Soriano y, chuntos, protagonizan un mitin en a plaza de toros debant d'unas cinco mil personas. Os deputaus s'alochoron en a fonda de Jerez, en a carrera Naranjas, rechentada alavez por os chirmans Ricca. A prensa conservadera chitó pestes d'o mitin, d'a violencia anti-monarquica, anti-clerical y revolucionaria d'os discursos, dispensando especial ficacio a Soriano, que "atacó sanyudament a una respectable casa", a tot-poderosa Casa Domecq. Un día dimpués, os tres partioron a Sanlúcar y a Sierra con a ideya de continar a suya campanya d'achitación politica. Pero i hai una visita posterior d'o valenciano, ista vegada de caracter privau. Somos en 1904. De nuevo o tren. Asperan en a estación o prestichioso cirujano Fermín Aranda, Fernández Caballero -destacaus miembros d'a Fraternidat Republicana Jerezana- y l'advogau José Barrón Ferrera. Minchan en casa d'os Aranda, fan una gambada por a ciudat y o escritor s'alocha en l'hotel Los Cisnes. Blasco Ibáñez ya teneba concebiu escribir a novela. Conoixería a situación d'a comarca, a suya dependencia d'o vin y as condicions laborals d'os suyos protagonistas. Formaba 'A bodega' una tetralochía que nunca acabó sobre a situación social en Catalunya, País Basco y Andalucía. Dimpués no cesó de viachiar por a provincia: Estió en Sanlúcar chunto a Aranda, Barrón y Manuel Moreno Mendoza, president d'a Federación Obrera Andaluza, lider obrero, masón, sindicalista, futuro deputau a Constituyente y alcalde de Jerez. Visita as bodegas de José Hidalgo, as de Ivison y O'Neale. Ya en Jerez, lo fa en González Byass, an estampa a suya sinyatura en una bota y observa os quefers en as pardinas de Jedulilla y Casa Blanca, ista zaguera propiedat d'o politico conservador Conde de los Andes. Asinas naixió 'La bodega'. A bodega maldita. L'ambient y os problemas d'o campo andaluz, vistos dende a perspectiva revolucionaria d'o suyo autor. L'autor treslada l'acción a primers d'o sieglo 19. A l'inicio d'os 90, a dirección d'a companyía yera alavez en mans de Pedro Domecq Núñez de Villavicencio, marqués de Domecq -fillo de Pedro Domecq Lustau, descubridor d'o brandy y primer Domecq que casa con una espanyola-, enchanquiau por os suyos chirmans. Os Dupont (en clarisma alusión a os Domecq), ricos propietarios d'una chigant bodega jerezana, obligan a os suyos obrers y emplegaus a asistir a todas as ceremonias relichiosas que organizan baixo pena de despido. O choven Fermín Montenegro -emplegau en as usinas d'a bodega- mantiene una actitut rebelde y participa d'as ideyas d'un acazau propagandista republicano, Fernando Salvatierra (a qui muitos quieren veyer a Fermín Salvochea, alcalde republicano de Cádiz y un d'os prencipals propagadors d'o pensamiento anarquista), una especie de santón laico que pedrica entre os obrers as nuevas doctrinas socials, o 'pai' d'os pobres, como le clama en a novela a chitana Alcapurrana. A novela concluye con a fuyida a America de Fermín Montenegro dimpués de matar a Luis Dupont -prototipo d'o sinyoret andaluz borín- por haber deshonrau a la suya bellisma chirmana María de la Luz en una borina de vin y flamenco. Ista, o suyo novio Rafael -apariador d'a pardina de Luis Dupont, a Matanzuela- y o pai de Fermín, capotaz d'a finca familiar, Macharmalo -quasi identico a Macharnudo- embarcan tamién a o Nuevo Mundo en busca d'a paz y a felicidat que no han puesto trobar en a suya tierra. A posible tesi d'a novela pareixe quedar expresada en istas linias: "Aquella tierra yera a d'o vin. Y Salvatierra, con o suyo fridor de sobrio, maldeciba a influencia que exerceba sobre a chent o vereno alcoolico, transmitindo-se de cheneración en cheneración. A bodega yera a moderna fortaleza feudal que manteneba a las masas en a servidumbre y l'abchección". Blasco Ibáñez emplega una tecnica rigorosament naturalista en presentar ambients y escenas. Tres minchadas teneban a o día os bracers, todas de pan: una alimentación de cans. A las ueito d'o maitín, quan levaban mas de dos horas treballando, plegaba o gazpacho calient, serviu en un barrenyo. Lo guisaban en o mas, levando-lo a an yeran os ganyans, muitas vegadas a mas d'una hora d'a casa, cayendo-le a plevida en os maitins d'hibierno. Os hombres tiraban d'as suyas cullaras d´iros, formando amplio cerclo en torno d'ell. Yeran tantos, que para no estorbar-se se manteneban a gran distancia d'o barrenyo. Cada cullarada yera un viache. Heban d'abanzar, corvar-se sobre o terrizo, que yera en o suelo, pillar a cullarada y retirar-se a la ringlera pa devorar as sopas, d'una tibieza repugnant. (...) Os hombres empecipiaban de chicotz o aprendizache de la fatiga aclapador, d'o fambre enganyada. A la edat en que atros ninos mas felices iban a la escuela, ells yeran zagals de labranza por un real y os tres gazpachos. En verano serviban de “rempujeros”, marchando dimpués d'as tartanas, cargadas de mies, como que os mostins que caminan a la zaga d'os carros, replegando as espigas que se redamaban en o camín y enguiliando os latigazos d'os carreters que los tractaban como que a las bestias. Dimpués yeran ganyans, treballaban a tierra, entregando-se a la faina con l'entusiasmo d'a choventut, con a necesidat de movimiento y l´aparato balloquero de fuerza, propios d'o exceso de vida. Malgastaban o suyo vigor con una bogalería que aprofitaban os amos. Istos preferiban siempre pa las suyas labors a inexperiencia d'os mozos y d'as mesachas. Y quan encara no heban plegau a os trenta y cinco anyos se sentiban viellos, escrebazaus por adintro, como que si s´espalda-se a suya vida, y prencipiaban a veyer refusaus os suyos brazos en as pardinas. (...) Por qué heban de treballar mas? Qué atractivo les ofriba o treballo?", se preguntaba siempre o viello Zarandilla. U a crudisma descripción d'o cobertizo d'una ganyanía: "L'aspecto d'a ganyanía, o l´amontonamiento d'a chent, evocó en a memoria de Salvatierra a memoria d'o presidio. As mesmas paretz emblanquiadas, pero aquí menos blancas, zafumadas por o vafo ansioso d'o combustible animal, rechumando grasa por o contino roce d'os cuerpos puercos. Iguals escambrons en os muros, y penchando d'ellas tot l´axobar d'a miseria, alforchas, mantas, chargons estripaus, brusas multicolors, chaperos mugrientos, zapatos pesaus d'innombrables apanyos con claus agudos. En o presidio cadagún teneba a suya arpillera, y en a ganyanía solament muit contaus podeban permitir-se iste fachenda. Os mas, adormiban en liazas, sin espullar-se, descansando os suyos uesos endoloraus por o treballo sobre a tierra dura. O pan, a cruel divinidat que obligaba a acceptar ista existencia miserable, rodaba en trozos por o suelo, u s´exhibía en os escambrons, entre os perrecallos, en enormes trespatas de seis libras, como que un idolo a o que solament se podeba plegar dimpués d'un día de corrucamiento aclapador". Dende Jerez, as criticas a la obra de Blas Ibáñez se succedioron. Pero 'La bodega' nunca plegó a las librerías jerezanas. De forma misteriosa, s´esmoscaron as remesas d'eixemplars que iban a meter-se a la venda. I hai un misterio mas: O director Benito Perojo adaptó 'La bodega' a o cine en 1930. S'engueró a libel nacional en Sevilla, no estando muit bien recibida por o publico andaluz. Y no estió dica noviembre de 1931, un anyo dimpués, quan s'engueró en Jerez. Estió en o Teatro Eslava. Muito dimpués, en 1994, o Cine Club-Popular realizó una prochección especial d'a versión restaurada por a Filmoteca Espanyola. “La bodega' remanió en cartel un solo día. O Eslava zarró o día siguient. Dició a Prensa que pa fer qualques milloras en la sala. Pero bella cosa feba mala olor en tot iste afer. Se reubrió o teatro a la semana y metió una comedia intranscendent. Y de 'La bodega', nunca se sabió por muitos anyos. El niño yuntero ----Víctor Jara(3:46) Como que no m'escribes, ni me mandas cuentos, ni historias, ni cantas ni...ni brenca...he traduciu una historia de Jorge Luis Borges...con o suyo permiso, mayestro... Mosica fondo---------Carl Tjader& Stan Getz As ruinas circulars Dengún lo veyió desembarcar en a unanime nueit, dengún veyió a canoa de bambú sumiendo-se en o bardo sagrau, pero a os pocos días dengún ignoraba que l'hombre taciturno veniba d'o Sud y que a suya patria yera una d'as infinitas lugarons que son auguas alto, en o flanco violento d'a montanya, an l'idioma zend no ye contaminau de griego y an ye infreqüent a lepra. Lo cierto ye que l'hombre griso besó o bardo, repentó a ribera sin apartar (prebablement, sin sentir) as cortadas que le nafraban as carnes y s'arrocegó, mariau y ensangrentau, dica o recinto circular que corona un anonymous , tigre u caballo de piedra, que tenió bella vegada a color d'o fuego y agora o d'a cenisa. Ixe redonchel ye un templo que abaloron os incendios antigos, que a chungla paludica ha profanau y que o suyo dios no recibe honor d'os hombres. O forano se tendió baixo o pedestal. Lo dispertó o sol alto. Comprebó sin asombro que as feridas heban encarnau; zarró os uellos palidos y adurmió, no por flaqueza d'a carne sino por determinación d'a voluntat. Sabeba que ixe templo yera o puesto que requeriba o suyo invencible proposito; sabeba que os arbols incesants no heban aconseguiu estrangullar, río abaixo, as ruinas d'unatro templo propicio, tamién de dioses pretaus fuego y muertos; sabeba que a suya immediata obligación yera o suenio. Ent'a meyanueit lo dispertó o chilo inaconortable d'un muixón. Rastros de pietz escalzos, unas figas y un cantaro le advirtioron que os hombres d'a rechión heban espiau con respecto o suyo suenio y solicitaban o suyo emparo u temeban a suya machia. Sintió o frío d'o espanto y buscó en a muralla malgastada un nicho sepoltural y se tapó con fuellas desconoixidas. O proposito que lo guiaba no yera imposible, encara que sí sobrenatural. Quereba soniar un hombre: quereba soniar-lo con integridat minuciosa y imposar-lo a la realidat. Ixe prochecto machico heba acotolau o espacio entero d'a suya alma; si belún le hese preguntau o suyo propio nombre u qualsiquier esperreco d'a suya vida anterior, no habría encertau a responder. Le conveniba o templo inhabitau y espiazau, porque yera un minimo de mundo visible; a cercanía d'os picadors tamién, porque istos s'encargaban de subvenir a las suyas necesidatz garrispas. O roz y as fruitas d'o suyo trebuto yeran suficient pa o suyo cuerpo, consagrau a o solo quefer d'adormir y soniar. A o prencipio, os suenios yeran caoticos; poco dimpués, fuoron de naturaleza dialectica. O forano se soniaba en o centro d'un anfiteatro circular que yera de bell modo o templo cremau: boiras d'alumnos taciturnos fatigaban as gradas; as caras d'os zaguers pendeban a muitos sieglos de distancia y a una altura estelar, pero yeran d'o tot precisas. L'hombre les dictaba licions d'anatomía, de cosmografía, de machia: os rostros escuitaban con ansiedat y procuraban responder con entendimiento, como que si endevinasen a importancia d'aquell examen, que redimiría a un d'ells d'a suya condición de vana apariencia y lo interpolaría en o mundo real. L'hombre, en o soneyo y en a veila, consideraba as respuestas d'as suyas pantasmas, no se deixaba embabucar por os impostors, endevinaba en bellas perpleixidatz una intelichencia creixent. Buscaba un alma que mereixese participar en l´universo. A las nueu u diez nueitz comprendió con bella amargor que cosa podeba asperar d'aquells alumnos que acceptaban con pasividat a suya doctrina y sí d'aquells que arriscaban, a vegadas, una contradicción razonable. Os primers, encara que dignos d'amor y de buen afecto, no podeban ascender a individuos; os zaguers preexistiban un poquet mas. Una tarde (agora tamién as tardes yeran tributarias d'o suenio, agora no veilaba sino un par d'horas en l'amaneixer) licenció pa siempre o vasto colechio ilusorio y se quedó con un solament alumno. Yera un mesache taciturno, cetrino, discolo a vegadas, de trazas esmolaus que repetiban os d'o suyo soniador. No lo desconcertó por muito tiempo a brusca eliminación d'os condisciplos; o suyo progreso, a o cabo d'unas pocas licions particulars, podió marabillar a o mayestro. Manimenos, a catastrofe sobrevenió. L'hombre, un día, emerchió d'o suenio como d'un desierto viscoso, miró a vana luz d'a tarde que a o luego trafucó con l´aurora y comprendió que no heba soniau. Toda ixa nueit y tot o día, a intolerable lucidez d'o insomnio se batió contra ell. Querió explorar a chungla, desainar-se; tasament aconsiguió entre a cecuta unas tongadas de suenio feble, viadas fugazment de visions de tipo rudimentario: inservibles. Querió arrechuntar o colechio y tasament habió articulau unas breus parolas d´exhortación, iste se deformó, se borró. En a quasi perpetua veilata, glarimas d'ira le cremaban os viellos uellos. Comprendió que l´anglucia de modelar a materia incoherent y vertichinosa que se componen os suenios ye o mas arduo que puede acometer un hombre, encara que penetre totz os enigmas de l'orden superior y de l'inferior: muito mas arduo que teixir una cuerda d'arena u que amonedar l'aire sin cara. Comprendió que un fracaso inicial yera inevitable. Churó ixuplidar a enorme alucinación que l'heba esbarrau a o prencipio y buscó unatro metodo de treballo. Antes d'exercitar-lo, dedicó un mes a la reposición d'as fuerzas que heba malfurriau l´esvarío. Abandonó toda premeditación de soniar y quasi acto contino aconsiguió adormir un treito razonable d'o día. As raras vegadas que sonió entre ixe periodo, no reparó en os suenios. Pa reprener o quefer, asperó que o disco d'a luna estase perfecto. Dimpués, en a tarde, se purificó en as auguas d'o río, adoró os dioses planetarios, pronunció as silabas licitas d'un nombre poderoso y adurmió. Quasi immediatament, sonió con un corazón que traquiaba. Lo sonió activo, caluroso, secreto, d'agrandaria d'un punyo zarrau, color granate en a solombrío d'un cuerpo humano encara sin cara ni sexo; con minucioso amor lo sonió, entre catorce lucidas nueitz. Cada nueit, lo percibiba con mayor evidencia. No lo tocaba: se limitaba a atestiguar-lo, a observar-lo, tal vegada a correchir-lo con a mirada. Lo percibiba, lo viviba, dende muitas distancias y muitos anglos. A nueit catorcena rozó l'arteria pulmonar con l'indiz y dimpués tot o corazón, dende difuera y adintro. L'examen lo satisfació. Deliberadament no sonió entre una nueit: dimpués reprenió o corazón, invocó o nombre d'una planeta y emprendió a visión d'unatro d'os organos prencipals. Antes d'un anyo plegó a l´escleto, a os parpagos. O pelo innombrable estió tal vegada o quefer mas dificil. Sonió un hombre integro, un mancebo, pero iste no s'incorporaba ni charraba ni podeba ubrir os uellos. Nueit dimpués de nueit, l'hombre lo soniaba adormiu. En as cosmogonías gnosticas, os demiurgos masan un royo Adán que no aconsigue meter-se de piet; tant inhabil y rudo y elemental como ixe Adán de polvo yera l'Adán de suenio que as nueitz d'o mago heban fabricau. Una tarde, l'hombre quasi destruyó toda a suya obra, pero s'arrepintió. (Mas le hese valiu destruir-la.) Acotolaus os votos a os numenes d'a tierra y d'o río, s'arrulló a los pietz d'a efichie que tal vegada yera un tigre y tal vegada un potro, y imploró o suyo desconoixiu socorro. Ixe lusco, sonió con a estactua. La sonió viva, tremolosaa: no yera un atroz borde de tigre y potro, sino a la vegada ixas dos creyaturas vehements y tamién un toro, una rosa, una tempestat. Ixe multiple dios le reveló que o suyo nombre terrenal yera Fuego, que en ixe templo circular (y en atros iguals) le heban rendiu sacrificios y culto y que machicament animaría a la pantasma soniada, de traza que todas as creyaturas, fueras d'o Fuego mesmo y o soniador, lo pensasen un hombre de carne y ueso. Le ordenó que una vegada instruyiu en os ritos, lo ninviaría a l'unatro templo espetazau que as suyas piramides persisten auguas abaixo, pa que bella voz lo glorificase en aquell edificio desierto. En o suenio de l'hombre que soniaba, o soniau se dispertó. O mago executó ixas ordens. Consagró un plazo (que finalment abarcó dos anyos) a descubrir-le os arcans d'o universo y d'o culto d'o fuego. Intimament, le doleba apartar-se d'ell. Con o desincusa d'a necesidat pedagochica, dilataba cada día as horas dedicadas a o suenio. Tamién refació o huembro dreito, acaso deficient. A vegadas, lo permenaba una impresión de que ya tot ixo heba escayeixiu... En cheneral, os suyos días yeran felices; en zarrar os uellos pensaba: Agora seré con o mío fillo. U, mas rarament: O fillo que he enchendrau m'aspera y no existirá si no voi. Gradualment, l'estió acostumbrando a la realidat. Una vegada le ordenó que embanderara una cima leixana. A l'atro día, flamiaba a bandera en a cospide. Ensayó atros experimentos analogos, cada vegada mas audaces. Comprendió con bella amargor que o suyo fillo yera listo pa naixer -y tal vegada impacient. Ixa nueit lo besó por primera vegada y lo ninvió a l'unatro templo que os suyos espullos emblanquiban río abaixo, a muitas leguas de inextricable chungla y de ceneguera. Dinantes (pa que no sabese nunca que yera una pantasma, pa que se creyese un hombre como os atros) l´infundió l'ixuplido total d'os suyos anyos de aprendizache. A suya victoria y a suya paz quedoron empavonadas de fastio. En os luscos d'a tarde y de l'alba, se prosternaba debant de la figura de piedra, tal vegada imachinando que o suyo fillo irreal executaba identicos ritos, en atras ruinas circulars, auguas abaixo; de nueit no soniaba, u soniaba como que lo fan totz os hombres. Percibiba con bella palidez os sons y formas d'o universo: o fillo ausent se nutriba d'ixas disminucions d'a suya alma. O proposito d'a suya vida yera encaramullau; l'hombre persistió en una suerte d´extasis. A o cabo d'un tiempo que bells narradors d'a suya historia prefieren computar en anyos y atros en lustres, lo dispertoron dos remeros a meyanueit: no podió veyer as suyas caras, pero le charroron d'un hombre machico en un templo d'o Norte, capaz de pataquiar o fuego y de no cremar-se. O mago recordó bruscament as parolas d'o dios. Recordó que de todas as creyaturas que componen l´orbe, o fuego yera a sola que sabeba que o suyo fillo yera una pantasma. Ixa memoria, apaciguador a o prencipio, acabó por aturmentar-lo. Temió que o suyo fillo meditase en ixe privilechio anormal y descubrise de bell modo a suya condición de mero semulacro. No estar un hombre, estar a prochección d'o soneyo d'unatro hombre qué rebaixada incomparable, qué vertigo! A tot pai le intresan os fillos que ha procreyau (que ha permitiu) en una mera confusión u felicidat; ye natural que o mago temese por o porvenir d'aquell fillo, pensau entranya por entranya y esperreco por esperreco, en mil y una nueitz secretas. O termin d'as suyas cavilacions estió brusco, pero lo prometioron beluns sinyals. En primeras (a o cabo d'una larga sequera) una remota boira en un tozal, liuchera como un muixón; dimpués, ent'o Sud, o ciel que teneba a color rosada d'a cheniva d'os liopardos; dimpués as fumeras que robinoron o metal d'as nueitz; dimpués a fuga panica d'as bestias. Porque se repitió l'escayeixiu fa muitos sieglos. As ruinas d'o santuario d'o dios d'o fuego estioron destruidas por o fuego. En un alba sin muixons o mago veyió cerner-se contra os murs l'incendio concentrico. Por un inte, pensó refuchiar-se en as auguas, pero dimpués comprendió que a muerte veniba a coronar a suya viellera y a absolver-lo d'os suyos treballos. Caminó contra os xalapons de fuego. istos no mosegoron a suya carne, istos lo acaricioron y lo inundoron sin calor y sin combustión. Con alivio, con rebaixada, con terror, comprendió que ell tamién yera una apariencia, que unatro yera soniando-lo. Pesadilla----------------TDK(3:47)Y dica aquí hemos plegau hue, dentro de 15 días nos tornamos a escuitar en suenios. Tiene cudiau con os virus, en especial os Violentos, Oligofrenicos y Xenofobos. Ya sabes que si cal ir, se va; pero si no tiens ganas, nena, por favor, no vaigas Baby please don´t go------------------The Animals (2:40)

Nusatros somos diamantz y robín

Nusatros somos diamantz y robín

Dentrada: Wake the Sleeping Dragon--------------Sick of it all (2:02) Mosica de fondo: ---Emir Kusturica &the no smoking orchestra-----Unza Unza Time Buen día, hue mierques 6 de mayo de 2020, a las 11 en punto, prencipia una semana mas, o Suenio d'o Dragón; dende Radio la Granja, a Radio Libre d'a Canal de Zaragoza, Ciudat Prisión. Emitindo en libertat dende 1985, brenca menos que 35 anyos liberando as ondas hertzianas. 102.1 d'a F.M. Cuña Crowfounding-------------------1:48 Bueno, como que sabes, yo soi Jose Dragón y a mía intención yera acompanyar-te totz os mierques, d'11 a 12 d'o meyodía. Mientres fe- mos una gambada por o mío paúl y charra-mos de tot un poquet. Sí, he dito que ixa yera a mía intención. Pero ya a semana pasada no podié fer programa, porque me veniba muit corriu, entre salir a otilar-le a las lunas d'o tuyo uellos cada nueit y desimular quan pasan Monano y a suya Banda de funcionarios armaus...en fin, que he pensau que, estando que iste ye o quatreno programa, tal vegada me l'habría de prener con un poquet de calma y fer o programa cada 15 días. Asinas, de paso, igual dica te da tiempo d'escribir bella coseta y mandar-me-la pa que la leiga en directo--- u leyer-la tu en directo. ya se t'ha ixuplidau cómo puetz fer-lo? Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes. Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Y pa empecipiar, qué millor que una buena introducción Obertura + invocatio et salutatio--------------------Los Drunken Cowboys (5:24) Bueno, t'ha feito goyo? Ye d'o quatreno disco d'os Drunken Cowboys, que siguen asperando a que remate l´enzarrona pa mover-lo. Pero no te quedes astí, te lo tiengo dito, pasa sin espanto que te presentaré a uns viellos conoixius...no, tu no puetz dentrar . Alcalde, ni encara que viengas cantando tigres y lions...Mira, veyes ista caixa que mete corn flakes? Ye un rompecabezas d'animaletz, quan l'acabes te deixaré dentrar en o mío paúl; entremistanto, ni amanar-te a la puerta… Desincusa-me, mete-te comoda, deciba que quereba presentar-te a dos conoixius, breument...dimpués t'explico porqué Francesc Capdevila naxió en Barcelona un 17 de setiembre de 1956. Mas conoixiu como Max, ha creyau os personaches Gustavo, Peter Pank y Bardín. En 1973 s'unió a o grupo El Rrollo, publicando as suyas primeras historietas en o fanzine contracultural El Rrollo Enmascarado. Ha publicau en revistas satiricas mincho Mata Ratos, en 1974, en prensa alternativa como que Star, en 1975, en fanzines (Beladas urbanas, Muérdago, Rock Comix y atros) u en lanzamientos de caracter reivindicativo, como que os d'o Colectivo Butifarra en 1977. En 1979 formó parte de l'equipo fundador de El Víbora. En 1984 se tresladó a vivir a Mallorca y ye en ixe anyo quan publicó O carnaval d'os ciervos. Estió a suya primera incursión en temas mitolochicos y fantesticos, habituals en a suya obra. A ista obra le seguirían A muerte humida, O beso secreto y O canto d'o gallo. Con Mullers fatals,1989, treballó dreitament pa o mercau francés. Bibliografía Historieta • El Capital de Karl Max, junto a Paco Mir, Pastanaga Edicions, Los tebeoslibres (1976). • Gustavo y la actividad del radio, La Cúpula (1982). • Gustavo Comecocometrón, con guion de Vicenç Mir, La Cúpula (1994). • El carnaval de los ciervos, Arrebato (1984). • Peter Pank, La Cúpula (1985). • La muerte húmeda, Complot (1987). • El beso secreto, La Cúpula (1987). • Licantropunk, La Cúpula (1988). • Mujeres fatales, La Cúpula (1990). • La biblioteca de Turpín, Pequeño País-Altea (1990). • Pankdinista, con Gabi, La Cúpula (1990). • El jugador de los Dioses, Planeta-Agostini (1992). • Como perros!, La Cúpula (1995). • El canto del gallo, La Cúpula (1996). • Alicia en la Ciudad Virtual, Midons (1996). • El prolongado sueño del Sr. T, La Cúpula (1998). • La tertulia del cuervo, "Angelitos Negros" (1999-2000). • Bardín, el superrealista, autoeditado (1999). • Bardín baila con la más fea, autoeditado (2000). • Bardín, el superrealista, La Cúpula (2006). • El piano rojo (incluye disco de Pascal Comelade), Discmedi (2008). • Vapor, La Cúpula (2012). • Paseo Astral, La Cúpula (2013) • Conversación de sombras en la villa de los papiros, La Cúpula (2013) • ¡Oh diabólica ficción!, La Cúpula (2015) El tríptico de los encantados (una pantomima bosquiana), Museo Nacional del Prado (2016) Pere Joan (Palma, 1956) Pere Joan ha publicau comic y ilustracions dende os anyos 80 seguindo a estetica d'a linia clara. Recibió o Premio Salón d'o Comic de Barcelona en 1991 por l´album A mía cabeza baixo o mar (Complot, 1990). Colabora en diversas revistas de comic y publicacions infantils y chuvenils, asinas como tamién en o diario La Vanguardia. Ha ilustrau cuentos tradicionals y ha treballau intensament pa la difusión d'a cultura y d'a consciencia medioambiental entre os ninos y os chovens. Tiene una prolifica bibliografía, como que debuixant y guionista. Chunto a Max endrezó a revista Nusatros somos os muertos (NSLM) o que le sirvió pa que os suyos treballos se convertisen en mas complexos, amás d'estar un gran experimentador d'o luengache d'a ilustración, que mete a o servicio d'un discurso orichinal y propio. Bibliografía · La Costa de Mallorca (varios autores), Ediciones General Clúster, 2016. · 100 pictogramas para el siglo (XX), Ponent, 2014. · Nuevas azañas bélicas, Glénat/EDT, 2012. · Grans personatges de Mallorca, Dolmen, 2012. · Duelo de caracoles, (Guión con dibujos de Sonia Pulido), Ediciones Sinsentido, 2010. · Història del turismo a les Illes Balears, Inrevés, 2009. · Cada dibujante es una isla (Varios autores), Inrevés, 2008. · Azul y ceniza, Inrevés, 2004. · Tingram, Inrevés, 2001. · El hombre que se comió a sí mismo, Glénat, 1999. · 16 novelas con hombres azules, Ponent, 1996. · Mi cabeza bajo el mar, Complot, 1990. · Diagramas y fascinación, Sin Nombre Ediciones, 1987. · La lluvia blanca, Complot, 1987. Sarajevo-------------------------Lagartija Nick (6:41) Nusatros somos os muertos Nusatros somos os muertos, dició Winston Nusatros somos os muertos, repitió Julia Vusatros sotz os muertos, dició una voz de fierro dimpués d'ells George Orwell. 1984. En 1993 , a un tal Francesc Capdevila, tamién conoixiu como Max, se l´inflan as pilotas veyendo cómo a sociedat occidental, moderna y civilizada mira pa unatro costau mientres en os Balcanes a guerra destruye a vida y o futuro de tot un lugar. Dende a suya posición d´historietista fa o que millor sabe fer, organizar as suyas ideyas y a suya denuncia en forma de comic, tetulando-lo, con muito encierto y muitos sentius Nusatros somos os muertos. Feita practicament en un arrabato, sin lapices previos sisquiera, no se tracta solament d'amostrar l´horror d'a guerra, sino de denunciar a la sociedat por a suya impasibilidat debant d'a muerte d'os suyos semellants. No se salva garra estament implicau, ni os mass-media, ni l'exercito, ni os politicos, y mesmo pareixese que ixe presentador-Mortimer aludise a os propios autors de comic. Ni pro se salva garra de nusatros, comodament posaus debant d'o nuestro televisor “como cans”. Presienta a historia a la Cupula, que la refusa porque no ye divertida y no ye bonico increpar a os lectors, pero Max se niega a dar a batalla por perdida y la distribuye chunto a o suyo inseparable Pere Joan en o Saló de Barcelona en forma de fanzine fotocopiau (paradoxalment, finalment A Cupula incluye a historia Nosostros somos os muertos en l´album Como cans! que gana o premio a o millor album en o Saló de Barcelona de 1996). Pero no abancemos escayecimientos. A historia pretendeba dispertar y remover consciencias, y no solament lo fa dende o plano d'o compromiso social, sino tamién dende o compromiso artistico. Tal como comentaba Max en una entrevista, varios estioron os autors que s'amanoron a ell y a Pere Joan entre aquell Saló con ganas de fer bella cosa pareixida a aquella publicación subversiva. Ixo, y l'eixemplo de L’Association en Francia, fuoron os esclatantz de l´artefacto explosivo que sería dimpués a revista Nusatros Somos Os Muertos. Dos anyos tardan Max y Pere Joan en meter as suyas ideyas y os suyos diners a punto, y finalment en 1995 autoeditan o primer numero d'una d'as revistas de comics mas importants que ha dau Espanya en toda a suya historia, tanto por os suyos contenius como que por o suyo concepto. Deciba Miguel Gallardo, colaborador en a revista, que “en realidat un poquet o titol viene por totz nusatros, que somos muertos pa las editorials grans”. Porque Nusatros Somos Os Muertos naixe con o proposito de dar cullida a o comic independient y d'abantguardia, a ixe que no da diners pero que manimenos permite que o meyo trobe nuevos camins por os quals transitar y nuevas formulas p´apelar a la sensibilidat d'os lectors. A revista replega as propuestas d'os autors nacionals y internacionals mas arriscaus d'o momento, en a linia de, por eixemplo, a mitica RAW editada por Art Spiegelman, y por as suyas pachinas desfilan Julie Doucet y David Mazzucchelli, Javier Olivares y Martí, Chris Ware y David B, Laura y Santiago Sequeiros, Mattotti y Trondheim,… Manimenos, a supervivencia d'as revistas en Espanya no ye sencilla, y menos quan presientan o caracter experimental d'ista, y en 2000 se despiden con un numero dople, o 6/7, un tochazo de mas de 200 pachinas que zarra con broche d'oro una etapa. Pero quan a un le puede mas o prurito creativo que o propio sentiu común, no i hai brenca que fer. En 2003 renaixe Nusatros Somos Os Muertos, baixo l´epigrafe NSLM y editau por o siello Inrevés, creyau, como que no, por Max y Pere Joan. O cambeo de formato no suposa un cambeo d'esprito, encara que sí ye cierto que se da mas pista a o que han clamau “dibuixo no subordinau”. No subordinau a contar una historia a la viella usanza, no subordinau a clichés, modas ni modos, y de feito inventan un nuevo termin pa determinar o estilo a o que dan cullida en as suyas pachinas: Grafica radiant, que “suposa una refundación d'as relacions entre o luengache artistico y a narrativa visual. Tipografía, cartelismo, disenyo, ilustración, comic, novela grafica u dibuixo autonomo deixan d'estar disciplinas aisladas pa fundir-se como elementos constituyentz de nuevas formas d'entender a narración visual”. Ixa ye a nueva NSLM, que o suyo primer numero (numero 8 en realidat, ya que mantiene a numeración respective a l'anterior etapa) amuestra una portiada vacilant, con ixa chicota figura salindo d'a espelunga, pero que luen de *aplanar-se contina fendo desfilar por as suyas pachinas lo mas elegant y orichinal, onirico y sucheridor que un puede chitar-se a os uellos en aquella epoca: Max, Pau, DaríoAdanti, Alex *Fito, Miguel *Brieva, Miguel B. Núñez, Sonia Pulido, Keko, Dave Cooper y Julie Doucet son solament beluns d'os nombres. Con a suya gran grandaria y as suyas 100 pachinas, a revista cobra amás una presencia imponent y que fa chusticia a la calidat contenida en o suyo interior. En o siguient numero Art Spiegelman y Chris Ware, Paco Alcázar y José Luis Ágreda… En o siguient Santiago García y Pepo Pérez, Thomas Ott y Jens Harder… Fa falta seguir? En o suyo numero 12 a revista obtiene emparo economico y pasa a estar co-editada por a editorial Sins entido, sin que por unatra parte i haiga garra cambeo en a orientación d'os suyos contenius, y quan totz nos las prometebanos tant felices… NSLM anuncia que o numero 15, que saldrá a la venda en Abril, será o zaguer. As razons que s'aducen en o comunicau de zarre son lochicas y contundents, y da a sensación de que han compliu con o suyo cometiu, con a suya ideya orichinal, con creixes. Porque ya fa bell tiempo que totz os nombres citauS anteriorment han dentrau a formar parte d'o nuestro tebeo cutiano en mayor u menor medida, y no podemos pedir a NSLM que siga trencando-se os chiracans pa luitar por mantener-se, como que ells mesmos dicen, en un nicho ecolochico rebutiu que entre un tiempo solament ocuporon ells. Solament nos queda decir: Gracias, NSLM por dar un poquet de VIDA quan mas falta feba, y que sabatz que o lector no ixuplida. No ha estau una mala corrida, pa haber prencipiau con una historia de 10 pachinas refusada por un editor. Y, a la fin y a o cabo, somos aficionaus a os comics y testigos de mil y una resurreccions, y qui sabió resurtir d'as suyas cenisas una vegada, bien puede tornar a fer-lo unatra en o futuro. Diamonds and rust---------------Mercury Rex (3:22) L'atro día, quan tornaba de dar una tornada por ciudat prisión, me trobé a Chuanet, que ye como quiere que le clamemos a uembra de Peter Pan, adormiu feito un chuvillo chunto a la mía uembra. Le he preguntau a Max si tal vegada heba visto a Peter, tal vegada caminaba con os escarriaus; pero diz que no l'ha tornau a veyer dende Pankdinista. O caso ye que, no se como que, en a mía cabeza empecipió a sonar una melodía, y a letra me vinió a o pensamiento, chancera… Diamonds and rust-------------------------Judas Priest (3:27) «Diamonds & Rust» ye una canta d'a cantaire estadounidense Joan Báez de l'anyo 1975. En qualques entrevistas ha mencionau que a suya letra tracta sobre un amant que a flama dimpués de quantos anyos d'o final d'a relación, en an ella explica que la vivió entre diamantz y robín, metafora que alude a os altos y baixos de mencionada relación. Dimpués d'anyos d'especulación sobre o relato d'o tema, Báez en o suyo libro And a voice to Sing With: A Memoir confirmó que tractaba sobre a suya relación amorosa con Bob Dylan. En o mesmo libro confirmó amás que a o prencipio le mintió a Dylan, decindo-le que charraba sobre o suyo exmariu David Harris.? Dica o día de hue ye reconoixida como que una d'as suyas millors composicions y amás ha estau versionada por atros artistas, acobaltando Judas Priest, pa o disco Sin After Sin de 1977. Orichinalment s'heba gravau en as sesions d'o album Sad Wings of Destiny a fins de 1975, pero estió descartada quasi a la fin d'a producción. En 1977 Roger *Glover decidió regrabar dita versión. En una entrevista a Joan Baez se le consultó sobre ista versión y mencionó: La amo!, yera tant sorprendida quan la escuité por primera vegada que me dicié ista ye una marabilla. Ye muit raro que a chent versione as mías cantas, tal vegada por un par de razons. Una d'ellas ye porque son muit personals, que no tienen a calidat universal d'atros artistas. Pero siempre ye falaguero quan belún lo fa.? Diamonds and rust----------------------Joan Báez (4:46) Diamantz y robín Que me leve o diaple, aqui torna a tuya pantasma pero ixo no ye raro . . solament ye que i hai una luna plena y decidiés clamar y aqui me siento, a man en o telefono escuitando a voz que conoxié fa un par d'anyos luz encabezau pa una cayida peeeero totz dos sabemos que memorias pueden trayer Diamantz y robín si, totz dos sabemos que memorias pueden trayer Diamantz y robín agora te veigo de pietz con fuellas marróns arredol, y nieu en o tuyo pelo agora nos fe-mos una riseta por a finestra de l'hotel de mala muerte por washington square o nuestro aliento sale en boiras blancas,se entremezcla y se suspende en l'aire charrando-me estrictament totz dos podiemos haber muerto en iste preciso momento Agora m'istas decindo que no tiens recosiros alavez di-me unatra parola pa ixo yeras tant bueno con as parolas y mantenendo as cosetas ambigas porque amenesto bella mica d'ixa ambiguedat tot se torna masiau claro, si, te kiero con gran carinyo y si m'istas ofrindo diamantz y robín, ya he pagau peeeero totz dos sabemos que memorias pueden trayer Diamantz y ronya si, totz dos sabemos que memorias pueden trayer diamantz y robín diamantz y robín diamantz y robín diamantz y robín Cannabis------------------Ludwig Von 88 (1:01) Bueno, y agora, si te viene de gusto, puetz acompanyar-me a la cocina. A veyer que faiga memoria, de momento hemos aprendiu a fer manteca u margarina cannabica; aceite cannabico y rosquillas espacials...Ye o momento d'aprender a fer zucre ...de canna. Sin dubda, va a suposar una revolución en o tuyo consumo diario. Ixo sí, tiene siempre en cuenta que l'efecto ye mas lento y que si lo consume mas chent, habrás d'amoderar a cantidat que utilices, de traza que dengún tienga un mal viache . Ingredientz. Pa fer ista receta vas a amenester: 100 gramos de zucre granulau, 3 gramos de cannabis (cogollo)/ 10gramos restos y 120 ml d´alcol d'alta graduación.(Etanol 95) Una vegada tiengas tot, os trangos a seguir son os siguients: capola a marihuana con l´aduya d'un grinder u si lo prefieres, de traza manual. Contino, fica a marihuana en un pote con l´alcol que t'hemos dito, zarra-lo y sobate cada 5 menutos entre os 20 minutos siguients. Una vegada realizau este paso, o siguient ye colar l´alcol y depositar-lo en un recipient limpio, deixando as posibles restas de hierba difuera. Por zaguer, adhibe o zucre a l´alcol, remueve bien y en una servilla de veire que se pueda ficar a o forno aboca la mezcla. Introduz a servilla en o forno, a 93 graus y, de vegada en quan, ubre pa remover. Será listo quan o zucre haiga pillau, por completo, una color marrón, como que si de brown sugar se tractase. Ya ye listo pa que lo puedas utilizar en as tuyas infusions, café u en os tuyos recetas dulces! Brown sugar---------------------Alice Russell (3:02) Y ya nos imos a ir retirando, por hue ya ye suficient. Soneya, de todas as formas posibles, soneya dispierto, soneya de día...soneya; en parolas de l'immortal Edgar Allan Poe, Os que soneyan de día son conscients de muitas cosetas que escapan a os que soneyan solament de nueit. Y como que te digo siempre, si has d'ir, ves-ne; pero si no tiens ganas, nena, por favor, no vaigas Baby, please, don´t go---------------------Budgie (5:30)

Nusatros somos diamantz y robín

Nusatros somos diamantz y robín

Dentrada: Wake the Sleeping Dragon--------------Sick of it all (2:02) Mosica de fondo: ---Emir Kusturica &the no smoking orchestra-----Unza Unza Time Buen día, hue mierques 6 de mayo de 2020, a las 11 en punto, prencipia una semana mas, o Suenio d'o Dragón; dende Radio la Granja, a Radio Libre d'a Canal de Zaragoza, Ciudat Prisión. Emitindo en libertat dende 1985, brenca menos que 35 anyos liberando as ondas hertzianas. 102.1 d'a F.M. Cuña Crowfounding-------------------1:48 Bueno, como que sabes, yo soi Jose Dragón y a mía intención yera acompanyar-te totz os mierques, d'11 a 12 d'o meyodía. Mientres fe- mos una gambada por o mío paúl y charra-mos de tot un poquet. Sí, he dito que ixa yera a mía intención. Pero ya a semana pasada no podié fer programa, porque me veniba muit corriu, entre salir a otilar-le a las lunas d'o tuyo uellos cada nueit y desimular quan pasan Monano y a suya Banda de funcionarios armaus...en fin, que he pensau que, estando que iste ye o quatreno programa, tal vegada me l'habría de prener con un poquet de calma y fer o programa cada 15 días. Asinas, de paso, igual dica te da tiempo d'escribir bella coseta y mandar-me-la pa que la leiga en directo--- u leyer-la tu en directo. ya se t'ha ixuplidau cómo puetz fer-lo? Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes. Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Y pa empecipiar, qué millor que una buena introducción Obertura + invocatio et salutatio--------------------Los Drunken Cowboys (5:24) Bueno, t'ha feito goyo? Ye d'o quatreno disco d'os Drunken Cowboys, que siguen asperando a que remate l´enzarrona pa mover-lo. Pero no te quedes astí, te lo tiengo dito, pasa sin espanto que te presentaré a uns viellos conoixius...no, tu no puetz dentrar . Alcalde, ni encara que viengas cantando tigres y lions...Mira, veyes ista caixa que mete corn flakes? Ye un rompecabezas d'animaletz, quan l'acabes te deixaré dentrar en o mío paúl; entremistanto, ni amanar-te a la puerta… Desincusa-me, mete-te comoda, deciba que quereba presentar-te a dos conoixius, breument...dimpués t'explico porqué Francesc Capdevila naxió en Barcelona un 17 de setiembre de 1956. Mas conoixiu como Max, ha creyau os personaches Gustavo, Peter Pank y Bardín. En 1973 s'unió a o grupo El Rrollo, publicando as suyas primeras historietas en o fanzine contracultural El Rrollo Enmascarado. Ha publicau en revistas satiricas mincho Mata Ratos, en 1974, en prensa alternativa como que Star, en 1975, en fanzines (Beladas urbanas, Muérdago, Rock Comix y atros) u en lanzamientos de caracter reivindicativo, como que os d'o Colectivo Butifarra en 1977. En 1979 formó parte de l'equipo fundador de El Víbora. En 1984 se tresladó a vivir a Mallorca y ye en ixe anyo quan publicó O carnaval d'os ciervos. Estió a suya primera incursión en temas mitolochicos y fantesticos, habituals en a suya obra. A ista obra le seguirían A muerte humida, O beso secreto y O canto d'o gallo. Con Mullers fatals,1989, treballó dreitament pa o mercau francés. Bibliografía Historieta • El Capital de Karl Max, junto a Paco Mir, Pastanaga Edicions, Los tebeoslibres (1976). • Gustavo y la actividad del radio, La Cúpula (1982). • Gustavo Comecocometrón, con guion de Vicenç Mir, La Cúpula (1994). • El carnaval de los ciervos, Arrebato (1984). • Peter Pank, La Cúpula (1985). • La muerte húmeda, Complot (1987). • El beso secreto, La Cúpula (1987). • Licantropunk, La Cúpula (1988). • Mujeres fatales, La Cúpula (1990). • La biblioteca de Turpín, Pequeño País-Altea (1990). • Pankdinista, con Gabi, La Cúpula (1990). • El jugador de los Dioses, Planeta-Agostini (1992). • Como perros!, La Cúpula (1995). • El canto del gallo, La Cúpula (1996). • Alicia en la Ciudad Virtual, Midons (1996). • El prolongado sueño del Sr. T, La Cúpula (1998). • La tertulia del cuervo, "Angelitos Negros" (1999-2000). • Bardín, el superrealista, autoeditado (1999). • Bardín baila con la más fea, autoeditado (2000). • Bardín, el superrealista, La Cúpula (2006). • El piano rojo (incluye disco de Pascal Comelade), Discmedi (2008). • Vapor, La Cúpula (2012). • Paseo Astral, La Cúpula (2013) • Conversación de sombras en la villa de los papiros, La Cúpula (2013) • ¡Oh diabólica ficción!, La Cúpula (2015) El tríptico de los encantados (una pantomima bosquiana), Museo Nacional del Prado (2016) Pere Joan (Palma, 1956) Pere Joan ha publicau comic y ilustracions dende os anyos 80 seguindo a estetica d'a linia clara. Recibió o Premio Salón d'o Comic de Barcelona en 1991 por l´album A mía cabeza baixo o mar (Complot, 1990). Colabora en diversas revistas de comic y publicacions infantils y chuvenils, asinas como tamién en o diario La Vanguardia. Ha ilustrau cuentos tradicionals y ha treballau intensament pa la difusión d'a cultura y d'a consciencia medioambiental entre os ninos y os chovens. Tiene una prolifica bibliografía, como que debuixant y guionista. Chunto a Max endrezó a revista Nusatros somos os muertos (NSLM) o que le sirvió pa que os suyos treballos se convertisen en mas complexos, amás d'estar un gran experimentador d'o luengache d'a ilustración, que mete a o servicio d'un discurso orichinal y propio. Bibliografía · La Costa de Mallorca (varios autores), Ediciones General Clúster, 2016. · 100 pictogramas para el siglo (XX), Ponent, 2014. · Nuevas azañas bélicas, Glénat/EDT, 2012. · Grans personatges de Mallorca, Dolmen, 2012. · Duelo de caracoles, (Guión con dibujos de Sonia Pulido), Ediciones Sinsentido, 2010. · Història del turismo a les Illes Balears, Inrevés, 2009. · Cada dibujante es una isla (Varios autores), Inrevés, 2008. · Azul y ceniza, Inrevés, 2004. · Tingram, Inrevés, 2001. · El hombre que se comió a sí mismo, Glénat, 1999. · 16 novelas con hombres azules, Ponent, 1996. · Mi cabeza bajo el mar, Complot, 1990. · Diagramas y fascinación, Sin Nombre Ediciones, 1987. · La lluvia blanca, Complot, 1987. Sarajevo-------------------------Lagartija Nick (6:41) Nusatros somos os muertos Nusatros somos os muertos, dició Winston Nusatros somos os muertos, repitió Julia Vusatros sotz os muertos, dició una voz de fierro dimpués d'ells George Orwell. 1984. En 1993 , a un tal Francesc Capdevila, tamién conoixiu como Max, se l´inflan as pilotas veyendo cómo a sociedat occidental, moderna y civilizada mira pa unatro costau mientres en os Balcanes a guerra destruye a vida y o futuro de tot un lugar. Dende a suya posición d´historietista fa o que millor sabe fer, organizar as suyas ideyas y a suya denuncia en forma de comic, tetulando-lo, con muito encierto y muitos sentius Nusatros somos os muertos. Feita practicament en un arrabato, sin lapices previos sisquiera, no se tracta solament d'amostrar l´horror d'a guerra, sino de denunciar a la sociedat por a suya impasibilidat debant d'a muerte d'os suyos semellants. No se salva garra estament implicau, ni os mass-media, ni l'exercito, ni os politicos, y mesmo pareixese que ixe presentador-Mortimer aludise a os propios autors de comic. Ni pro se salva garra de nusatros, comodament posaus debant d'o nuestro televisor “como cans”. Presienta a historia a la Cupula, que la refusa porque no ye divertida y no ye bonico increpar a os lectors, pero Max se niega a dar a batalla por perdida y la distribuye chunto a o suyo inseparable Pere Joan en o Saló de Barcelona en forma de fanzine fotocopiau (paradoxalment, finalment A Cupula incluye a historia Nosostros somos os muertos en l´album Como cans! que gana o premio a o millor album en o Saló de Barcelona de 1996). Pero no abancemos escayecimientos. A historia pretendeba dispertar y remover consciencias, y no solament lo fa dende o plano d'o compromiso social, sino tamién dende o compromiso artistico. Tal como comentaba Max en una entrevista, varios estioron os autors que s'amanoron a ell y a Pere Joan entre aquell Saló con ganas de fer bella cosa pareixida a aquella publicación subversiva. Ixo, y l'eixemplo de L’Association en Francia, fuoron os esclatantz de l´artefacto explosivo que sería dimpués a revista Nusatros Somos Os Muertos. Dos anyos tardan Max y Pere Joan en meter as suyas ideyas y os suyos diners a punto, y finalment en 1995 autoeditan o primer numero d'una d'as revistas de comics mas importants que ha dau Espanya en toda a suya historia, tanto por os suyos contenius como que por o suyo concepto. Deciba Miguel Gallardo, colaborador en a revista, que “en realidat un poquet o titol viene por totz nusatros, que somos muertos pa las editorials grans”. Porque Nusatros Somos Os Muertos naixe con o proposito de dar cullida a o comic independient y d'abantguardia, a ixe que no da diners pero que manimenos permite que o meyo trobe nuevos camins por os quals transitar y nuevas formulas p´apelar a la sensibilidat d'os lectors. A revista replega as propuestas d'os autors nacionals y internacionals mas arriscaus d'o momento, en a linia de, por eixemplo, a mitica RAW editada por Art Spiegelman, y por as suyas pachinas desfilan Julie Doucet y David Mazzucchelli, Javier Olivares y Martí, Chris Ware y David B, Laura y Santiago Sequeiros, Mattotti y Trondheim,… Manimenos, a supervivencia d'as revistas en Espanya no ye sencilla, y menos quan presientan o caracter experimental d'ista, y en 2000 se despiden con un numero dople, o 6/7, un tochazo de mas de 200 pachinas que zarra con broche d'oro una etapa. Pero quan a un le puede mas o prurito creativo que o propio sentiu común, no i hai brenca que fer. En 2003 renaixe Nusatros Somos Os Muertos, baixo l´epigrafe NSLM y editau por o siello Inrevés, creyau, como que no, por Max y Pere Joan. O cambeo de formato no suposa un cambeo d'esprito, encara que sí ye cierto que se da mas pista a o que han clamau “dibuixo no subordinau”. No subordinau a contar una historia a la viella usanza, no subordinau a clichés, modas ni modos, y de feito inventan un nuevo termin pa determinar o estilo a o que dan cullida en as suyas pachinas: Grafica radiant, que “suposa una refundación d'as relacions entre o luengache artistico y a narrativa visual. Tipografía, cartelismo, disenyo, ilustración, comic, novela grafica u dibuixo autonomo deixan d'estar disciplinas aisladas pa fundir-se como elementos constituyentz de nuevas formas d'entender a narración visual”. Ixa ye a nueva NSLM, que o suyo primer numero (numero 8 en realidat, ya que mantiene a numeración respective a l'anterior etapa) amuestra una portiada vacilant, con ixa chicota figura salindo d'a espelunga, pero que luen de *aplanar-se contina fendo desfilar por as suyas pachinas lo mas elegant y orichinal, onirico y sucheridor que un puede chitar-se a os uellos en aquella epoca: Max, Pau, DaríoAdanti, Alex *Fito, Miguel *Brieva, Miguel B. Núñez, Sonia Pulido, Keko, Dave Cooper y Julie Doucet son solament beluns d'os nombres. Con a suya gran grandaria y as suyas 100 pachinas, a revista cobra amás una presencia imponent y que fa chusticia a la calidat contenida en o suyo interior. En o siguient numero Art Spiegelman y Chris Ware, Paco Alcázar y José Luis Ágreda… En o siguient Santiago García y Pepo Pérez, Thomas Ott y Jens Harder… Fa falta seguir? En o suyo numero 12 a revista obtiene emparo economico y pasa a estar co-editada por a editorial Sins entido, sin que por unatra parte i haiga garra cambeo en a orientación d'os suyos contenius, y quan totz nos las prometebanos tant felices… NSLM anuncia que o numero 15, que saldrá a la venda en Abril, será o zaguer. As razons que s'aducen en o comunicau de zarre son lochicas y contundents, y da a sensación de que han compliu con o suyo cometiu, con a suya ideya orichinal, con creixes. Porque ya fa bell tiempo que totz os nombres citauS anteriorment han dentrau a formar parte d'o nuestro tebeo cutiano en mayor u menor medida, y no podemos pedir a NSLM que siga trencando-se os chiracans pa luitar por mantener-se, como que ells mesmos dicen, en un nicho ecolochico rebutiu que entre un tiempo solament ocuporon ells. Solament nos queda decir: Gracias, NSLM por dar un poquet de VIDA quan mas falta feba, y que sabatz que o lector no ixuplida. No ha estau una mala corrida, pa haber prencipiau con una historia de 10 pachinas refusada por un editor. Y, a la fin y a o cabo, somos aficionaus a os comics y testigos de mil y una resurreccions, y qui sabió resurtir d'as suyas cenisas una vegada, bien puede tornar a fer-lo unatra en o futuro. Diamonds and rust---------------Mercury Rex (3:22) L'atro día, quan tornaba de dar una tornada por ciudat prisión, me trobé a Chuanet, que ye como quiere que le clamemos a uembra de Peter Pan, adormiu feito un chuvillo chunto a la mía uembra. Le he preguntau a Max si tal vegada heba visto a Peter, tal vegada caminaba con os escarriaus; pero diz que no l'ha tornau a veyer dende Pankdinista. O caso ye que, no se como que, en a mía cabeza empecipió a sonar una melodía, y a letra me vinió a o pensamiento, chancera… Diamonds and rust-------------------------Judas Priest (3:27) «Diamonds & Rust» ye una canta d'a cantaire estadounidense Joan Báez de l'anyo 1975. En qualques entrevistas ha mencionau que a suya letra tracta sobre un amant que a flama dimpués de quantos anyos d'o final d'a relación, en an ella explica que la vivió entre diamantz y robín, metafora que alude a os altos y baixos de mencionada relación. Dimpués d'anyos d'especulación sobre o relato d'o tema, Báez en o suyo libro And a voice to Sing With: A Memoir confirmó que tractaba sobre a suya relación amorosa con Bob Dylan. En o mesmo libro confirmó amás que a o prencipio le mintió a Dylan, decindo-le que charraba sobre o suyo exmariu David Harris.? Dica o día de hue ye reconoixida como que una d'as suyas millors composicions y amás ha estau versionada por atros artistas, acobaltando Judas Priest, pa o disco Sin After Sin de 1977. Orichinalment s'heba gravau en as sesions d'o album Sad Wings of Destiny a fins de 1975, pero estió descartada quasi a la fin d'a producción. En 1977 Roger *Glover decidió regrabar dita versión. En una entrevista a Joan Baez se le consultó sobre ista versión y mencionó: La amo!, yera tant sorprendida quan la escuité por primera vegada que me dicié ista ye una marabilla. Ye muit raro que a chent versione as mías cantas, tal vegada por un par de razons. Una d'ellas ye porque son muit personals, que no tienen a calidat universal d'atros artistas. Pero siempre ye falaguero quan belún lo fa.? Diamonds and rust----------------------Joan Báez (4:46) Diamantz y robín Que me leve o diaple, aqui torna a tuya pantasma pero ixo no ye raro . . solament ye que i hai una luna plena y decidiés clamar y aqui me siento, a man en o telefono escuitando a voz que conoxié fa un par d'anyos luz encabezau pa una cayida peeeero totz dos sabemos que memorias pueden trayer Diamantz y robín si, totz dos sabemos que memorias pueden trayer Diamantz y robín agora te veigo de pietz con fuellas marróns arredol, y nieu en o tuyo pelo agora nos fe-mos una riseta por a finestra de l'hotel de mala muerte por washington square o nuestro aliento sale en boiras blancas,se entremezcla y se suspende en l'aire charrando-me estrictament totz dos podiemos haber muerto en iste preciso momento Agora m'istas decindo que no tiens recosiros alavez di-me unatra parola pa ixo yeras tant bueno con as parolas y mantenendo as cosetas ambigas porque amenesto bella mica d'ixa ambiguedat tot se torna masiau claro, si, te kiero con gran carinyo y si m'istas ofrindo diamantz y robín, ya he pagau peeeero totz dos sabemos que memorias pueden trayer Diamantz y ronya si, totz dos sabemos que memorias pueden trayer diamantz y robín diamantz y robín diamantz y robín diamantz y robín Cannabis------------------Ludwig Von 88 (1:01) Bueno, y agora, si te viene de gusto, puetz acompanyar-me a la cocina. A veyer que faiga memoria, de momento hemos aprendiu a fer manteca u margarina cannabica; aceite cannabico y rosquillas espacials...Ye o momento d'aprender a fer zucre ...de canna. Sin dubda, va a suposar una revolución en o tuyo consumo diario. Ixo sí, tiene siempre en cuenta que l'efecto ye mas lento y que si lo consume mas chent, habrás d'amoderar a cantidat que utilices, de traza que dengún tienga un mal viache . Ingredientz. Pa fer ista receta vas a amenester: 100 gramos de zucre granulau, 3 gramos de cannabis (cogollo)/ 10gramos restos y 120 ml d´alcol d'alta graduación.(Etanol 95) Una vegada tiengas tot, os trangos a seguir son os siguients: capola a marihuana con l´aduya d'un grinder u si lo prefieres, de traza manual. Contino, fica a marihuana en un pote con l´alcol que t'hemos dito, zarra-lo y sobate cada 5 menutos entre os 20 minutos siguients. Una vegada realizau este paso, o siguient ye colar l´alcol y depositar-lo en un recipient limpio, deixando as posibles restas de hierba difuera. Por zaguer, adhibe o zucre a l´alcol, remueve bien y en una servilla de veire que se pueda ficar a o forno aboca la mezcla. Introduz a servilla en o forno, a 93 graus y, de vegada en quan, ubre pa remover. Será listo quan o zucre haiga pillau, por completo, una color marrón, como que si de brown sugar se tractase. Ya ye listo pa que lo puedas utilizar en as tuyas infusions, café u en os tuyos recetas dulces! Brown sugar---------------------Alice Russell (3:02) Y ya nos imos a ir retirando, por hue ya ye suficient. Soneya, de todas as formas posibles, soneya dispierto, soneya de día...soneya; en parolas de l'immortal Edgar Allan Poe, Os que soneyan de día son conscients de muitas cosetas que escapan a os que soneyan solament de nueit. Y como que te digo siempre, si has d'ir, ves-ne; pero si no tiens ganas, nena, por favor, no vaigas Baby, please, don´t go---------------------Budgie (5:30)

As fetas d´Hernán

As fetas d´Hernán

Dentrada: La calle 12----New Orleans Banjo Band (2:25) Mosica de fondo: El Agua de la Alhambra---Eduardo Paniagua & L'Arabí Trío Buen día, hue mierques 22 d'abril de 2020, vispra d'a commemoración d'o asasinato d'o Dragón a mans de Jorge l´Ubícuo...empecipia O Suenio d'o Dragón. Dende Radio la Granja, a Radio d'a Canal de Zaragoza, ciudat prisión, en o 102.1 d'a fm ...35 anyos alimentando a o Dragón… Yo soi Jose Dragón y te voi a acompanyar cada mierques d'11 a 12, en ista gambada por o mío paúl. Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes. Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Bueno, y imos a veyer qué tenemos por aquí..pasa, no te quedes en a puerta, ya sabes que yes en a tuya casa... Bajo la tormenta------Los Drunken Cowboys (4:02) L'atra tarde estié buscando-te por tot o paúl. Conscient d'a tuya ausencia, encara asinas, lo recorrié d'alto abaixo buscando a tuya riseta pa guarecerme d'a plevida; le pregunté a la uembra de Peter Pan, pero no t'heba visto, seguiba asperando a que tornase a replegar-lo, pero os días pasan y Peter no ha tornau No enduraba mas, asinas que decidié ir-me a dar una tornada d'incognito por ciudat prisión; dengún puede veyer-me si yo no quiero, quan soi un Dragón. Veyié parques precintaus, carreras vuedas, funcionarios armaus desfilando, como majorettes, a o son d'os aplausos de marionetas exiliadas en as suyas propias terrazas. En una cantonada, heban aturau a l´Arco Sant Chuan por salir a deshora y le heban obligau a vestir con menos colors… Un poquet mas abance podié veyer cómo a solidaridat vecinal s'acumulaba en pudencas bolsas arredol de contenedors an repuyan día a día as suyas consciencias; creyié sentir-te cantar, me pareixió veyer os tuyos uellos claros en doblar una cantonada, pero solament yeran as luces y sirenas d'os funcionarios de l´alza, reconvertius en funcionarios de prisions. Militars en as carreras encorralaban a virus quasi invisibles, y os acotolaban a canyonazos d'hipocresía; entremistanto, os estancos seguiban ubiertos, porque a chent no ha de salir a la carrera, de no estar que sía pa esviellar a suya ración de vereno, a un modico pre. A Luna no heba puesto salir, le heban tallau a luz d'o Sol M'amané dica o concello de Ciudat Prisión...ha d'estar o solo circo a o que no le creixen os nanos; lo solo que podemos asperar ye que, gracias a l´enzarrona, no puedan tornar a pasar por a puerta d'as suyas casas pa salir a la carrera y reprener os suyos treballos, agora sí completament contrimostrau, absolutament prescindibles. No por brenca, sino porque totz sabemos que, quan a chusticia ye muit delgada, os ladrons son muit gordos, y con un poquet de suerte no podrán tornar a salir a la carrera. Sortié una sucursal de desahucios a familias en an se recautaba solidariament leit pa os mas amenestius. Belún chiló dende una balconada: Nos sacan a casa y nos dan un cartón de leit...si a lo menos estase vin… No i hai risas, ya no; las afusiloron anueit y no s'emprenyoron ni en enronar-las en una marguin. Torno caminando, a bonico, dica o mío paúl y m'aseguro de zarrar bien a puerta en dentrar; Pensé que hebas amortau a luz, dimpués d'iluminar a mía vida, me prenié una copa con a uembra de Peter Pan y me die cuenta que a luz sigue encendida si a tuya mirada se cruza con a mía; y namás quiero que m´abraces Abrázame---------------Dr. Deseo Roberto García/ Marta Castro. Hernán Pérez del Pulgar, el de las hazañas. Editorial Serendipia. Hue ha veniu a visitar-nos iste tebeo dende Ciudad Real, adaptación d'a novela “ El de las hazañas” d'a recientment feneixida Marta Castro, ciudarrealenya; asinas como Roberto García Peñuelas, autor d'o cómic. Relato biografico, y extenso, pus iste personache tenió una vida anodinament loncheva, 80 anyos; tractando-se d'os tiempos que charramos (1451-1531) y d'o suyo oficio, hombre d'armas a o servicio d'a Corona de Castiella en una epoca tant convulsa como estió a fin d'a Edat Meya y l'inicio d'a Edat Moderna. Prochecto muit ambicioso, as ilustracions son de gran calidat, encara que tal vegada se chite de menos un poquet de dinamismo; igual que con l'adaptación d'o texto. Pero ye lochico, ya que ye un periodo de tiempo muit extenso y plagau de sucesos (Prene de Granada, Conquiesta d'America, l'Imperio de Carlos V). Sí se chita de menos, a lo menos pa yo, un minimo comentario biografico, tanto d'a periodista Marta Castro, como de l'autor d'o cómic, Roberto García. Por o de demás, muit recomendable. (5:15)Lo que hace el dinero--------GRB (1:36) Pero, qui estió? Fillo de Rodrigo Pérez d'o Pulgar y Poblete, y de Constanza García Osorio y Cárdenas, Hernán Pérez d'o Pulgar yera parient proximo d'Alonso de Cárdenas, maestre de Santiago, y de Gutierre de Cárdenas, comendador mayor de León. Fació as suyas primeras armas en a guerra con Portugal, an se distinguió de tal traza que estió nombrau “contínuo” d'a casa real. Plegó a Alhama o 26 d'agosto de 1482, estando alcaide y capitán d'a ciudat o suyo tío Luis Osorio, bispe de Jaén. Nombrau contador por o rei Fernando, s'ocupó de la alza d'a plaza. Responsable d'o reparo y conservación d'os muros y barzadas, tamién s'ocupó de pagar as soldatas d'o guarnimiento y de provedir a o suyo fornimiento. No por ixo deixaba de participar en as incursions que se feban a tierra de moros y, si caleba, iba a la Corte pa informar sobre as necesidatz d´Alhama. En chulio de 1483, estando en o plano de Cantaril, entre Archidona y Loja, l´espanto s'apoderó d'os trachineros y o suyo escolta a o columbrar a buega y querioron dar marcha dezaga y tornar a Antequera. En primeras con parolas y dimpués a lanzadas, Pulgar los convenció pa que seguisen y plegar a Alhama con as provisions. Iñigo López de Mendoza, conde de Tendilla y nuevo alcaide d'a plaza, heba procediu por comisión d'a reina Isabel, a repartir casas y faciendas en Alhama y o suyo termin a totz aquells pobladors que acceptasen residir en a ciudat quatro anyos seguius. O contador Pérez d'o Pulgar estió un d'os quals manifestó a suya intención d´avecindarse en Alhama y, en ficacio a la calidat d'os servicios que veniba amprando, se le dio una ficienda de quantía muit superior a las qualas se repartiban entre atros fidalgos. Pulgar continó con as suyas labors habituals como contador baixo o mandato de Gutierre de Padilla, que heba estau nombrau alcaide d´Alhama, prenendo parte en as distintas interpresas enrestidas por iste. O rei Fernando metió barzo a Loja o 13 de mayo de 1486. Tretze días mas tarde Pulgar, incorporau a l'Exercito Real, partiba a o frent de quince escuders y sixanta chornalers pa prener a fortaleza d'o Salar, a l´este de Loja. Aconsiguió por meyo d'un enganyo que o guarnimiento granadín salise a peliar en campo ubierto y, dimpués de redotar-la, en a confusión d'a retirada se ficoron totz, cristians y musulmans en l'interior d'a fortaleza. O 30 de mayo, dimpués d'a rendición de Loja. Pulgar recibió una vecindad d'as millors en ista ciudat, asinas como a tenencia d'o Salar, que guarnió con os suyos propios meyos. Entre que l'Exercito castellán sitiaba Baza, partidas de chinetz y chornalers saliban d'os reals de vegada en quan a correr as tierras vecinas en busca de provisions. O 16 d'agosto de 1489 Pulgar salió con un grupo que iba a entrar a talega bells lugarons proximos a Guadix. A incursión se desembolicó sin problemas dica que, indo de tornada, con as suyas presas, os expedicionarios estioron acazaus y aconseguius por moros de Guadix y d'a comarca d'o Cenete, que os aventachaban en numero. O desanimo fació esportillón en a tropa cristiana, que os suyos caudillos charroron de fuyir a o galope, deixando a os chornalers a mercé de l'enemigo. Alavez Pérez d'o Pulgar, animó a os suyos companyers a resistir y, dimpués d'haber ligau a o suyo lanza una toca de lienzo a modo d'amuestra, encabezó una furiosa carga contra os musulmans que concluyó con la redota d'istos, fendo-se un gran numero de prisioners, entre ells once alcaides de senglas fortalezas d'o Cenete. A l'atro'l día, o rei Fernando armaba caballero a Pulgar y o duque d'Escalona le calzaba as espuelas doradas, actuando como que patrins Antonio de la Cueva y Francisco de Bazán. Tres meses dimpués, una vegada rendita Baza, o Monarca autorizó a Pulgar a levar un escudo d'armas an figurasen “un león y una toca por vandera en una lança y onçe castillos al género”. En o verano de 1490 Boabdil atacaba Salobreña en un intento d'asegurar-se una salida a o mar. Os vecins mudeixars le ubrioron as puertas d'a villa, mientres que o guarnimiento cristiano se feba fuerte en l´alcazaba sin minchar ni augua. Os refuerzos que plegoron por mar dende Málaga y Vélez Málaga, se limitoron a ocupar un islote proximo dende o qual emprenyaban a os sitiadors. Dica que l´alcaide d'o Salar aconsiguió ficar por un ventano setanta hombres en o castiello de Salobreña. Dimpués de devantar l´animo d'os sitiaus con un discurso simple y persuasivo, Pulgar aconsiguió desmoralizar a l´adversario fendo-le creyer que contaban con augua y provisions en abundancia. Seguntes o cronista Hernando d'o Pulgar, fació penchar dende l´adarve un cantaro d'augua y una taza de plata pa que podesen beber d'ella. Amás, Boabdil sabió que o rei Fernando veniba dende Córdoba a marchas forzadas y con a intención de tallar-le a retirada en a val de Lecrín, por o que ordenó devantar l'asedio y tornar a Granada. A fins de 1490, estando en Alhama, fació voto de dentrar en Granada a prener posesión d'a mezquita mayor pa ilesia y, de paso, apegar fuego a l´alcaicería. Con ixe proposito, fació trayer un bercamino an escribió l'Au María con atras oracions y, en a parte inferior, cómo, pa quí y por quí preneba posesión d'a mezquita. A nueit d'o 17 d'aviento saliba d´Alhama con quince escuders, plegando a Granada a la una d'a maitinada d'o día siguient. Dentroron en a ciudat por o punto d'a muralla baixo o qual pasaba o Darro y remontoron o curso d'o río dica o puent d'os Pelaires. Allí se quedoron nueu escuders alzando os caballos, mientres que os seis restantz —entre ells un renegau musulmán que feba as funcions de guía—, endrezaus por Pulgar, s'encaminoron por a ribera dica plegar a o Zacatín y, por o callizo d'o Tinte, salioron dreitos a la puerta prencipal d'a mezquita. Una vegada allí, y fincaus totz de chenullos, Hernán Pérez d'o Pulgar clavó o bercamino en a puerta. Pero en estar sorprendius por a ronda, renuncioron a pretar-le fuego a l´alcaicería y escaporon d'a ciudat por o mesmo camín que heban veniu. O 30 d'aviento de 1490 os Reis prometeban dar casas y tierras en Granada, una vegada conquerida, a totz y cadagún d'os escuders que heban colaborau. No consta documentalment que Pulgar asistise a o barzo de Granada y prenese parte en a batalla d'a Zubia. Tampoco que intervenise en as negociacions pa la entrega d'a ciudat, como que s'ha escrito bella vegada. Ni sisquiera plegó a recibir as faciendas que os Reis prometioron dar-le en a vega granadina. Mas encara. As necesidatz cheneradas por a repoblación d´Alhama facioron que os monarcas le reclamasen as ciento cinquanta yugadas que l´heban atorgau un decenio dinantes pa repartir-las entre atros vecins, con a promesa que le darían o que pedise en equivalencia por os predios perdius. En un documento sinyau por os monarcas en Medina d'o Campo, o 9 d'abril de 1494, salió a relucir que l´alcaide d'o Salar pediba a cambeo totz os molins sitos en a ciudat de Tremecén y o suyo Reino o día que se conquerisen aquellas tierras, a o que accedioron gustosos os Reis. En l'hibierno de 1500 Hernán Pérez d'o Pulgar protagonizaba o suyo zaguer feito d'armas. Habendo-se sublevau os mudeixars d'a Alpujarra y a val de Lecrín a resultas d'os incidentz acayeixius en l´Albaicín de Granada, a fins de 1499, l'antigo alcaide marchó con a suya chent a safocar a rechirada d'a alquería de Mondújar. Y l'aconsiguió, en dar muerte personalment a l ´alguacil local a la vista de toda a población. Dimpués d'iste breu episodio belico Pérez d'o Pulgar, que yera a punto de complir sixanta anyos, se retiró a la ciudat de Loja, d'a quala no tardaría en estar rechidor. En 1506 moriba a suya primera esposa, Francisca Montes d'Isla, con a quala tenió una filla, María, que casó con o rechidor granadino Rodrigo de Bazán. O 2 d'abril de 1508 Pulgar contrayió segundas nuncias con a sevillana Elvira de Sandoval, viuda d'o caballero genovés Marco Catanio, que teneba tierras en l´Aljarafe y aportó una dote de quasi un millón y meyo de maravedíes. Fruito d'iste matrimonio estió Fernando Pérez d'o Pulgar y Sandoval. Os biografos d'Hernán Pérez d'o Pulgar coinciden en afirmar que yera un escritor prolifico, si bien ye muit poco o que se conserva d'a suya producción: qualques cartas y una breu cronica sobre o Gran Capitán.O Breu parte estió escrito en 1526 a petición de Carlos V. Publicau en Sevilla a l'anyo siguient, y ye considerau en l'actualidat como que una obreta interesant que da cuenta d'a choventut de Gonzalo Fernández de Córdoba, tracta con bella extensión a Guerra de Granada y resume, en cambeo, as campanyas d'Italia, tornando a detallar dende o torno d'o Gran Capitán a Espanya dica a suya muerte en Loja. Coplas a la muerte de su padre-----------Paco Ibáñez En 1509, estando Pedro Navarro a punto de partir pa la conquiesta d'Orán, Pulgar le remitió una carta an volaba a suya saber y experiencia d'a guerra fronteriza, recomendando-le que levase con ell totz os adalitz y “hombres d'o campo”, veteranos d'a guerra de Granada, que podese reunir. Siet anyos mas tarde, con motivo d'a sublevación de Málaga contra l´almirant de Castiella, o cardenal Cisneros ninvió a Antonio de la Cueva pa que castigase a os rebeldes, y le pidió que s'unise a la expedición, pero iste se negó. En una carta escrita en El Salar, o 22 de setiembre de 1516,Pulgar s'amostró partidario de sentir as queixas d'os malaguenyos y remeyar os abusos que heban estau obchecto, deixando a fueras d'o prestichio de l'autoridat sin necesidat de recorrer a la fuerza. Coincidindo con a estancia de Carlos V en Granada, o 26 de setiembre de 1526 Hernán Pérez d'o Pulgar y a suya esposa yeran facultaus por o Rei-Emperador pa que podesen fundar mayorazgo d'o Salar y atro cabal a favor d'o suyo fillo. Tres días dimpués, o Soberano ordenaba a o deán y Cabildo catedralicios que fesen efectiva a promesa formulada por os suyos reals güelos, concedendo a Pulgar un puesto pa enterramiento en a ilesia mayor “pus fuo o primer que prenió posesión della”. O 9 d'octubre de 1526 o Cabildo autorizaba a construcción d'una capiella en un punto situau entre a Capiella Real y a ilesia d'o Sagrario, o mesmo an heba estau a puerta d'a mezquita. Elvira de Sandoval murió o 22 de setiembre de 1528. A l'anyo siguient Pulgar fundaba mayorazgo dictando en persona todas as clausulas d'a institución. Una d'ellas fa referencia a os molins de Tremecén: caso que ista ciudat norteafricana estase conquerida y no se fese efectiva a mercé, Pulgar disposó que le pedisen a l'Emperador a equivalencia d'as ciento cinquanta yugadas que le heban sacau en Alhama. Por zaguer, vinculó tot quanto poseyeba en El Salar y Loja a favor d'o suyo fillo Fernando Pérez d'o Pulgar y Sandoval. Recientment complius os setanta y ueito anyos Pulgar se casó por tercera vegada, en Loja, con Elvira Pérez de El Arca, d'a quala no tenió succesión. O 12 d'agosto de 1531 feneixió en aquella ciudat, tresladando-se as suyas restas a Granada pa recibir fuesa en a Seu. O suyo fillo intentó sin exito mercar a churisdicción sobre O Salar en 1559. Estió un d'os suyos descendents qui l'aconsiguió en 1683, recibindo o titol de marqués de El Salar a o cabo d'un decenio. En 1834 o escritor Francisco Martínez d'a Rosa le fació protagonista d'a suya novela historica Hernán Pérez de El Pulgar, el de las Hazañas. Lupercio lo bandolero----------------------------Grupo Val d´Echo (5:58) Mariano José de Larra Revista Espanyola, Periodico Dedicau a la Reina Ntra. Sra., n.º 176, 30 de marzo de 1834, Madrit. Entre os muitos y grieus compromisos que rodeyan por tot arreu a o periodista, y a o costau d'o risgo d'escribir, sin querer, o que no piensa, u de no pensar proument o que escribe; a la par d'o percance d'ir mal expresadas u d'estar mal entendidas u interpretadas as suyas frases, d'estar responsable d'o que atros escriben, y de veyer-se esclau d'a libertat d'os suyos conciudadans, que ell mesmo acaso fundase y constituise, podese campear como gran entre os mayors o compromiso d'haber de criticar imparcial y concenzudament a obra literaria d'un ministro. No porque no pueda un ministro escribir una obra buena, sino precisament por lo mesmo que puede escribir-la; l´elochio que endrezau a un particular amaneixe imparcial y cheneroso en a boca d'o critico, encaminau a una Excelencia prene ent'a opinión publica quasi siempre o gusto de afalago y adulación, por chusto y mereixiu que en o fondo sía. Cal, pus, que o periodista tienga a grandeza de animo suficient pa arrostrar la raya d´emponderador, quan quiere a suya mala suerte que se reunan en un hombre solament o poder y o merito. Isto, felizment, no succede totz os días. Caminar-se desenterrencando, por unatra parte, defectos u muit lieus u imachinaus, solament pa granchear-se opinión de fuerte y d´arriscau, sería una chiqueza indigna de qui abrigase un corazón noble y cheneroso. Mesos nusatros en tant duro trance, prenemos o solo partiu que pareixe sinyalar-nos o nuestro caracter independient; y nos limitamos a asegurar con franqueza que si podese pesar-nos bella vegada que o sinyor don Francisco Martínez d'a Rosa ocupase l'alto puesto en que le han colocau as esperanzas d'os espanyols, sería en ista ocasión en que queresenos trebutar nuestra emponderación y respecto a l'hombre de letras con toda independencia de l'hombre d'Estau. Tiempo feba ya que asperabanos bell fruito d'a pluma d'o sinyor Martínez d'a Rosa os que d'asperar vivimos, y os que ya hemos preso gusto a os partz d'o suyo buen enchenio. A obra que publica en o día no ye acaso a mas important que d'ell podebanos asperar; ye un simple esbrusallo historico d'a vida d'Hernán Pérez d'o Pulgar, un d'os heroes con que s'honra Espanya, seguntes a mesma expresión de l'autor; ye sin dembargo en o suyo chenero un apreciablismo treballo. Gran servicio fa a la suya patria indubdablement l'hombre estudioso que, desenterrencando en as antigas cronicas y leyendas os grans feitos con que la ilustroron os suyos fillos, los ofreix como modelos a la cheneración present y a las venideras. Don Francisco Martínez d'a Rosa, tant chustament aficionau a las cosetas de Granada, no podeba menos d'investigar con dilichencia os feitos de Pulgar, por a suya naturaleza enlazaus con a historia d'aquella ciudat. A claridat, l'orden y gradación d'os feitos, a narración sencilla, elegant y no pocas vegadas ramiada, y aquellas reflexions politicas u morals que gosan naixer tant naturalment a vegadas d'a mesma relación d'os feitos baixo a pluma d'o historiador, colocan iste esbrusallo historico entre lo millor que poseyemos en iste chenero. No luz en ell a enerchica concisión de Tacito, ni a profunda filosofía de Plutarco; pero puede rivalizar o suyo estilo con lo millor d'o nuestro Sieglo d'Oro. Tant cierta ye ista proposición que, en leyer Hernán Pérez d'o Pulgar, hemos creito mas d'una vegada tener entre mans un libro desenterrencau d'aquella epoca. No faltará qui rayará iste cudiau, ista escoscada imitación d'o luengache de Solís y de Mariana, como que una extremada afectación de purismo; no faltará qui clame a la obra entera un arcaísmo; no faltará qui creya, acaso con razón, que se descubre o artificio que en tant escrupuloso remedo ha habiu d'emplegar o suyo autor, nusatros nos contentaremos con indicar que, a o nuestro feble entender, as luengas siguen la marcha d'os progresos y d'as ideyas; que pensar fixar-las en un punto dau, a fuer d'escribir castizo, ye intentar imposibles; que ye imposible charrar en o día o luengache de Cervantes, y que tot o treballo que en tant laborioso quefer s'invierta solament podrá perchudicar a la marcha y a l'efecto cheneral d'a obra que s'escriba. D'aquí naixca acaso que o sinyor Martínez, en qui por atros escritos conoixemos una alma inclinada de suyo a l'entusiasmo y una imachinación poetica, no se deixa arrebatar d'un ranque solament de calor y patriotismo, ell, tant ardient y patriotico en describir os feitos grandiosos y fetas singulars d'o suyo heroe; ni aquella mesma Granada, d'ell tant quiesta y privilechiada, pro a inflamar o suyo acompasau y monotono estilo antiquau. A estorbadura que en a suya traza d'escribir s'heba imposau ha estau ocasión tal vegada que se trobe en a obra iste vicio. L´esbrusallo historico pareixerá en a nuestra biblioteca moderna o que Pompeya y Herculano en a Italia d'o día. Por o de demás chita-se bien de veyer quánta sía a erudición d'o sinyor Martínez, en advertir que implen dos terceras partes d'o prengo las notas y apendices con que ha creito haber d'autorizar as increyibles fetas de Pulgar. En iste punto forza ye respectar a escrupulosa y exquisita erudición d'a suya Excelencia. Nusatros no concluiremos iste chudicio critico sin invidiár-se-la, y sin dar-le o parabién por o suyo esbrusallo historico, que alternará, en o nuestro entender, dignament con os suyos escritos anteriors. Aut agere scribenda, aut legenda scribere, deciba un celebre romano: «u fer cosetas dignas d'estar escritas, u escribir cosetas dignas d'estar leitas». Ya que no podemos estar Hernando d'o Pulgar, queresenos estar o suyo historiador. Revista Espanyola, n.º 176, 30 de marzo de 1834. Sinyau: Fígaro. Y bien, agora tos voi a explicar cómo fer unas rosquillas fritas cannabicas: Ingredientz: 2 uegos u 1/4 de litro de leit animal u de soya, a trigar. 3 ganchas soperas de zucre 4 cucharadas soperas de aceite cannábico u 50 gramos de manteca u margarina cannabica. U metat y metat. 1 sobre de levadura a ralladura d'un limón Farina. Se baten os uegos, u a leit, y o zucre dica elevar a masa, y alavez s'adhibe o limón, a levadura y o aceite u manteca. Seguimos batendo. Imos adhibindo farina dica aconseguir una masa espesa, pro pa moldiar. Calentamos abundant aceite, no guaire calient. Nos aduyamos pa fer as rosquillas untando-nos bien as mans en farina. Las metemos en aceite, y una vegada fritas, qui quiera puetz espolvaraziar con zucre. I love you Mary Jane-------Cypress Hill&Sonic Youth (3:52) Bueno, y dica aquí ista gambada de hue, nos veyemos si quiers o proximo mierques, y recuerda que, en o suenio d'o soniador, o soniau dispertó. Nos veyemos, y si has d'ir, ves-ne; pero si no quiers, no vaigas, nena, por favor Baby Please don´t go-------Brownie McGhee& Sonny Terry (3:14

As fetas d´Hernán

As fetas d´Hernán

Dentrada: La calle 12----New Orleans Banjo Band (2:25) Mosica de fondo: El Agua de la Alhambra---Eduardo Paniagua & L'Arabí Trío Buen día, hue mierques 22 d'abril de 2020, vispra d'a commemoración d'o asasinato d'o Dragón a mans de Jorge l´Ubícuo...empecipia O Suenio d'o Dragón. Dende Radio la Granja, a Radio d'a Canal de Zaragoza, ciudat prisión, en o 102.1 d'a fm ...35 anyos alimentando a o Dragón… Yo soi Jose Dragón y te voi a acompanyar cada mierques d'11 a 12, en ista gambada por o mío paúl. Si quiers participar y acompanyar-me, puetz fer-lo d'as siguients trazas: A primera, clamando en directo a o programa, pa ixo has de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….nueu siet seis tres seis ueito ueito nueu quatro. Tamién puetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….Hashtag OSD seis ueito nueu nueu ueito zero seis dos siet. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso de antemán pa traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandes. Si, por o que sía, no puetz escuitar a fm, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye hache te te pe dos barras inclinadas radiolagranja (tot chunto y en minuscla) punto caster punto fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda; existe una pachina de Facebook tamién, O suenio d´o Dragón. Bueno, y imos a veyer qué tenemos por aquí..pasa, no te quedes en a puerta, ya sabes que yes en a tuya casa... Bajo la tormenta------Los Drunken Cowboys (4:02) L'atra tarde estié buscando-te por tot o paúl. Conscient d'a tuya ausencia, encara asinas, lo recorrié d'alto abaixo buscando a tuya riseta pa guarecerme d'a plevida; le pregunté a la uembra de Peter Pan, pero no t'heba visto, seguiba asperando a que tornase a replegar-lo, pero os días pasan y Peter no ha tornau No enduraba mas, asinas que decidié ir-me a dar una tornada d'incognito por ciudat prisión; dengún puede veyer-me si yo no quiero, quan soi un Dragón. Veyié parques precintaus, carreras vuedas, funcionarios armaus desfilando, como majorettes, a o son d'os aplausos de marionetas exiliadas en as suyas propias terrazas. En una cantonada, heban aturau a l´Arco Sant Chuan por salir a deshora y le heban obligau a vestir con menos colors… Un poquet mas abance podié veyer cómo a solidaridat vecinal s'acumulaba en pudencas bolsas arredol de contenedors an repuyan día a día as suyas consciencias; creyié sentir-te cantar, me pareixió veyer os tuyos uellos claros en doblar una cantonada, pero solament yeran as luces y sirenas d'os funcionarios de l´alza, reconvertius en funcionarios de prisions. Militars en as carreras encorralaban a virus quasi invisibles, y os acotolaban a canyonazos d'hipocresía; entremistanto, os estancos seguiban ubiertos, porque a chent no ha de salir a la carrera, de no estar que sía pa esviellar a suya ración de vereno, a un modico pre. A Luna no heba puesto salir, le heban tallau a luz d'o Sol M'amané dica o concello de Ciudat Prisión...ha d'estar o solo circo a o que no le creixen os nanos; lo solo que podemos asperar ye que, gracias a l´enzarrona, no puedan tornar a pasar por a puerta d'as suyas casas pa salir a la carrera y reprener os suyos treballos, agora sí completament contrimostrau, absolutament prescindibles. No por brenca, sino porque totz sabemos que, quan a chusticia ye muit delgada, os ladrons son muit gordos, y con un poquet de suerte no podrán tornar a salir a la carrera. Sortié una sucursal de desahucios a familias en an se recautaba solidariament leit pa os mas amenestius. Belún chiló dende una balconada: Nos sacan a casa y nos dan un cartón de leit...si a lo menos estase vin… No i hai risas, ya no; las afusiloron anueit y no s'emprenyoron ni en enronar-las en una marguin. Torno caminando, a bonico, dica o mío paúl y m'aseguro de zarrar bien a puerta en dentrar; Pensé que hebas amortau a luz, dimpués d'iluminar a mía vida, me prenié una copa con a uembra de Peter Pan y me die cuenta que a luz sigue encendida si a tuya mirada se cruza con a mía; y namás quiero que m´abraces Abrázame---------------Dr. Deseo Roberto García/ Marta Castro. Hernán Pérez del Pulgar, el de las hazañas. Editorial Serendipia. Hue ha veniu a visitar-nos iste tebeo dende Ciudad Real, adaptación d'a novela “ El de las hazañas” d'a recientment feneixida Marta Castro, ciudarrealenya; asinas como Roberto García Peñuelas, autor d'o cómic. Relato biografico, y extenso, pus iste personache tenió una vida anodinament loncheva, 80 anyos; tractando-se d'os tiempos que charramos (1451-1531) y d'o suyo oficio, hombre d'armas a o servicio d'a Corona de Castiella en una epoca tant convulsa como estió a fin d'a Edat Meya y l'inicio d'a Edat Moderna. Prochecto muit ambicioso, as ilustracions son de gran calidat, encara que tal vegada se chite de menos un poquet de dinamismo; igual que con l'adaptación d'o texto. Pero ye lochico, ya que ye un periodo de tiempo muit extenso y plagau de sucesos (Prene de Granada, Conquiesta d'America, l'Imperio de Carlos V). Sí se chita de menos, a lo menos pa yo, un minimo comentario biografico, tanto d'a periodista Marta Castro, como de l'autor d'o cómic, Roberto García. Por o de demás, muit recomendable. (5:15)Lo que hace el dinero--------GRB (1:36) Pero, qui estió? Fillo de Rodrigo Pérez d'o Pulgar y Poblete, y de Constanza García Osorio y Cárdenas, Hernán Pérez d'o Pulgar yera parient proximo d'Alonso de Cárdenas, maestre de Santiago, y de Gutierre de Cárdenas, comendador mayor de León. Fació as suyas primeras armas en a guerra con Portugal, an se distinguió de tal traza que estió nombrau “contínuo” d'a casa real. Plegó a Alhama o 26 d'agosto de 1482, estando alcaide y capitán d'a ciudat o suyo tío Luis Osorio, bispe de Jaén. Nombrau contador por o rei Fernando, s'ocupó de la alza d'a plaza. Responsable d'o reparo y conservación d'os muros y barzadas, tamién s'ocupó de pagar as soldatas d'o guarnimiento y de provedir a o suyo fornimiento. No por ixo deixaba de participar en as incursions que se feban a tierra de moros y, si caleba, iba a la Corte pa informar sobre as necesidatz d´Alhama. En chulio de 1483, estando en o plano de Cantaril, entre Archidona y Loja, l´espanto s'apoderó d'os trachineros y o suyo escolta a o columbrar a buega y querioron dar marcha dezaga y tornar a Antequera. En primeras con parolas y dimpués a lanzadas, Pulgar los convenció pa que seguisen y plegar a Alhama con as provisions. Iñigo López de Mendoza, conde de Tendilla y nuevo alcaide d'a plaza, heba procediu por comisión d'a reina Isabel, a repartir casas y faciendas en Alhama y o suyo termin a totz aquells pobladors que acceptasen residir en a ciudat quatro anyos seguius. O contador Pérez d'o Pulgar estió un d'os quals manifestó a suya intención d´avecindarse en Alhama y, en ficacio a la calidat d'os servicios que veniba amprando, se le dio una ficienda de quantía muit superior a las qualas se repartiban entre atros fidalgos. Pulgar continó con as suyas labors habituals como contador baixo o mandato de Gutierre de Padilla, que heba estau nombrau alcaide d´Alhama, prenendo parte en as distintas interpresas enrestidas por iste. O rei Fernando metió barzo a Loja o 13 de mayo de 1486. Tretze días mas tarde Pulgar, incorporau a l'Exercito Real, partiba a o frent de quince escuders y sixanta chornalers pa prener a fortaleza d'o Salar, a l´este de Loja. Aconsiguió por meyo d'un enganyo que o guarnimiento granadín salise a peliar en campo ubierto y, dimpués de redotar-la, en a confusión d'a retirada se ficoron totz, cristians y musulmans en l'interior d'a fortaleza. O 30 de mayo, dimpués d'a rendición de Loja. Pulgar recibió una vecindad d'as millors en ista ciudat, asinas como a tenencia d'o Salar, que guarnió con os suyos propios meyos. Entre que l'Exercito castellán sitiaba Baza, partidas de chinetz y chornalers saliban d'os reals de vegada en quan a correr as tierras vecinas en busca de provisions. O 16 d'agosto de 1489 Pulgar salió con un grupo que iba a entrar a talega bells lugarons proximos a Guadix. A incursión se desembolicó sin problemas dica que, indo de tornada, con as suyas presas, os expedicionarios estioron acazaus y aconseguius por moros de Guadix y d'a comarca d'o Cenete, que os aventachaban en numero. O desanimo fació esportillón en a tropa cristiana, que os suyos caudillos charroron de fuyir a o galope, deixando a os chornalers a mercé de l'enemigo. Alavez Pérez d'o Pulgar, animó a os suyos companyers a resistir y, dimpués d'haber ligau a o suyo lanza una toca de lienzo a modo d'amuestra, encabezó una furiosa carga contra os musulmans que concluyó con la redota d'istos, fendo-se un gran numero de prisioners, entre ells once alcaides de senglas fortalezas d'o Cenete. A l'atro'l día, o rei Fernando armaba caballero a Pulgar y o duque d'Escalona le calzaba as espuelas doradas, actuando como que patrins Antonio de la Cueva y Francisco de Bazán. Tres meses dimpués, una vegada rendita Baza, o Monarca autorizó a Pulgar a levar un escudo d'armas an figurasen “un león y una toca por vandera en una lança y onçe castillos al género”. En o verano de 1490 Boabdil atacaba Salobreña en un intento d'asegurar-se una salida a o mar. Os vecins mudeixars le ubrioron as puertas d'a villa, mientres que o guarnimiento cristiano se feba fuerte en l´alcazaba sin minchar ni augua. Os refuerzos que plegoron por mar dende Málaga y Vélez Málaga, se limitoron a ocupar un islote proximo dende o qual emprenyaban a os sitiadors. Dica que l´alcaide d'o Salar aconsiguió ficar por un ventano setanta hombres en o castiello de Salobreña. Dimpués de devantar l´animo d'os sitiaus con un discurso simple y persuasivo, Pulgar aconsiguió desmoralizar a l´adversario fendo-le creyer que contaban con augua y provisions en abundancia. Seguntes o cronista Hernando d'o Pulgar, fació penchar dende l´adarve un cantaro d'augua y una taza de plata pa que podesen beber d'ella. Amás, Boabdil sabió que o rei Fernando veniba dende Córdoba a marchas forzadas y con a intención de tallar-le a retirada en a val de Lecrín, por o que ordenó devantar l'asedio y tornar a Granada. A fins de 1490, estando en Alhama, fació voto de dentrar en Granada a prener posesión d'a mezquita mayor pa ilesia y, de paso, apegar fuego a l´alcaicería. Con ixe proposito, fació trayer un bercamino an escribió l'Au María con atras oracions y, en a parte inferior, cómo, pa quí y por quí preneba posesión d'a mezquita. A nueit d'o 17 d'aviento saliba d´Alhama con quince escuders, plegando a Granada a la una d'a maitinada d'o día siguient. Dentroron en a ciudat por o punto d'a muralla baixo o qual pasaba o Darro y remontoron o curso d'o río dica o puent d'os Pelaires. Allí se quedoron nueu escuders alzando os caballos, mientres que os seis restantz —entre ells un renegau musulmán que feba as funcions de guía—, endrezaus por Pulgar, s'encaminoron por a ribera dica plegar a o Zacatín y, por o callizo d'o Tinte, salioron dreitos a la puerta prencipal d'a mezquita. Una vegada allí, y fincaus totz de chenullos, Hernán Pérez d'o Pulgar clavó o bercamino en a puerta. Pero en estar sorprendius por a ronda, renuncioron a pretar-le fuego a l´alcaicería y escaporon d'a ciudat por o mesmo camín que heban veniu. O 30 d'aviento de 1490 os Reis prometeban dar casas y tierras en Granada, una vegada conquerida, a totz y cadagún d'os escuders que heban colaborau. No consta documentalment que Pulgar asistise a o barzo de Granada y prenese parte en a batalla d'a Zubia. Tampoco que intervenise en as negociacions pa la entrega d'a ciudat, como que s'ha escrito bella vegada. Ni sisquiera plegó a recibir as faciendas que os Reis prometioron dar-le en a vega granadina. Mas encara. As necesidatz cheneradas por a repoblación d´Alhama facioron que os monarcas le reclamasen as ciento cinquanta yugadas que l´heban atorgau un decenio dinantes pa repartir-las entre atros vecins, con a promesa que le darían o que pedise en equivalencia por os predios perdius. En un documento sinyau por os monarcas en Medina d'o Campo, o 9 d'abril de 1494, salió a relucir que l´alcaide d'o Salar pediba a cambeo totz os molins sitos en a ciudat de Tremecén y o suyo Reino o día que se conquerisen aquellas tierras, a o que accedioron gustosos os Reis. En l'hibierno de 1500 Hernán Pérez d'o Pulgar protagonizaba o suyo zaguer feito d'armas. Habendo-se sublevau os mudeixars d'a Alpujarra y a val de Lecrín a resultas d'os incidentz acayeixius en l´Albaicín de Granada, a fins de 1499, l'antigo alcaide marchó con a suya chent a safocar a rechirada d'a alquería de Mondújar. Y l'aconsiguió, en dar muerte personalment a l ´alguacil local a la vista de toda a población. Dimpués d'iste breu episodio belico Pérez d'o Pulgar, que yera a punto de complir sixanta anyos, se retiró a la ciudat de Loja, d'a quala no tardaría en estar rechidor. En 1506 moriba a suya primera esposa, Francisca Montes d'Isla, con a quala tenió una filla, María, que casó con o rechidor granadino Rodrigo de Bazán. O 2 d'abril de 1508 Pulgar contrayió segundas nuncias con a sevillana Elvira de Sandoval, viuda d'o caballero genovés Marco Catanio, que teneba tierras en l´Aljarafe y aportó una dote de quasi un millón y meyo de maravedíes. Fruito d'iste matrimonio estió Fernando Pérez d'o Pulgar y Sandoval. Os biografos d'Hernán Pérez d'o Pulgar coinciden en afirmar que yera un escritor prolifico, si bien ye muit poco o que se conserva d'a suya producción: qualques cartas y una breu cronica sobre o Gran Capitán.O Breu parte estió escrito en 1526 a petición de Carlos V. Publicau en Sevilla a l'anyo siguient, y ye considerau en l'actualidat como que una obreta interesant que da cuenta d'a choventut de Gonzalo Fernández de Córdoba, tracta con bella extensión a Guerra de Granada y resume, en cambeo, as campanyas d'Italia, tornando a detallar dende o torno d'o Gran Capitán a Espanya dica a suya muerte en Loja. Coplas a la muerte de su padre-----------Paco Ibáñez En 1509, estando Pedro Navarro a punto de partir pa la conquiesta d'Orán, Pulgar le remitió una carta an volaba a suya saber y experiencia d'a guerra fronteriza, recomendando-le que levase con ell totz os adalitz y “hombres d'o campo”, veteranos d'a guerra de Granada, que podese reunir. Siet anyos mas tarde, con motivo d'a sublevación de Málaga contra l´almirant de Castiella, o cardenal Cisneros ninvió a Antonio de la Cueva pa que castigase a os rebeldes, y le pidió que s'unise a la expedición, pero iste se negó. En una carta escrita en El Salar, o 22 de setiembre de 1516,Pulgar s'amostró partidario de sentir as queixas d'os malaguenyos y remeyar os abusos que heban estau obchecto, deixando a fueras d'o prestichio de l'autoridat sin necesidat de recorrer a la fuerza. Coincidindo con a estancia de Carlos V en Granada, o 26 de setiembre de 1526 Hernán Pérez d'o Pulgar y a suya esposa yeran facultaus por o Rei-Emperador pa que podesen fundar mayorazgo d'o Salar y atro cabal a favor d'o suyo fillo. Tres días dimpués, o Soberano ordenaba a o deán y Cabildo catedralicios que fesen efectiva a promesa formulada por os suyos reals güelos, concedendo a Pulgar un puesto pa enterramiento en a ilesia mayor “pus fuo o primer que prenió posesión della”. O 9 d'octubre de 1526 o Cabildo autorizaba a construcción d'una capiella en un punto situau entre a Capiella Real y a ilesia d'o Sagrario, o mesmo an heba estau a puerta d'a mezquita. Elvira de Sandoval murió o 22 de setiembre de 1528. A l'anyo siguient Pulgar fundaba mayorazgo dictando en persona todas as clausulas d'a institución. Una d'ellas fa referencia a os molins de Tremecén: caso que ista ciudat norteafricana estase conquerida y no se fese efectiva a mercé, Pulgar disposó que le pedisen a l'Emperador a equivalencia d'as ciento cinquanta yugadas que le heban sacau en Alhama. Por zaguer, vinculó tot quanto poseyeba en El Salar y Loja a favor d'o suyo fillo Fernando Pérez d'o Pulgar y Sandoval. Recientment complius os setanta y ueito anyos Pulgar se casó por tercera vegada, en Loja, con Elvira Pérez de El Arca, d'a quala no tenió succesión. O 12 d'agosto de 1531 feneixió en aquella ciudat, tresladando-se as suyas restas a Granada pa recibir fuesa en a Seu. O suyo fillo intentó sin exito mercar a churisdicción sobre O Salar en 1559. Estió un d'os suyos descendents qui l'aconsiguió en 1683, recibindo o titol de marqués de El Salar a o cabo d'un decenio. En 1834 o escritor Francisco Martínez d'a Rosa le fació protagonista d'a suya novela historica Hernán Pérez de El Pulgar, el de las Hazañas. Lupercio lo bandolero----------------------------Grupo Val d´Echo (5:58) Mariano José de Larra Revista Espanyola, Periodico Dedicau a la Reina Ntra. Sra., n.º 176, 30 de marzo de 1834, Madrit. Entre os muitos y grieus compromisos que rodeyan por tot arreu a o periodista, y a o costau d'o risgo d'escribir, sin querer, o que no piensa, u de no pensar proument o que escribe; a la par d'o percance d'ir mal expresadas u d'estar mal entendidas u interpretadas as suyas frases, d'estar responsable d'o que atros escriben, y de veyer-se esclau d'a libertat d'os suyos conciudadans, que ell mesmo acaso fundase y constituise, podese campear como gran entre os mayors o compromiso d'haber de criticar imparcial y concenzudament a obra literaria d'un ministro. No porque no pueda un ministro escribir una obra buena, sino precisament por lo mesmo que puede escribir-la; l´elochio que endrezau a un particular amaneixe imparcial y cheneroso en a boca d'o critico, encaminau a una Excelencia prene ent'a opinión publica quasi siempre o gusto de afalago y adulación, por chusto y mereixiu que en o fondo sía. Cal, pus, que o periodista tienga a grandeza de animo suficient pa arrostrar la raya d´emponderador, quan quiere a suya mala suerte que se reunan en un hombre solament o poder y o merito. Isto, felizment, no succede totz os días. Caminar-se desenterrencando, por unatra parte, defectos u muit lieus u imachinaus, solament pa granchear-se opinión de fuerte y d´arriscau, sería una chiqueza indigna de qui abrigase un corazón noble y cheneroso. Mesos nusatros en tant duro trance, prenemos o solo partiu que pareixe sinyalar-nos o nuestro caracter independient; y nos limitamos a asegurar con franqueza que si podese pesar-nos bella vegada que o sinyor don Francisco Martínez d'a Rosa ocupase l'alto puesto en que le han colocau as esperanzas d'os espanyols, sería en ista ocasión en que queresenos trebutar nuestra emponderación y respecto a l'hombre de letras con toda independencia de l'hombre d'Estau. Tiempo feba ya que asperabanos bell fruito d'a pluma d'o sinyor Martínez d'a Rosa os que d'asperar vivimos, y os que ya hemos preso gusto a os partz d'o suyo buen enchenio. A obra que publica en o día no ye acaso a mas important que d'ell podebanos asperar; ye un simple esbrusallo historico d'a vida d'Hernán Pérez d'o Pulgar, un d'os heroes con que s'honra Espanya, seguntes a mesma expresión de l'autor; ye sin dembargo en o suyo chenero un apreciablismo treballo. Gran servicio fa a la suya patria indubdablement l'hombre estudioso que, desenterrencando en as antigas cronicas y leyendas os grans feitos con que la ilustroron os suyos fillos, los ofreix como modelos a la cheneración present y a las venideras. Don Francisco Martínez d'a Rosa, tant chustament aficionau a las cosetas de Granada, no podeba menos d'investigar con dilichencia os feitos de Pulgar, por a suya naturaleza enlazaus con a historia d'aquella ciudat. A claridat, l'orden y gradación d'os feitos, a narración sencilla, elegant y no pocas vegadas ramiada, y aquellas reflexions politicas u morals que gosan naixer tant naturalment a vegadas d'a mesma relación d'os feitos baixo a pluma d'o historiador, colocan iste esbrusallo historico entre lo millor que poseyemos en iste chenero. No luz en ell a enerchica concisión de Tacito, ni a profunda filosofía de Plutarco; pero puede rivalizar o suyo estilo con lo millor d'o nuestro Sieglo d'Oro. Tant cierta ye ista proposición que, en leyer Hernán Pérez d'o Pulgar, hemos creito mas d'una vegada tener entre mans un libro desenterrencau d'aquella epoca. No faltará qui rayará iste cudiau, ista escoscada imitación d'o luengache de Solís y de Mariana, como que una extremada afectación de purismo; no faltará qui clame a la obra entera un arcaísmo; no faltará qui creya, acaso con razón, que se descubre o artificio que en tant escrupuloso remedo ha habiu d'emplegar o suyo autor, nusatros nos contentaremos con indicar que, a o nuestro feble entender, as luengas siguen la marcha d'os progresos y d'as ideyas; que pensar fixar-las en un punto dau, a fuer d'escribir castizo, ye intentar imposibles; que ye imposible charrar en o día o luengache de Cervantes, y que tot o treballo que en tant laborioso quefer s'invierta solament podrá perchudicar a la marcha y a l'efecto cheneral d'a obra que s'escriba. D'aquí naixca acaso que o sinyor Martínez, en qui por atros escritos conoixemos una alma inclinada de suyo a l'entusiasmo y una imachinación poetica, no se deixa arrebatar d'un ranque solament de calor y patriotismo, ell, tant ardient y patriotico en describir os feitos grandiosos y fetas singulars d'o suyo heroe; ni aquella mesma Granada, d'ell tant quiesta y privilechiada, pro a inflamar o suyo acompasau y monotono estilo antiquau. A estorbadura que en a suya traza d'escribir s'heba imposau ha estau ocasión tal vegada que se trobe en a obra iste vicio. L´esbrusallo historico pareixerá en a nuestra biblioteca moderna o que Pompeya y Herculano en a Italia d'o día. Por o de demás chita-se bien de veyer quánta sía a erudición d'o sinyor Martínez, en advertir que implen dos terceras partes d'o prengo las notas y apendices con que ha creito haber d'autorizar as increyibles fetas de Pulgar. En iste punto forza ye respectar a escrupulosa y exquisita erudición d'a suya Excelencia. Nusatros no concluiremos iste chudicio critico sin invidiár-se-la, y sin dar-le o parabién por o suyo esbrusallo historico, que alternará, en o nuestro entender, dignament con os suyos escritos anteriors. Aut agere scribenda, aut legenda scribere, deciba un celebre romano: «u fer cosetas dignas d'estar escritas, u escribir cosetas dignas d'estar leitas». Ya que no podemos estar Hernando d'o Pulgar, queresenos estar o suyo historiador. Revista Espanyola, n.º 176, 30 de marzo de 1834. Sinyau: Fígaro. Y bien, agora tos voi a explicar cómo fer unas rosquillas fritas cannabicas: Ingredientz: 2 uegos u 1/4 de litro de leit animal u de soya, a trigar. 3 ganchas soperas de zucre 4 cucharadas soperas de aceite cannábico u 50 gramos de manteca u margarina cannabica. U metat y metat. 1 sobre de levadura a ralladura d'un limón Farina. Se baten os uegos, u a leit, y o zucre dica elevar a masa, y alavez s'adhibe o limón, a levadura y o aceite u manteca. Seguimos batendo. Imos adhibindo farina dica aconseguir una masa espesa, pro pa moldiar. Calentamos abundant aceite, no guaire calient. Nos aduyamos pa fer as rosquillas untando-nos bien as mans en farina. Las metemos en aceite, y una vegada fritas, qui quiera puetz espolvaraziar con zucre. I love you Mary Jane-------Cypress Hill&Sonic Youth (3:52) Bueno, y dica aquí ista gambada de hue, nos veyemos si quiers o proximo mierques, y recuerda que, en o suenio d'o soniador, o soniau dispertó. Nos veyemos, y si has d'ir, ves-ne; pero si no quiers, no vaigas, nena, por favor Baby Please don´t go-------Brownie McGhee& Sonny Terry (3:14

Gloria y la Diosa Blanca

Gloria y la Diosa Blanca

Dentrada: La calle 12----New Orleans Banjo Band (2:25) Mosica de fondo: Vocals Celtic wiccan women II (1:04) Buen día a totz y todas, hue mierques quince d'abril de dosmil vinte, empecipia O Suenio d'o Dragón. Bella cosa asinas como un programa de Radio, feito en Radio La Granja, en o cientoun punto dos d'a f m; a Radio d'a Canal, dende Zaragoza, Ciudat Prisión. Trenta y cinco anyos dando mal y levando a contraria...como que ha d'estar. A yo ya me conoixetz, soi Jose Dragón, y tos voi a acompanyar en ista gambada por o mío paúl os mierques d'once a dotze d'o maitín. Lo primer, correchir una error. L'atro día m'escribió unas letras un conoixiu, Fernando Romanos, en as quáls me deciba bella cosa en o que tiene toda a razón: yera usando soneyo, primera persona d'o present d'indicativo d'o verbo soniar, en cuenta d'utilizar o substantivo, ye decir suenio. Como que habretz visto, he intentau subsanar ixa error tanta en o correu, facebook, etc. Muitas gracias Fernando, y ya sabes que yes convidau en a mía ceneguera siempre que quieras; escuitando o programa u existen quantas opcions...imos a recordar quáls: A primera, clamando en directo a o programa, para ixo hetz de marcar o nueu siet seis trenta y seis uitanta y ueito novanta y quatro…….9 7 6 3 6 8 8 9 4. Tamién podetz clamar dinantes u dimpués d'o programa, para decir-me que queretz participar u que, una vegada s'acabe ista maldita enzarrona en a quala nos han abocau, queretz venir a participar en directo...brenca me fería mas feliz. Tamién podetz mandar os vuestros comentarios, criticas, peticions...a o guasap siguient: Hashtag OSD seis uitanta y nueu novanta y ueito zero seis vintisiet….#OSD 6 8 9 9 8 0 6 2 7. Aspera, que encara i hai mas. Como que ya expliqué en o primer programa, entre este langardiada semanal charraremos de tot un poquet, en especial de tot ixo que nos fa goyo y nos motiva. Dende a immortalidat d'o candrejo de río, as escombreras d'almas existen? Ye cierto que l'alma d'un politico no la quiere ni o Diaple? Existe?; Ye cierto que os ninos y ninas naixen con alas de cera? S'arrociega a uembra d'o muixón por o suelo? Y a de Peter Pan?. I hai unatra vida a la fin d'o túnel...de lavau? U as dos preguntas que me deixó l'atro día o mío amigo Juancho *Drunken (por cierto, quatreno disco d'os Drunken Cowboys “Invocatio ad deos etilicorum”, a l'aspera que se les pase a resaca a os caballos y l´enzarrona a os mosicos) A primera pregunta yera: Si te trobases en o desierto d'o Gobi, traza Anacleto achent secreto, sin augua y seicientos vinte euros en a pocha y te trobases con un beduín que t'ofrise una pichera bien tirada de biera fresca por seicientos euros, y a tuya vida dependese d'ixo… los pagarías?. Segunda pregunta, y si a tuya vida no difuera en ixo? A tercera ya la foi yo,y os vinte euros que sobran? Queen of the road-------Los Drunken Cowboys (3:33) Asinas que tamién puetz fer-me plegar as tuyas inquietutz, falordias, poemas u ixo que en ixe momento te pete compartir. Mete-lo por escrito y ninvia-lo a “osueniododragon@gmail.com”. Recuerda que, como que a intención ye fer o programa de raso en aragonés, te pido permiso d´antimano para traducir-lo a ista luenga. De no estar asinas, lo leyeré en l'idioma en que lo mandetz, en a medida de lo posible y d'as mías muitas limitacions. Si, por o que sía, no puetz escuitar la fe eme, no i hai problema, puetz escuitar o programa en directo vía on line, l'adreza ye http// radiolagranja.caster.fm´. Y si asinas tampoco puetz escuitar-lo, pencharé en Ivoox os audios pa que cadagún pueda escuitar-los quán y án quiera u pueda Y ixo no ye tot, existe una pachina de Facebook que se diz como o programa, o suenio d´o Dragón, encara en vimbres, pero...amoniquet Sigues astí? Veyen pasa, no te quedes en a puerta. Mete-te comoda, yes en a tuya casa… Beta Héctor-------Angie (3:43) Bueno, pus ista semana m´aganaba charrar-te de La diosa blanca de Robert Graves, en an reconstruye o que considera o luengache machico d'a Europa antiga mediterrania y septentrional, vinculau a ceremonias relichiosas populars en honor a la diosa Luna."Ye una locura de libro y realment no yera a mía intención escribir-lo". En ell relata cómo en Europa y Oriente Próximo existiban culturas matriarcals que adoraban a una Diosa Suprema y que reconoixeban a los heroes masculins solament como que os suyos fillos, amantz u victimas para o sacrificio. Istas culturas, estioron eliminadas por a irrupción d'o patriarcau que arrebató a las mullers a suya autoridat, elevó a los amantz d´a Diosa a una posición de supremacía divina y reconstruyó mitos y rituals para amagar o pasau. Seguntes l'autor, a conquiesta patriarcal plegó a Europa occidental arredol d'o 400 a. C. La Diosa blanca , un tractau inverosimilment escrito sobre literatura, dioses, heroes, y fuesas, rosas y espinas, nombres y pronombres, o Olimpo y os infiernos, a Luna (la diosa blanca), o Sol, a Muller ( meya d´a diosa) os ciels, os mars, una cosmovisión alucinant que suchiere que o malestar d'a civilización occidental tiene o suyo orichen en o paper subordinau que se da a la muller, ixuplidando as culturas matriarcals que adoraban a la Diosa Suprema, unas culturas que estioron eliminadas por a irrupción d'o patriarcau que arrambló a las mullers a suya autoridat. La diosa blanca ye ixe tipo d'exploración que va dillá de lo desconoixiu y en a quala nos preguntamos no solament cómo belún ha plegau dica astí, sino tamién cómo ha puesto contar-lo. Ye muit dificil que tanta información, amagada u semioculta, se sustancie en marabilla poetica. Tal vegada Graves no podría haber escrito ixe libro sin l'aduya d'a mesma diosa blanca, ixa musa que tamién nombramos como a Luna. Veyer con luz de luna coincidiría con a sensibilidat optica que Paul Celan describiba asinas, abreviando: i hai uellos que divisan un fondo y i hai atros que van a lo profundo d'as cosetas. Grieus escribiba con ixos uellos que no columbran un fondo, pero veyen mas profundo. O cambeo, violento, d'una sociedat matriarcal basada en o culto a la triple diosa ye una tonica en quasi toda a obra de Graves. Tanto en los Mitos Griegos, como que en O vellocino d'oro , mesmo en Rei Jesús y pro en A Filla d'Homero. A perversión por parte d'os hombres de La diosa, convertindo-la en Mai de monstruos (Gea, mai d´as hidras, as *gorgonas, Tifón…) que ha d'estar combatida por o heroe solar, Heracles, Teseo, Jasón...ye decir, l'abance a sangre y espada d'os dorios, adoradors d'a divinidat masculina. En primeras, os mesmos druidas, en contraposición a las companyeras d'o dios cornudo, que terchiversan y recomponen l'antiga relichión para as suyas propias fins. Con l'adopción d'ista relichión por Roma y a suya difusión por totz conoixiu, ya solament calió asperar a o cristianismo pa que o dios *cornudo ise identificau con Satanás y, por tanto, as suyas companyeras, con broixas. D'a triple diosa a o triple enchendro: Pai, fillo y gamusino colorau A o prencipio, y manimenos o historial literario y academico de Graves, dengún quereba publicar-lo. O primer editor que no querió saber brenca de La diosa blanca feneixió pocos días dimpués d'un ataque a o corazón. O libro plegó a un segundo editor, que tamién lo refusó indignau. A o poco tiempo amaneixió enforcau. Levaba meso un sostiene y unas bragas de muller. O libro estió ninviau a la editorial Faber & Faber. Le correspondió a T. S. Eliot dictaminar a publicación u no d'o libro. O suyo informe yera mas que positivo. Caleba publicar y a l'inte La diosa blanca: “Cueste o que cueste!”. Joana------------Urtz (4:47) Sláine amaneixió por primera vegada en 1983, escrito por Pat Mills. As aventuras de fantesía heroica de Sláine son basadas en as historias y mitos celtas. L'arma favorita de Sláine ye un astral a la quala clama «Brainbiter» («la minchasesos»). Quan Sláine combate en o fragor d'a batalla, absorbendo o poder d'a mai tierra Danu, d'a quala ye devoto, tiene o poder de convertir-se en una creyatura aterradora que no distingue amigo ni enemigo, l´esbrunce de furia- “cada vinyeta ye un quadro” y ye que iste ye un d'ixos cómics de Bisley en os quals o dibuixant no se limita a dibuixar como que en un cómic habitual, si no que en cada vinyeta fa uso d'a suya habilidat mincho portadista, utilizando diversas tecnicas que van dillá d'o simple dibuixo a lapiz y posterior entintau, creyando un cómic desbordant de talent y recreyando d'una traza epica y machistral o mundo celta de Slaine, con a suya orichinal combinación de mitolochía celtica, feitos historicos y fantesía barbara. o cómic solament se puede qualificar de barbaro, pero s'aluenya d'os topicos instauraus por Conan y nos presienta un personache que encara seguindo a linia arquetipica d'o barbaro d'as historias d'espada y broixería, l'amuestra d'una traza muit diferent. qué cuenta exactament este álbum de Sláine? Pus as fetas d'o poderoso guerrero que o suyo nombre da titol a la obra, y que a suya prencipal misión ye a d'intentar unir d'una vegada por todas a todas as tribus celtas d'as tierras de Tir Nan Og. Para ixo habrá d'aconseguir as tres armas prohibidas d'a desapareixida Atlantis... tal como relata en as suyas cronicas Ukko, un nano ya viello que en a suya choventut estió companyero d'aventuras d'o propio Sláine. Ye en iste zaguer aspecto, a elaboración d'as cronicas por parte d'o personache de Ukko, an radica un d'os mayors atractivos d'o guión de Mills: se recurre a una chicota variación d'o viello taboners literario d'o manuscrito trobau, recontando as peripecias de Sláine a o mesmo tiempo que se nos amuestra a redacción d'as cronicas protagonizadas por aquell, esdeviniendo en exercicio metaliterario cargau d'un agradexible sentiu d'a humor y bella capacidat autocritica, en a medida que s'estableix un paralelismo entre o personache de Ukko y os propios autors d'o cómic que o lector sostiene entre as suyas mans. SLÁINE: O DIOS CORNUDO “Has prebau con a tuya vulnerabilidat asinas como con a tuya fuerza… con o tuyo dolor asinas como con a tuya brutalidat… que tu yes realment o dios cornudo” O Dios Cornudo ye un relato relichioso y belico. De cambeo. Con un enradicau mensache, talment confuso u masiau denso, pero implicito en tot acto, en toda decisión. S'alienta igualdat, una deseyada y posiblement inchusta. Como que a propia Nest le diz a Ukko: “ye un intento de transmitir l'orichen matriarcal d'o mito”. Un mensache para os que una vegada estiemos y una alvertencia para os que agora somos, siempre con una machestuosidat petria tant elegant como que barbara, violenta. Ye imposible esbarrar o ficacio d'a historia dau que ye mancau de descanso, solament lieus treguas protagonizadas por a propia Nest y l'incansable nano Ukko, que dan l'aliento chusto para ir arduos a la gloria que nos aspera en Tir Nan Og. Y dica aquí, nuestra charrada de hue sobre a triple diosa; pero ista puerta queda ubierta, porque de seguras que tornaremos a charrar d'ella... Jùlia--------Doctor Calypso (3:42) Gloria-------------The Gants (3:40) Gloria-------------Them (2:36) Gloria» ye una canta d'o mosico norirlandés Van Morrison publicada en o album d'o grupo Them The Angry Young Them en 1964 y como que cara B d'o sencillo "Baby, Please Don't Go". A canta se convirtió a o poco tiempo d'a suya publicación en un tema basico d'o garache rock y parte d'o repertorio d'atras bandas de rock. A causa d'a suya estructura en tres acordes, o tema ye facil d'aprender con a guitarra. Ha estau, amás, versionada por centenars de bandas, dica o punto que l'humorista Dave Barry *bromeó dicindo: "Si lanzas una guitarra escaleras abaixo, tocará "Gloria" dica plegar a la fin".1? A popularidat de "Gloria" estió descrita por o critico musical Bill *Janovitz en *Allmusic: "A belleza d'a canta orichinal radica en que Van Morrison solament ameneste charrar cantando, con o suyo grunyiu a lo Howlin' Wolf, , pa transmitir a suya pasión adolescente. O significau orichinal d'o nombre en latín no se pierde con Morrison. Them nunca vareya os tres acordes, usando solament cambeos dinamicos pa aumentar a tensión"? Patti Smith en o suyo album de 1975 Horses. A versión ye basada en a mosica de Morrison, si bien a letra estió rescrita por Smith, retenendo solament os coros y adhibindo alusions ironicas a os primers versos. Gloria-----------Patti Smith (5:56) Cristo murió por os pecaus de belún, pero no por os míos perdida en una espelunga de ladrons alzo un comodín en a manga impenetrable corazón de piedra os míos pecaus, a mía propiedat me perteneixen a yo, a yo. a chent me diz “para cuenta!” pero no m'importa as parolas son tant solament normas y reglamentz pa yo, pa yo. Dentro en una cambra y, ya sabes, soi enlucernadora me muevo en iste ambient, an tot ye permitiu; soi aquí en a fiesta, pero soi empecipiando a aborrir-me dica que m´asomo a la finestra, y veigo bella cosa dulza y choven amontando en o parquimetro, emparada en o parquimetro Oh, ye tant polida, ye tant fermosa y tiengo ista loca sensación y alavez voi a ah ah fer-la mía oooh, voi a lanzar-le un enchizo aquí viene carrera abaixo aquí viene cruciando a mía puerta aquí viene reptando por a mía escalera aquí viene bailando o vals por o corredor con o suyo precioso vestiu royo y que polida ye, que fermosa ye y tiengo ixa loca sensación que la voi a fer mía y alavez siento clamar a la mía puerta siento clamar a la mía puerta y miro ent'o gran reloch d'a torre y digo “Oh dios mío, ya ye aquí a meyanueit!” y a mía nina dentra por a puerta emparando-se en o sofá me mormostia y decido lanzar-me y estió tant bien, y estió tant estupenda y voi a contar-le a o mundo que ah ah la facié mía y dicié, carinyo, di-me o tuyo nombre, y me dició o suyo nombre m´o mormostió , y me dició o suyo nombre y o suyo nombre ye, o suyo nombre ye, o suyo nombre ye, o suyo nombre ye G-L-o-R-I-A G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria Yera en o estadio I heba vinte mil mocetas chilando-me os suyos nombres Marie y Ruth pero si quiers que te diga a verdat No las sintié, No las veyié Deixé que a mía mirada s'elevase ent'o gran reloch d'a torre y sintié ixas campanadas doblando en o mío corazón fendo ding dong ding dong ding dong ding dong. ding dong ding dong ding dong ding dong contando as horas, y dimpués viniés a o mío quarto y me mormonias-te y nos lanzamos y estiés tant bien, estiés tant estupenda y he de contar-le a o mundo que ye mía, ye mía ye mía, ye mía, ye mía, ye mía G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria, G-L-O-R-I-A Gloria y as campanas d'a torre bandean “din-dan, din don” son cantando “Cristo murió por os pecaus de belún pero no os míos.” Gloria G-L-U-R-I-A Gloria G-L-U-R-I-A Gloria G-L-U-R-I-A, Gloria G-L-U-R-I-A, G-L-U-R-I-A Gloria G-L-U-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria, G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria, G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria G-L-O-R-I-A Gloria . Bueno, y agora #venir con yo que imos a preparar beluna receta saborosa… A semana pasada tos amostré a forma de fer manteca u margarina caseras; imos a repasar un poquet o que diciemos: Pillaremos entre trenta y cinco y 50 gramos de fuella y restas de cannabis y los picaremos mu, muit finos. Lo ficamos en una cazuela con augua y le damos fuego, no ye necesario que bulga, encara que d'estar asinas tampoco pasa brenca. Isto para qué lo femos? Pus basicament pa sacar-le a clorofila y as posibles impurezas que pueda levar. Agora, en unatra perola, mete varios vasos d'augua( no importa quántos, dimpués se desepara una coseta d'unatra). Calentamos l'augua y, sin que plegue a bullir, desfemos os cincientos gramos de manteca u de margarina. Quan ista s'haiga desfeito d'o tot, adhibe o cannabis en polvo y a remover; recuerda que o fuego ha d'estar muit baixo. Agora ye qüestión de paciencia y de no deixar que se creme a manteca. Entre dos y 3 horas pa que agarrapice bien, siguiemos rechirando. Dimpués colaremos cudiadosament la mezcla, y l'alzaremos bien zarrau en a nevera. Deixamos que pase un tiempo y, quan lo quitemos d'a nevera, veyeremos una capa verdosa solidificada por alto de l'augua puerca; deseparamos una d'unatra y ya tenemos a nuestra manteca u margarina espacial...Recuerda que no ye d'efecto immediato, que va con a dichestión; y no, no ye qüestión de cargar-lo mas, solament de deixar que faiga o suyo efecto. D'a mesma forma, podemos preparar-nos nuestro aceite espacial. Pa ixo. Yo utilizo aceite de oliva extra virchen. Como que tos deciba dinantes, la cocina *cannábica no ye una qüestión de grans cantidatz pa intentar efectos mayors...no o cuerpo humano tiene una tolerancia a o cannabis, se calcula que arredol de 10 miligramos...a partir d'astí, no pasa brenca...ye decir, a partir d'ixe limite o cuerpo humano ya no reacciona; con o qual, usando mas cantidat solament somos malmetiendo-lo . Por ixo utilizo aceite de oliva virchen extra, pa recordar-me que con un poquet ye suficient...podemos combinar aceites y mantecas cannábicos con atros que no lo sían, etc. Bueno, pus mas u menos as mesmas cantidatz que con a manteca, entre treintaycinco y 50 gramos de restas de cannabis muit bien picaus. Podemos sacar-le a clorofila previament, ixo sí, dimpués caldrá deixar que s'ixugue bien, pus o que imos a fer contino ye meter aceite y cannabis en un tarro y deixar-los astí. Yo normalment preparo potes con uns 4 litros d´aceite y 200-250 gramos de restas de cannabis. Caso que no quieras, u no puedas, asperar, tamién puetz vulcar l'interior d'o pote en una cazuela y, a fuego mu muit lento, ir-lo cocinando entre dos u tres horas dica que o aceite se i haiga untau d'o tot. Pa qué lo puetz usar? Obviament , pa cocinar; tamién pa aduyar a conciliar o suenio...uello!! no ye un somnifero, pero as propiedatz relaxants d'o cannabis lo convierten en un portentoso relaxador muscular y, por tanto, un potent inductor d'o suenio. Y, cómo no, para friegas, masaches etc.; o que s'ha dito, un portentoso relaxant muscular que nos aliviará de chicotas molestias, contracturas y dolors varios. Encara i hai mas, si se da a coincidencia que tiens fuella y ganas de relaxar-te y/u conciliar o suenio, no fa falta que asperes, prepara-te una infusión. No ye necesaria una gran cantidat, simplament chita un zarpau de fuella ixuta en una perola con leit, mete-la a o fuego minimo y tienla entre 20/30 menutos dando-le tornadas pa que no se nos apegue y, lo mas important, que no plegue a bullir; puesto que en plegar a la ebullición, o cannabis pierde buena parte d'as suyas propiedatz...Que aprofite. Legalize it----Peter Tosh (4:39) Y por hue, nos despedimos dica o proximo programa, siempre recordando que en o suenio d'o soniador, o soniau dispertó...Asinas que nos imos, pero ya sabes que si no quiers ir...por favor, nena , no vaigas… Baby please don´t go--------Bobby Blue Band& Little JR Walker (2:31)

Peter Pan y as ugas d´a ira

Peter Pan y as ugas d´a ira

Buen día a totz y todas, hue mierques 8 d'abril de 2020, prencipia O Soneyo d'o Dragón Bella cosa asinas como un programa de Radio, feito en Radio La Granja, en o 102.1 d'a fm, a radio d'a Canal, dende Zaragoza, Ciudat Prisión. Trenta y cinco anyos dando mal y levando a contraria. Y bien, voi a empecipiar por presentar-me, soi Jose y tos voi acompanyar cada mierques d'once a dotze d'o maitín. Tos voi a acompanyar, digo, pero en realidat o que querese ye que viengatz a visitar-me. No necesariament a la Radio, encara que tamién ye una opción; preferiría que difuera en unatro puesto que no en Ciudat Prisión. Asinas que tos convido a totz y todas a que, si tos fa goyo, tos amanetz a la mía tremedal, que ye o puesto an iste viello Dragón d'Aragón se refuchia de tot lo fiero d'o mundo mundano...No fa falta que gritetz antes de venir…